
Saṃnyāsa-dharma — Qualifications, Threefold Renunciation, and the Conduct of the Yati
បន្តលំដាប់វណ្ណាស្រាមក្នុងឧត្តរ-ភាគ ជំពូកនេះផ្លាស់ពីវានប្រស្ថទៅសំញាស (ជីវិតដំណាក់កាលទី៤) ហើយកំណត់ថាការលះបង់ត្រឹមត្រូវមានតែពេលវៃរាគ្យពិតកើតឡើង។ វាពិពណ៌នាពិធីត្រៀម (ដូចជា ប្រាជាបត្យ/អគ្នេយ) ហើយចាត់សំញាសជា៣៖ ជ្ញាន-សំញាស (លះបង់ដោយចំណេះដឹងអាត្មា), វេទ-សំញាស (ឧទ្ទិសជីវិតសិក្សាវេទ និងឈ្នះអារម្មណ៍), និង កម្ម-សំញាស (ភ្លើងក្នុងខ្លួន និងបូជាកម្មទាំងអស់ដល់ព្រះព្រហ្មជាមហាយជ្ញ)។ អ្នកដឹងសច្ចៈត្រូវបានប្រកាសថាខ្ពស់បំផុត លើសកាតព្វកិច្ច និងសញ្ញាខាងក្រៅ។ បន្ទាប់មកមានវិន័យយតិ៖ សាមញ្ញក្នុងសម្លៀកបំពាក់ និងអាហារ សមភាព មិនហិង្សា ភាពបរិសុទ្ធយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន មិនស្នាក់នៅទីតាំងណាមួយ លើកលែងរដូវភ្លៀង ការរក្សាព្រហ្មចារី ជៀសវាងពុតត្បុត និងជប៉ាប្រាណវៈជានិច្ច ជាមួយការតាំងចិត្តវេដាន្តតាមអធិយជ្ញ/អធិदैវ/អធ្យាត្ម។ ជំពូកនេះភ្ជាប់វិន័យធម្មៈមុនៗទៅការផ្តោតបន្ទាប់លើយោគៈ កិច្ចប្រតិបត្តិប្រចាំថ្ងៃ និងការលាយចូលក្នុងព្រហ្មជាគោលដៅនៃមោក្សៈក្នុងគូរមបុរាណ។
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे सप्तविशो ऽध्याय व्यास उवाच एवं वनाश्रमे स्थित्वा तृतीयं भागमायुषः / चतुर्थमायुषो भागं संन्यासेन नयेत् क्रमात्
វ្យាសៈបាននិយាយថា៖ ដូច្នេះ ក្នុងស្រីកូರ್ಮបុរាណ សំហិតា៦ពាន់ នៅផ្នែកខាងលើ ជំពូកទី២៧។ ដោយបានស្នាក់នៅក្នុងវិន័យវានប្រស្ថ (អ្នករស់ព្រៃ) សម្រាប់ភាគទីបីនៃអាយុជីវិត រួចតាមលំដាប់ គួរនាំភាគទីបួននៃអាយុជីវិតឲ្យកន្លងទៅដោយសន្យាស (ការលះបង់)។
Verse 2
अग्नीनात्मनी संस्थाप्य द्विजः प्रव्रजितो भवेत् / योगाभ्यासरतः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः
ដោយដាក់តាំងអគ្គីបរិសុទ្ធទាំងឡាយនៅក្នុងអាត្មានរបស់ខ្លួន ឲ្យជាភ្លើងខាងក្នុង ទ្វិជៈគួរចេញទៅជាព្រាវ្រាជិត (អ្នកលះបង់) មានចិត្តស្រឡះ ស្ងប់ស្ងាត់ ឧស្សាហ៍ក្នុងអភ្យាសយោគៈ និងឧទ្ទិសទាំងស្រុងចំពោះព្រហ្មវិទ្យា។
Verse 3
यदा मनसि संजातं वैतृष्ण्यं सर्ववस्तुषु / तदा संन्यासमिच्छेच्च पतितः स्याद् विपर्यये
នៅពេលដែលក្នុងចិត្តបានកើតឡើងនូវការមិនចង់បានទាំងស្រុងចំពោះវត្ថុទាំងអស់ដោយពិតប្រាកដ នោះគួរប្រាថ្នាចូលសំញាស (saṃnyāsa)។ បើផ្ទុយទៅវិញ—ស្វែងរកសំញាសដោយគ្មានការផ្តាច់ចិត្តខាងក្នុង—នោះនឹងក្លាយជាអ្នកធ្លាក់ចុះ។
Verse 4
प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा पुनः / दान्तः पक्वकषायो ऽसौ ब्रह्माश्रममुपाश्रयेत्
បន្ទាប់ពីរៀបចំពិធីយជ្ញៈប្រជាបត្យ (Prajāpatya) ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ឬម្តងទៀតពិធីអគ្នេយ (Agneya) នោះបុគ្គលដែលបានគ្រប់គ្រងខ្លួន មានកល្មសត្រូវបាន “ចម្អិន” ហើយក្តីក្តៅគគុកបានទុំទៅជាការអត់ធ្មត់ គួរចូលជ្រកក្នុងព្រះព្រហ្មអាស្រាម (brahmacarya)។
