
Invocation, Purāṇa Lakṣaṇas, Kurma at the Samudra-manthana, and Indradyumna’s Liberation Teaching (Iśvara-Gītā Prelude)
ជំពូកនេះចាប់ផ្តើមដោយគោរពបូជានារាយណៈ នរ និងសារ៉ស្វតី ហើយដាក់សាច់រឿងនៅណៃមិសារ៉ណ្យៈ ដែលព្រះឥសីស្នើសូត រោមហರ್ಷណៈ ប្រាប់គូរមបុរាណដ៏ឧត្តមតាមវ្យាស។ សូតពន្យល់លក្ខណៈបុរាណ៥ និងរាយនាមមហាបុរាណ១៨ ដោយសម្គាល់គូរមជាបុរាណសំខាន់មានសំហិតាផ្ទៃក្នុង។ បន្ទាប់មកទៅកាន់ការកូរទឹកសមុទ្រទឹកដោះ៖ វិស្ណុយករូបគូរមគាំទ្រភ្នំមន្ទរ ហើយឥសីសួរអំពីអត្តសញ្ញាណស្រី។ វិស្ណុបកស្រាយស្រី/លក្ខ្មីជាមាយា-សក្តិរបស់ទ្រង់ (ប្រក្រឹតិ ត្រីគុណ) ដែលបំភាន់ និងដកលោក តែអ្នកស្រឡាញ់ព្រះដែលមានវិវេកអាត្មាអាចឆ្លងបាន។ ទ្រង់ណែនាំឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ អ្នកឆ្លងមាយាតាមការជ្រកកោនទ្រង់ ទទួលអប់រំតាមស្រី និងការបង្ហាញផ្ទាល់នារាយណៈ ដល់ចំណេះដឹងដោយព្រះគុណ។ ព្រះអម្ចាស់កំណត់វរណាស្រាម យោគកម្ម និងភាវនា៣ ហើយបញ្ជាឲ្យបូជាមហេស្វរៈដោយជ្ញាន និងភក្តិ បង្ហាញសាមញ្ញភាពវៃಷ្ណវ-សៃវ។ ចុងក្រោយត្រឡប់ទៅស៊ុមរឿង៖ ឥសីស្នើស្តាប់ពេញលេញ សូតសន្យាប្រាប់អ្វីដែលគូរមបានបង្រៀននៅរាសាតលា ដើម្បីបន្តទៅសರ್ಗ/ប្រតិសರ್ಗ មន្វន្តរ ភូមិសាស្ត្រ ទីរថ និងវ្រត។
Verse 1
कूर्मपुराण (ग्रेतिल्) कूर्मपुराण हेअदेर् थिस् फ़िले इस् अन् ह्त्म्ल् त्रन्स्फ़ोर्मतिओन् ओफ़् स_कुर्मपुरन।xम्ल् wइथ् अ रुदिमेन्तर्य् हेअदेर्। फ़ोर् अ मोरे एxतेन्सिवे हेअदेर् प्लेअसे रेफ़ेर् तो थे सोउर्चे फ़िले। दत एन्त्र्य्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् चोन्त्रिबुतिओन्: मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् दते ओफ़् थिस् वेर्सिओन्: २०२०-०७-३१ सोउर्चे: । पुब्लिस्हेर्: गऺत्तिन्गेन् रेगिस्तेर् ओफ़् एलेच्त्रोनिच् तेxत्स् इन् इन्दिअन् लन्गुअगेस् (ग्रेतिल्), सुब् गऺत्तिन्गेन् लिचेन्चे: थिस् ए-तेxत् wअस् प्रोविदेद् तो ग्रेतिल् इन् गोओद् फ़ैथ् थत् नो चोप्य्रिघ्त् रिघ्त्स् हवे बेएन् इन्फ़्रिन्गेद्। इफ़् अन्योने wइस्हेस् तो अस्सेर्त् चोप्य्रिघ्त् ओवेर् थिस् फ़िले, प्लेअसे चोन्तच्त् थे ग्रेतिल् मनगेमेन्त् अत् ग्रेतिल्(अत्)सुब्(दोत्)उनि-गोएत्तिन्गेन्(दोत्)दे। थे फ़िले wइल्ल् बे इम्मेदिअतेल्य् रेमोवेद् पेन्दिन्ग् रेसोलुतिओन् ओफ़् थे च्लैम्। दिस्त्रिबुतेद् उन्देर् अ च्रेअतिवे चोम्मोन्स् अत्त्रिबुतिओन्-नोन्चोम्मेर्चिअल्-स्हरेअलिके ४।