Adhyaya 12
Purva BhagaAdhyaya 1223 Verses

Adhyaya 12

Genealogies from Dakṣa’s Daughters: Ṛṣi Lines, Agni-Forms, Pitṛ Classes, and the Transition to Manu’s Progeny

ជំពូកនេះបញ្ចប់ខ្សែពូជមុន ហើយបន្តពាក្យសូត្រ ដោយរៀបរាប់កូនចៅសំខាន់ៗពីខ្សែបុត្រីរបស់ទក្ខ និងអ្នកបង្កើតពាក់ព័ន្ធ។ លក្ខ្មីត្រូវបាននិយាយថាកើតពីភ្រឹគុ និងខ្យាតិ។ ធាតា និងវិធាតា រៀបការចូលគ្រួសារមេរុ តាមអាយតិ និងនិយតិ បង្កើតប្រាណ និងម្រឹកណ្ឌុ ហើយមារកណ្ឌេយ្យកើតពីម្រឹកណ្ឌុ។ បន្តរាយនាមខ្សែឫសិ (ពុលហៈតាមក្សមា; អត្រីតាមអនសូយា មានសោម ទុរវាសស៍ ទត្តាត្រេយ និងស្ម្រឹតិ) និងបុគ្គលពាក់ព័ន្ធព្រះចន្ទ (សិនីវាលី គុហូ រាកា អនុមតី)។ បន្ទាប់មករឿងបត់ទៅកាន់វិទ្យាសាស្ត្រយជ្ញាតាមអគ្គិ៖ ភ្លើងបីរបស់ស្វាហា—បាវក បវមាន និងសុចិ—ត្រូវបានបែងចែកតាមដើមកំណើត និងមុខងារ ហើយពង្រីកជាវង្សភ្លើងពាក់ព័ន្ធនឹងសភាពរុទ្រ និងការចូលរួមអាសេតិកក្នុងយជ្ញា។ បន្ទាប់មកពិត្រឹត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា អគ្និស្វាត្ត និងបារហិសដ; តាមស្វធា កើតមានមេនា និងវៃតរានី។ ខ្សែមេនាភ្ជាប់ទៅហិមវត និងគង្គា ហើយត្រឡប់ទៅអំណាចយោគៈរបស់ទេវី។ ចុងក្រោយ សញ្ញាប្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរប្រធានបទ៖ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់កូនចៅពីបុត្រីទក្ខ អត្ថបទត្រៀមពន្យល់ការបង្កើតពូជរបស់មនុ ដើម្បីបន្តលំដាប់មន្វន្តរ។

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकादशो ऽध्यायः सूत उवाच भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर्नारायणप्रिया / देवौ धाताविधातारौ मेरोर्जामातरौ तथा

ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី១១ ក្នុងផ្នែកបូរវភាគ នៃ «ស្រីកូರ್ಮបុរាណ» ក្នុង «សឋ្សាហស្រីសំហិតា»។ សូតាបាននិយាយថា៖ ពីឥសីភೃគុ និងខ្យាតិ បានកើតព្រះលក្ខ្មី ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះនារាយណៈ; ហើយក៏មានទេវតាទាំងពីរ ធាតា និងវិធាតា ដែលបានក្លាយជាកូនប្រសាររបស់ព្រះមេរុដូចគ្នា។

Verse 2

आयतिर्नियतिर्मेरोः कन्ये चैव महात्मनः / धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ

អាយតិ និងនិយតិ ជាកូនស្រីទាំងពីររបស់ព្រះមេរុដ៏មានព្រះចិត្តធំ។ ពួកនាងបានក្លាយជាព្រះភរិយារបស់ធាតា និងវិធាតា ហើយពីសម្ពន្ធទាំងពីរនោះ កូនប្រុសពីរនាក់បានកើតឡើង។

Verse 3

प्राणश्चैव मृकण्डुश्च मार्कण्डेयो मृकण्डुतः / तथा वेदशिरा नाम प्राणस्य द्युतिमान् सुतः