Verse 5
ज्ञानसंन्यासिनः केचिद् वेदसंन्यासिनः परे / कर्मसंन्यासिनस्त्वन्ये त्रिविधाः परिकीर्तिताः
អ្នកសំញាសខ្លះជាអ្នកឧទ្ទិសដល់ជ្ញាន (ចំណេះដឹងដ៏បរិសុទ្ធ) ខ្លះទៀតជាអ្នកសំញាសពីពិធីវេដៈ ហើយខ្លះទៀតជាអ្នកសំញាសពីកម្ម (ទាំងពិធី និងការងារលោកិយ)។ ដូច្នេះ សំញាសត្រូវបានប្រកាសថាមានបីប្រភេទ។
Verse 6
यः सर्वसङ्गनिर्मुक्तो निर्द्वन्द्वश्चैव निर्भयः / प्रोच्यते ज्ञानसंन्यासी स्वात्मन्येव व्यवस्थितः
អ្នកណាដែលរួចផុតពីការចងភ្ជាប់ទាំងអស់ លើសពីគូផ្ទុយទាំងឡាយ ហើយគ្មានភ័យដោយពិតប្រាកដ—បុគ្គលនោះត្រូវបានហៅថា ជាអ្នកសំញាសដោយជ្ញាន (jñāna-saṃnyāsin) ដែលឈរមាំនៅក្នុងអាត្មា តែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 7
वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं निराशी निष्परिग्रहः / प्रोच्यते वेदसंन्यासी मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः
គួរសិក្សាវេដៈតែប៉ុណ្ណោះជានិច្ច ដោយគ្មានក្តីប្រាថ្នា និងគ្មានការកាន់កាប់។ អ្នកស្វែងរកមុក្ខ (mokṣa) ដែលបានឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ នោះត្រូវបានហៅថា ជា “វេដសំញាសី” (veda-saṃnyāsī)។
Verse 8
यस्त्वग्नीनात्मसात्कृत्वा ब्रह्मार्पणपरो द्विजः / ज्ञेयः स कर्मसंन्यासी महायज्ञपरायणः
ទ្វិជៈណាដែលបញ្ចូលភ្លើងបូជាទាំងឡាយចូលក្នុងអាត្មា ហើយឧទ្ទិសអ្វីៗទាំងអស់ជាប្រគេនដល់ ព្រហ្មន៍—ចូរដឹងថា គាត់ជាអ្នកសន្យាសកម្ម (karmasaṃnyāsin) មានចិត្តផ្តោតលើ មហាយជ្ញ (mahāyajña)។
Verse 9
त्रयाणामपि चैतेषां ज्ञानी त्वभ्यधिको मतः / न तस्य विद्यते कार्यं न लिङ्गं वा विपश्चितः
ក្នុងចំណោមបីប្រភេទទាំងនេះផងដែរ អ្នកដឹងសច្ចៈ (jñānin) ត្រូវបានចាត់ទុកថា លើសគេ។ សម្រាប់អ្នកប្រាជ្ញនោះ មិនមានកិច្ចការចាំបាច់ត្រូវធ្វើទៀតទេ ហើយក៏មិនមានសញ្ញាខាងក្រៅណាមួយដែលត្រូវកំណត់អត្តសញ្ញាណដែរ។
Verse 10
निर्ममो निर्भयः शान्तो निर्द्वन्द्वः पर्णभोजनः / जीर्णकौपीनवासाः स्यान्नग्नो वा ध्यानतत्परः
គ្មានការចងចាំជាម្ចាស់ (និರ್ಮម) គ្មានភ័យ (និર્ભય) ស្ងប់ស្ងាត់ (ಶान्त) លើសពីគូប្រឆាំងទាំងឡាយ (និર્દ્વન્દ્વ) គាត់គួររស់ដោយអាហារពីស្លឹកឈើ; ពាក់កៅពីនចាស់ៗ—ឬសូម្បីតែអាក្រាត—គាត់គួរតែឧស្សាហ៍ឧទ្ទិសខ្លួនទាំងស្រុងដល់សមាធិ។
Verse 11
ब्रह्मचारी मिताहारो ग्रामादन्नं समाहरेत् / अध्यात्ममतिरासीत निरपेक्षो निरामिषः
ជាព្រហ្មចារី (brahmacārin) មានអាហារមធ្យម គាត់គួរទៅប្រមូលអាហារពីភូមិ។ សូមឲ្យគាត់មានចិត្តផ្តោតលើអាត្មាខាងក្នុង—មិនរំពឹងអ្វី និងគ្មានសាច់ ឬការលួងលោមអារម្មណ៍។
Verse 12
आत्मनैव सहायेन सुखार्थं विचरेदिह / नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम्