० इन्तेर्नतिओनल् लिचेन्से। इन्तेर्प्रेतिवे मर्कुप्: नोने नोतेस्: थिस् फ़िले हस् बेएन् च्रेअतेद् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् फ़्रोम् कुर्म्प्१उ।ह्त्म्। दुए तो थे हेतेरोगेनेइत्य् ओफ़् थे सोउर्चेस् थे हेअदेर् मर्कुप् मिघ्त् बे सुबोप्तिमल्। फ़ोर् थे सके ओफ़् त्रन्स्परेन्च्य् थे हेअदेर् ओफ़् थे लेगच्य् फ़िले इस् दोचुमेन्तेद् इन् थे <नोते> एलेमेन्त् बेलोw: कुर्म-पुरन, पर्त् १ इन्पुत् ब्य् मेम्बेर्स् ओफ़् थे सन्स्क्नेत् प्रोजेच्त् (www।सन्स्क्नेत्।ओर्ग्) थिस् ग्रेतिल् वेर्सिओन् हस् बेएन् चोन्वेर्तेद् फ़्रोम् अ चुस्तोम् देवनगरि एन्चोदिन्ग्। थेरेफ़ोरे, wओर्द् बोउन्दरिएस् अरे उसुअल्ल्य् नोत् मर्केद् ब्य् ब्लन्क्स्। थेसे अन्द् ओथेर् इर्रेगुलरितिएस् चन्नोत् बे स्तन्दर्दिज़ेद् अत् प्रेसेन्त्। थे तेxत् इस् नोत् प्रोओफ़्-रेअद्! रेविसिओन्स्: २०२०-०७-३१: तेइ एन्चोदिन्ग् ब्य् मस्स् चोन्वेर्सिओन् ओफ़् ग्रेतिल्ऽस् सन्स्क्रित् चोर्पुस् तेxत् कूर्मपुराणम्-१ अथ श्रीकूर्मपुराणम् पूर्वविभागः नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् / देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत् // कूर्म्प्१,मन्ग्।१ // नमस्कृत्वाप्रमेयाय विष्णवे कूर्मरूपिणे / पुराणं संप्रवक्ष्यामि यदुक्तं विश्वयोनिना
ដោយបាននមស្ការព្រះនារាយណៈ និងព្រះនរៈ—អ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងមនុស្ស—ព្រមទាំងទេវីសរស្វតី បន្ទាប់មកគួរប្រកាសថា «ជ័យ!» ជាការចាប់ផ្តើមមង្គល។
Verse 2
सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषीया महर्षयः / पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्
នៅចុងបញ្ចប់នៃពិធីយជ្ញៈ ព្រះឥសីនៅនៃមៃមិសៈ បានសួរសូតៈអ្នកឥតទោស គឺ រោមហರ್ಷណៈ អំពីសំហិតាពុរាណដ៏បរិសុទ្ធ និងមានបុណ្យកុសល។
Verse 3
त्वया सूत महाबुद्धे भगवान् ब्रह्मवित्तमः / इतिहासपुराणार्थं व्यासः सम्यगुपासितः
ឱ សូតៈ អ្នកមានប្រាជ្ញាធំ! ព្រះវ្យាសៈ—អ្នកដឹងព្រហ្មជាអធិបតី—ត្រូវបានអ្នកបម្រើ និងសិក្សាដោយត្រឹមត្រូវ ដើម្បីយល់ន័យពិតនៃអិតិហាសៈ និងពុរាណៈ។
Verse 4
तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हृषितानि यत् / द्वैपायनस्य भगवांस्ततो वै रोमहर्षणः