បានកើតមាន ព្រាណ និងម្រកណ្ឌុ; ហើយពីម្រកណ្ឌុ បានកើតព្រះឥសីមារកណ្ឌេយៈ។ ដូចគ្នានេះ ព្រាណមានកូនប្រុសដ៏ភ្លឺរលោងម្នាក់ ឈ្មោះ វេទសិរៈ។

Verse 4

मरीचेरपि संभूतिः पौर्णमासमसूयत / कन्याचतुष्टयं चैव सर्वलक्षणसंयुतम्

ពីឥសីមរីចិ សម្ភូតិបានប្រសូត្រ ពោរណមាស; ហើយក៏បានប្រសូត្រកូនស្រីបួននាក់ផងដែរ ដែលពោរពេញដោយលក្ខណៈមង្គលគ្រប់ប្រការ។

Verse 5

तुष्टिर्ज्येष्ठा तथा वृष्टिः कृष्टिश्चापचितिस्तथा / विरजाः पर्वश्चैव पौर्णमासस्य तौ सुतौ

ទុស្ស្តិ និង ជ្យេෂ្ឋា ដូចគ្នានឹង វ្រឹෂ្ដិ ក្រឹෂ្ដិ និង អបចិតិ ព្រមទាំង វិរាជា និង បរវៈ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាបុត្ររបស់ ពៅរណមាស។

Verse 6

क्षमा तु सुषुवे पुत्रान् पुलहस्य प्रजापतेः / कर्दमं च वरीयांसं सहिष्णुं मुनिसत्तमम्

ក្សមា (ការអត់ធ្មត់) បានបង្កើតបុត្រដល់ ព្រះប្រជាបតិ ពុលហៈ គឺ កර්ដម និង វរីយាន ព្រមទាំង សហិષ્ણុ មុនិសត្តមៈ (ឥសីដ៏ឧត្តម)។

Verse 7

तथैव च कनीयासं तपोनिर्धूतकल्पषम् / अनसूया तथैवात्रेर्जज्ञे पुत्रानकल्पषान्

ដូចគ្នានេះ នាងក៏បានបង្កើតបុត្រក្មេងជាងផងដែរ ដែលបានសម្អាតបាបទាំងអស់ដោយតបៈ។ ហើយ អនសូយា ភរិយារបស់ អត្រី ក៏បានប្រសូត្របុត្រដែលគ្មានមលិន (អកល្បष)។

Verse 8

सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयं च योगिनम् / स्मृतिश्चाङ्गिरसः पुत्रीर्जज्ञे लक्षणसंयुताः

ពីនាងបានកើត សោមៈ ទុರ್ವាសៈ និង ទត្តាត្រេយៈ យោគី; ហើយ ស្ម្រឹតិ ផងដែរ។ កូនស្រីទាំងនេះរបស់ អង្គិរាស បានកើតមកដោយមានលក្ខណៈ និង គុណធម៌មង្គល។

Verse 9

सिनीवालीं कुहूं चैव राकामनुमतिं तथा / प्रीत्यां पुलस्त्यो भगवान् दत्तात्रिमसृजत् प्रभुः

សិនីវាលី និង គុហូ ព្រមទាំង រាកា និង អនុមតិ; ហើយ ពុលស្ត្យៈ ព្រះដ៏មានពរ ជាឥសីអធិបតី បានបង្កើត ព្រះទត្តាត្រេយៈ ដ៏គួរគោរព ពី ព្រីតី។

Verse 10

पूर्वजन्मनि सो ऽगस्त्यः स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे / वेदबाहुं तथा कन्यां सन्नतिं नाम नामतः

ក្នុងជាតិមុន អគស្ត្យៈ នោះ ត្រូវបានចងចាំថា ស្ថិតក្នុងមន្វន្តរៈ នៃស្វាយម្ភូវៈ; ហើយមាន វេទបាហុ ផងដែរ និងកញ្ញាម្នាក់ឈ្មោះ សន្នតិ—ហៅតាមនាមនោះ។