នៅក្នុងលោកនេះ គាត់គួរដើររស់ស្វែងរកសុខពិត ដោយអាត្មាខ្លួនឯងជាជំនួយតែមួយ។ គាត់មិនគួររីករាយចំពោះមរណៈ ហើយក៏មិនគួររីករាយចំពោះជីវិតដែរ។
Verse 13
कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा / नाध्येतव्यं न वक्तव्यं श्रोतव्यं न कदाचन / एवं ज्ञात्वा परो योगी ब्रह्मभूयाय कल्पते
សូមឲ្យគាត់រង់ចាំតែពេលវេលាសមរម្យ ដូចជាកម្មករជួលរង់ចាំបញ្ជា។ គាត់មិនគួរសិក្សា មិនគួរនិយាយ ហើយមិនគួរស្តាប់—មិនថាពេលណាទេ។ ដឹងដូច្នេះ យោគីដ៏ឧត្តម ក៏សមស្របចំពោះភាពជាព្រះព្រហ្ម (លាយចូលក្នុងព្រហ្ម)។
Verse 14
एकवासाथवा विद्वान् कौपीनाच्छादनस्तथा / मुण्डी शिखी वाथ भवेत् त्रिदण्डी निष्परिग्रहः / काषायवासाः सततं ध्यानयोगपरायणः
អ្នកបួសមានប្រាជ្ញា អាចស្លៀកតែសម្លៀកបំពាក់មួយ ឬគ្រាន់តែគ្របដោយកោពីន (ខោចង្កេះ)។ គាត់អាចកោសក់ ឬទុកសក់ជាចុងក្បាល; អាចកាន់ទណ្ឌបី; ត្រូវឥតមានទ្រព្យសម្បត្តិ។ ស្លៀកពណ៌កាសាយៈជានិច្ច ហើយឧទ្ទិសខ្លួនជានិច្ចចំពោះយោគៈនៃសមាធិ។
Verse 15
ग्रामान्ते वृक्षमूले वा वसेद् देवालये ऽपि वा / समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः / भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं नैकान्नादी भवेत् क्वचित्
គាត់គួរស្នាក់នៅជាយភូមិ ក្រោមឫសឈើ ឬសូម្បីតែនៅក្នុងទេវាល័យ។ គាត់ត្រូវស្មើចិត្តចំពោះសត្រូវ និងមិត្ត ដូចគ្នាចំពោះកិត្តិយស និងអពកិត្តិយស។ រស់ដោយបិណ្ឌបាតជានិច្ច ហើយមិនគួរជាអ្នកញ៉ាំអាហារច្រើនមុខ—មិនថាពេលណាទេ។
Verse 16
यस्तु मोहेन वालस्यादेकान्नादी भवेद् यतिः / न तस्य निष्कृतिः काचिद् धर्मशास्त्रेषु कथ्यते
ប៉ុន្តែបើដោយមោហៈ យតិ (អ្នកបួស) ក្លាយជាក្មេងៗ និងខ្ជិលច្រអូស—ជាអ្នកញ៉ាំតែមួយពេលតែតាមឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ—នោះក្នុងធម្មសាស្ត្រ មិនមានការប្រាយស្ដាយ (ការលោះបាប) ណាមួយសម្រាប់គាត់ឡើយ។
Verse 17
रागद्वेषविमुक्तात्मा समलोष्टाश्मकाञ्चनः / प्राणिहंसानिवृत्तश्च मौनी स्यात् सर्वनिस्पृहः
មានចិត្តរួចផុតពីរាគៈ និងទ្វេសៈ មើលដុំដី ថ្ម និងមាស ស្មើគ្នា; ឈប់ពីការបង្កអន្តរាយដល់សត្វមានជីវិត; ស្ថិតក្នុងមោនៈ (ការរក្សាពាក្យ) និងឥតមានបំណងប្រាថ្នាទាំងអស់—មនុស្សបែបនេះ ក្លាយជាអ្នកឥតតណ្ហាសព្វគ្រប់។
Verse 18
दृष्टिपूतं न्यसेत् पादं वस्त्रपूतं जलं पिबेत् / सत्यपूतां वदेद् वाणीं मनः पूतं समाचरेत्
ចូរដាក់ជើងក្រោយពេលបរិសុទ្ធដោយការមើលយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន; ចូរផឹកទឹកដែលបានចម្រោះដោយក្រណាត់; ចូរនិយាយពាក្យដែលបរិសុទ្ធដោយសច្ចៈ; ហើយចូរប្រព្រឹត្តដោយចិត្តដែលបានបរិសុទ្ធ។
Verse 19
नैकत्र निवसेद् देशे वर्षाभ्यो ऽन्यत्र भिक्षुकः / स्नानशौचरतो नित्यं कमण्डलुकरः शुचिः