ព្រោះរោមទាំងអស់លើរាងកាយរបស់គាត់ឈរឡើងដោយសេចក្តីរីករាយចំពោះពាក្យទាំងនោះ ដូច្នេះព្រះទ្វៃបាយនៈ (វ្យាសៈ) បានប្រទាននាមថា «រោមហರ್ಷណៈ»—អ្នកដែលរោមឈរឡើង។
Verse 5
भवन्तमेव भगवान् व्याजहार स्वयं प्रभुः / मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं पुरा
ព្រះបរមព្រះអម្ចាស់—អធិបតីដោយខ្លួនឯង និងឯករាជ្យ—បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកតែម្នាក់; ហើយកាលពីបុរាណ ព្រះវ្យាសៈ អ្នកជំនាញពុរាណ បានបង្ហាញសំហិតាពុរាណសម្រាប់ព្រះមុនីទាំងឡាយ។
Verse 6
त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः / संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः
ព្រះអង្គពិតជាហរិ—បុរសឧត្តម—នៅក្នុងយញ្ញៈរបស់ស្វាយម្ភូវមនុ ពេលពិធីច្របាច់សោមកំពុងប្រព្រឹត្ត បានបង្ហាញខ្លួនដោយភាគមួយនៃស្វរូប ដើម្បីប្រកាសសំហិតាពិសិដ្ឋនេះ។
Verse 7
तस्माद् भवन्तं पृच्छामः पुराणं कौर्ममुत्तमम् / वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद
ដូច្នេះហើយ យើងសួរព្រះអង្គអំពី កូរមបុរាណ អដ្ឋម។ ឱ ព្រះអង្គដែលជំនាញក្នុងអត្ថន័យនៃបុរាណទាំងឡាយ សូមព្រះអង្គគួរបកស្រាយវាឲ្យយើង។
Verse 8
मुनीनां वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः / प्रणम्य मनसा प्राह गुरुं सत्यवतीसुतम्
សូតា—អ្នកបកស្រាយបុរាណដ៏ឧត្តម—បានស្តាប់ពាក្យរបស់មុនីទាំងឡាយ ហើយគោរពបង្គំក្នុងចិត្ត បន្ទាប់មកបាននិយាយទៅកាន់គ្រូរបស់ខ្លួន គឺព្រះបុត្រសត្យវតី (វ្យាស)។
Verse 9
रोमहर्षण उवाच नमस्कृत्वा जगद्योनिं कूर्मरूपधरं हरिम् / वक्ष्ये पौराणिकीं दिव्यां कथां पापप्रणाशिनीम्
រោមហರ್ಷណ បាននិយាយថា៖ ខ្ញុំបានបង្គំដល់ហរិ—ប្រភព និងគ្រាប់ពូជនៃលោកទាំងមូល—ដែលទ្រង់ពាក់រូបកូរម (អណ្តើក) ហើយខ្ញុំនឹងប្រកាសរឿងព្រេងបុរាណដ៏ទេវីយ៍ ដែលបំផ្លាញបាប។
Verse 10
यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेत परमां गतिम् / न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात् कदाचन
អ្នកណាក៏ដោយ ទោះធ្វើអំពើបាបក៏ដោយ បើបានស្តាប់រឿងពិសិដ្ឋនេះ ក៏អាចទៅដល់គតិដ៏ខ្ពស់បំផុត។ ដូច្នេះ មិនគួរនិយាយរឿងបុណ្យនេះដល់អ្នកមិនជឿឡើយ នៅពេលណាក៏ដោយ។
Verse 11
श्रद्दधानाय शान्ताय धार्मिकाय द्विजातये / इमां कथामनुब्रूयात् साक्षान्नारायणेरिताम्