Verse 11

पुत्राणां षष्टिसाहस्त्रं संततिः सुषुवे क्रतोः / ते चोर्ध्वरेतसः सर्वे बालखिल्या इति स्मृताः

ពី ក្រតុ នោះ សន្តតិបានបង្កើតកូនប្រុស ហុកសិបពាន់; ហើយពួកគេទាំងអស់ ជាអ្នកបួសរក្សាព្រហ្មចារី ឧទ្ធ្វរេតសៈ ត្រូវបានចងចាំក្នុងប្រពៃណីថា «បាលខិល្យា»។

Verse 12

वसिष्ठश्च तथोर्जायां सप्तपुत्रानजीजनत् / कन्यां च पुण्डरीकाक्षां सर्वेशोभासमन्विताम्

ដូច្នេះ វសិષ્ઠៈ តាមរយៈ អ៊ូរជា បានបង្កើតកូនប្រុសប្រាំពីរ; ហើយក៏មានកូនស្រីម្នាក់—ពុណ្ឌរីកាក្សា—ពោរពេញដោយសម្រស់ និងពន្លឺសុភមង្គលគ្រប់ប្រភេទ។

Verse 13

रजोहश्चोर्ध्वबाहुश्च सवनश्चानघस्तथा / सुतपाः शुक्र इत्येते सप्त पुत्रा महौजसः

រជោហៈ និង ឧទ្ធ្វបាហុ និង សវនៈ ហើយ អនឃៈ ដូចគ្នា; សុតបា និង សុក្រក៏ដែរ—ទាំងនេះជាកូនប្រុសប្រាំពីររបស់ មហោជសៈ អ្នកមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

Verse 14

यो ऽसौ रुद्रात्मको वह्निर्ब्रह्मणस्तनयो द्विजाः / स्वाहा तस्मात् सुतान् लेभे त्रीनुदारान् महौजसः

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទ្វិជៈទាំងឡាយ! អគ្គិ នោះ ដែលមានសភាពជារូបរុទ្រ និងជាកូនប្រុសរបស់ ព្រះព្រហ្មា—ដោយគាត់ ស្វាហា បានទទួលកូនប្រុសបី អភិជន និងភ្លឺរលោងយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 15

पावकः पवमानश्च शुचिरग्निश्च ते त्रयः / निर्मथ्यः पवमानः स्याद् वैद्युतः पावकः स्मृतः

បាវកៈ បវមានៈ និង សុចិ—ទាំងបីនេះជារូបនៃអគ្គិ។ ក្នុងនោះ ភ្លើងកើតពីការខាត់ឈើអរ៉ណិ ត្រូវហៅថា បវមានៈ; ភ្លើងកើតពីរន្ទះ ត្រូវចងចាំថា បាវកៈ។

Verse 16

यश्चासौ तपते सूर्यः शुचिरग्निस्त्वसौ स्मृतः / तेषां तु संततावन्ये चत्वारिंश्च पञ्च च

ព្រះអាទិត្យដែលភ្លឺចែងចាំង និងដុតកំដៅ នោះត្រូវចងចាំថាជា សុចិអគ្គិ—ភ្លើងបរិសុទ្ធ។ ហើយក្នុងវង្សសន្តតិរបស់ពួកគេ ក៏មានអ្នកដទៃទៀតផង—ចំនួនសែសិបប្រាំ។

Verse 17

पावकः पवमानश्च शुचिस्तेषां पिता च यः / एते चैकोनपञ्चाशद् वह्नयः परिकीर्तितः

បាវកៈ បវមានៈ និង សុចិ—ហើយអ្នកដែលជាបិតារបស់ពួកគេ—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថាជាវហ្និចំនួន៤៩ ខ្វះមួយក្នុងការរាប់នេះ (គឺ៤៨)។

Verse 18

सर्वे तपस्विनः प्रोक्ताः सर्वे यज्ञेषु भागिनः / रुद्रात्मकाः स्मृताः सर्वे त्रिपुण्ड्राङ्कितमस्तकाः