ភិក្ខុមិនគួររស់នៅទីកន្លែងតែមួយឡើយ លើកលែងតែរដូវវស្សា; ក្រៅពីនោះគួរទៅរស់នៅទីផ្សេង។ គួរតែឧស្សាហ៍ងូតទឹក និងរក្សាអនាម័យជានិច្ច កាន់កមណ្ឌលុ ហើយស្ថិតក្នុងភាពបរិសុទ្ធ។
Verse 20
ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत् / मोक्षशास्त्रेषु निरतो ब्रह्मसूत्री जितेन्द्रियः
គួរតែឧស្សាហ៍ស្ថិតក្នុងព្រហ្មចរិយា និងមានចិត្តចូលចិត្តរស់នៅព្រៃ; គួរតែជ្រាបជ្រួលក្នុងសាស្ត្រនៃមោក្សៈ ពាក់ខ្សែព្រហ្មសូត្រ ហើយឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ។
Verse 21
दम्भाहङ्कारनिर्मुक्तो निन्दापैशुन्यवर्जितः / आत्मज्ञानगुणोपेतो यतिर्मोक्षमवाप्नुयात्
យតិដែលរួចផុតពីការធ្វើពុត និងអហង្គារ មិនប្រកាន់ការរិះគន់ និងពាក្យបង្កាច់បង្ខូច ហើយមានគុណធម៌នៃអាត្មជ្ញាន—មនុស្សនោះឈានដល់មោក្សៈ។
Verse 22
अभ्यसेत् सततं वेदं प्रणवाख्यं सनातनम् / स्नात्वाचम्य विधानेन शुचिर्देवालयादिषु
គួរតែអនុវត្តវេទដ៏សនាតន ដែលហៅថា ប្រṇវ (អោម) ជានិច្ច។ បន្ទាប់ពីងូតទឹក និងធ្វើអាចមនតាមវិធាន គួររក្សាភាពបរិសុទ្ធ ជាពិសេសនៅវិហារព្រះ និងទីសក្ការៈផ្សេងៗ។
Verse 23
यज्ञोपवीती शान्तात्मा कुशपाणिः समाहितः / धौतकाषायवसनो भस्मच्छन्नतनूरहः
ពាក់ខ្សែយញ្ញោបវីត្រ មានចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ កាន់ស្មៅគុសៈក្នុងដៃ ហើយសមាធិមាំមួន; ស្លៀកពាក់ក្រណាត់កាសាយលាងស្អាត ដោយរាងកាយ និងសក់គ្របដោយភស្មៈបរិសុទ្ធ។
Verse 24
अधियज्ञं ब्रह्म जपेदाधिदैविकमेव च / आध्यात्मिकं च सततं वेदान्ताभिहितं च यत्
គួរតែជបៈជានិច្ចនូវ ព្រះព្រហ្មន៍—ជាព្រះអម្ចាស់ស្ថិតក្នុងយញ្ញៈ (អធិយញ្ញ) ជាគោលការណ៍ទេវៈគ្រប់គ្រងអាទិទេវ (អធិदैវ) និងជាអាត្មាខាងក្នុង (អធ្យាត្ម) គឺសច្ចៈដែលវេដាន្តបង្រៀន។
Verse 25
पुत्रेषु वाथ निवसन् ब्रह्मचारी यतिर्मुनिः / वेदमेवाभ्यसेन्नित्यं स याति परमां गतिम्
ទោះរស់នៅជាមួយកូនៗ (ជាគ្រហស្ថ) ឬរស់ជាព្រហ្មចារី ជាយតិ (អ្នកបោះបង់) ឬជាមុនី—គួរតែសិក្សាវេដតែប៉ុណ្ណោះជានិច្ច; ដោយហេតុនោះ គាត់ទៅដល់គតិសុព្រេម។
Verse 26
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तपः परम् / क्षमा दया च सतोषो व्रतान्यस्य विशेषतः
អហിംសា សច្ចៈ អស្តេយ្យ ព្រហ្មចរិយៈ និងតបៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់; ក្ដីអត់ធ្មត់ ករុណា និងសន្តោស—ទាំងនេះ ជាពិសេស ត្រូវបានប្រកាសថាជាវ្រតៈសក្ការៈសំខាន់របស់គាត់។
Verse 27
वेदान्तज्ञाननिष्ठो वा पञ्च यज्ञान् समाहितः / कुर्यादहरहः स्नात्वा भिक्षान्नेनैव तेन हि
ឬក៏ ដោយតាំងចិត្តមាំមួនក្នុងចំណេះដឹងវេដាន្ត និងមានចិត្តប្រមូលផ្តុំ គាត់គួរធ្វើយញ្ញៈប្រាំប្រចាំថ្ងៃ; ហើយក្រោយងូតទឹករាល់ថ្ងៃ គាត់គួរធ្វើវាដោយប្រើតែអាហារដែលបានពីបិណ្ឌបាតប៉ុណ្ណោះ។
Verse 28
होममन्त्राञ्जपेन्नित्यं काले काले समाहितः / स्वाध्यायं चान्वहं कुर्यात् सावित्रीं संध्ययोर्जपेत्
នៅពេលសមរម្យៗ ដោយចិត្តស្ងប់ និងប្រុងប្រយ័ត្ន គួរច្រៀងជាប្រចាំមន្ត្រាហោម (homa) រៀងរាល់ថ្ងៃ។ គួរធ្វើស្វាធ្យាយៈ (សិក្សាព្រះគម្ពីរ) ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយជបសាវិត្រី (គាយត្រី) នៅសន្ធ្យាទាំងពីរ ព្រឹក និងល្ងាច។
Verse 29
ध्यायीत सततं देवमेकान्ते परमेश्वरम् / एकान्नं वर्जयेन्नित्यं कामं क्रोधं परिग्रहम्
គួរធ្វើសមាធិជានិច្ច លើព្រះដ៏អធិបតីខ្ពស់បំផុត (បរមេស្វរ) នៅទីស្ងប់ឯកោ។ ហើយគួរជៀសវាងជានិច្ច ការញ៉ាំអាហារប្រភេទតែមួយ និងបោះបង់កាមៈ ក្រិធៈ និងការកាន់កាប់ (បរិគ្រះ)។
Verse 30
एकवासा द्विवासा वा शिखी यज्ञोपवीतवान् / कमण्डलुकरो विद्वान् त्रिदण्डी याति तत्परम्
ពាក់សម្លៀកបំពាក់មួយ ឬពីរ រក្សាចុងសក់ (សិខា) និងពាក់ខ្សែព្រះ (យជ្ញោបវីត) កាន់កមណ្ឌលុ (ប៉ាន់ទឹក) នៅដៃ—ជាអ្នកប្រាជ្ញ កាន់ទណ្ឌបី (ត្រីទណ្ឌ) ហើយដើរទៅដោយចិត្តតែមួយ ទៅរកគោលដៅខ្ពស់បំផុតនោះ។
It teaches (1) jñāna-saṃnyāsa—renunciation grounded in Self-knowledge and fearlessness beyond dualities; (2) veda-saṃnyāsa—exclusive dedication to Vedic study with sense-conquest and non-possessiveness; and (3) karma-saṃnyāsa—internalizing the fires and offering all actions to Brahman as the Great Sacrifice (mahāyajña).
Genuine vairāgya (complete inner dispassion toward objects). If renunciation is undertaken without that inner detachment, the text warns that one becomes “fallen,” i.e., spiritually and ethically compromised.
Because the knower of Truth is described as beyond obligatory duties and external identifiers; being established in the Self alone, such a person is not defined by marks, rites, or social functions but by realized knowledge.
It prescribes simplicity (minimal clothing, leaf-food/alms), equanimity to honor/dishonor and friend/enemy, non-violence and carefulness (filtered water, mindful steps, truthful speech), purity and bathing, non-residence in one place except during rains, celibate restraint, avoidance of hypocrisy/backbiting, and steady meditation and Praṇava practice.
It frames contemplation of the one Reality across three lenses: as present in sacrifice (adhiyajña), as the divine principle governing cosmic powers (adhidaiva), and as the indwelling Self (adhyātma), aligning purāṇic religion with Vedāntic interiorization.