ពួកគេទាំងអស់ត្រូវបាននិយាយថាជាតាបស្វី; ពួកគេទាំងអស់មានភាគក្នុងយញ្ញ។ ពួកគេទាំងអស់ត្រូវចងចាំថាមានសភាពជារុទ្រៈ ហើយមានថ្ងាសសម្គាល់ដោយបន្ទាត់ផេះបី (ត្រីពុណ្ឌ្រ)។

Verse 19

अयज्वानश्च यज्वानः पितरो ब्रह्मणः स्मृताः / अग्निष्वात्ता बर्हिषदो द्विधा तेषां व्यवस्थितिः

ពិត្រៈត្រូវចងចាំថាជាពូជពង្សរបស់ព្រះព្រហ្មា មានពីរប្រភេទ៖ អ្នកមិនបានធ្វើយញ្ញ និងអ្នកបានធ្វើយញ្ញ។ ក្នុងនោះ អគ្និស្វាត្តៈ និង បរហិษដៈ ជាការរៀបចំពីរផ្នែក។

Verse 20

तेभ्यः स्वधा सुतां जज्ञे मेनां वैतरणीं तथा / ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ मुनिसत्तमाः

ពីពួកគេ ស្វធា បានប្រសូតកូនស្រីពីរនាក់—មេនា និង វៃតរណី។ ទាំងពីរជាអ្នកបកស្រាយព្រះព្រហ្មវិជ្ជា ជាយោគិនីសម្រេច និងជាមុនិសត្តមៈដ៏ប្រសើរ។

Verse 21

असूत मेना मैनाकं क्रौञ्चं तस्यानुजं तथा / गङ्गा हिमवतो जज्ञे सर्वलोकैकपावनी

មេនា បានប្រសូត មૈនាក និង ក្រោញ្ច ដែលជាប្អូនប្រុសតូចរបស់គេផងដែរ។ ហើយពី ហិមវត បានកើត ព្រះគង្គា—អ្នកបរិសុទ្ធតែមួយគត់សម្រាប់លោកទាំងអស់។

Verse 22

स्वयोगाग्निबलाद् देवीं लेभे पुत्रीं महेश्वरीं / यथावत् कथितं पूर्वं देव्या माहात्म्यमुत्तमम्

ដោយអំណាចភ្លើងយោគៈរបស់នាងឯង មហាទេវី បានទទួលព្រះនាងទេវីជាកូនស្រី។ ដូចដែលបានពណ៌នាមុនតាមលំដាប់ សិរីល្អអតីត្យរបស់ទេវីត្រូវបានបង្ហាញ។

Verse 23

एषा दक्षस्य कन्यानां मयापत्यानुसंततिः / व्याख्याता भवतामद्य मनोः सृष्टिं निबोधत

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពន្យល់ដល់អ្នកទាំងអស់គ្នានៅថ្ងៃនេះ អំពីពូជពង្សនៃកូនចៅដែលកើតពីកូនស្រីរបស់ ទក្ស។ ឥឡូវ ចូរយល់ដឹងអំពីសೃષ્ટិ (ការបង្កើតពូជពង្ស) របស់ មនុ។

← Adhyaya 11Adhyaya 13

Frequently Asked Questions

It completes the descendant-map arising from Dakṣa’s daughters and allied unions, then explicitly announces a shift to ‘Manu’s progeny-creation’ (manu-sarga), moving from family-lines to manvantara-governed population and social-cosmic order.

They represent three principal forms of Agni tied to sacrificial function and cosmic operation; the chapter differentiates their manifestations (e.g., araṇi-produced fire and lightning-born fire) and frames their lineage as ascetic, yajña-sharing, and marked by Rudra-nature, reinforcing the Purāṇa’s synthesis of ritual and theology.

They are the two principal classes of Pitṛs (ancestral beings) described as Brahmā’s progeny, distinguished by sacrificial relation—forming a twofold structure that anchors śrāddha/ancestral rites within the broader yajña-based cosmology.