គួរប្រាប់រឿងព្រះធម៌នេះដល់ទ្វិជាតិដែលមានសទ្ធា ចិត្តស្ងប់ និងឈរលើធម៌ ព្រោះវាត្រូវបានប្រកាសដោយព្រះនារាយណៈដោយផ្ទាល់។
Verse 12
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम्
សೃષ્ટិ និងប្រតិសೃષ્ટិ ពូជវង្ស និងមន្វន្តរា ព្រមទាំងប្រវត្តិបន្តតាមវង្សទាំងនោះ—លក្ខណៈប្រាំនេះហៅថា «ពុរាណ»។
Verse 13
ब्राह्मं पुराणं प्रथमं पाद्मं वैष्णवमेव च / शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम्
ដំបូងគេគឺ ពុរាណព្រះព្រហ្ម; បន្ទាប់មក ពាទ្ម និង វៃષ્ણវ; ដូចគ្នានេះ សៃវ និង ភាគវត; ហើយក៏មាន ភវិષ្យ និង នារទីយ។
Verse 14
मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च / लैङ्गं तथा च वाराहं स्कान्दं वामनमेव च
ហើយក៏មាន ម៉ារកណ្ឌេយ, អាគ្នេយ, និង ប្រះមវៃវរត; ដូចគ្នានេះ លិង្គ, វារាហ, ស្កាន្ដ, និង វាមន ពុរាណ។
Verse 15
कौर्मं मात्स्यं गारुडं च वायवीयमनन्तरम् / अष्टादशं समुद्दिष्टं ब्रह्मण्डमिति संज्ञितम्
បន្ទាប់មកមាន កូರ್ಮ, ម៉ាត្ស្យ, ហ្គារុឌ, ហើយបន្តទៅ វាយវីយ; ពុរាណទីដប់ប្រាំបី ត្រូវបានប្រកាសថា «ប្រះមណ្ឌ» ដោយឈ្មោះនោះ។
Verse 16
अन्यान्युपराणानि मुनिभिः कथितानि तु / अष्टादशपुराणानि श्रुत्वा संक्षेपतो द्विजाः
បុរាណរងៗផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានមុនីទាំងឡាយពោលរៀបរាប់ដែរ។ បន្ទាប់ពីបានស្តាប់ដោយសង្ខេប អំពីបុរាណធំទាំងដប់ប្រាំបី ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ទ្វិជៈទាំងឡាយ (ពួកគេប្រាថ្នាចង់ដឹងន័យសារសំខាន់ដែលនឹងបង្រៀននៅទីនេះ)។
Verse 17
आद्यं सनत्कुमारोक्तं नारसिहमतः परम् / तृतीयं स्कान्दमुद्दिष्टं कुमारेण तु भाषितम्
ការបង្រៀនទីមួយ ត្រូវបានសនត్కុមារ ពោលឡើង; បន្ទាប់មក គឺជាគោលធម៌នារសិហៈ។ ទីបី ត្រូវបានប្រកាសថា ជាស្កន្ទ-បង្រៀន ហើយវាក៏ត្រូវបានកុមារ បកស្រាយផងដែរ។
Verse 18
चतुर्थं शिवधर्माख्यं साक्षान्नन्दीशभाषितम् / दुर्वाससोक्तमाश्चर्यं नारदोक्तमतः परम्
ផ្នែកទីបួន មាននាមថា «សិវធម៌» ដែលនន្ទីឝៈ ពោលដោយផ្ទាល់។ បន្ទាប់មក មកដល់បង្រៀនអស្ចារ្យ ដែលទុರ್ವាសៈ ប្រកាស; ហើយបន្ទាប់ពីនោះ គឺសេចក្តីណែនាំដែលនារទៈ ពោល។
Verse 19
कापिलं मानवं चैव तथैवोशनसेरितम् / ब्रह्माण्डं वारुणं चाथ कालिकाह्वयमेव च
«(បុរាណទាំងនោះ ក៏ត្រូវបានហៅថា) កាពិល, មានវ, ហើយដូចគ្នានោះ ដែលឧសនៈ បានបង្រៀន; ប្រាហ្មាណ្ឌ, វារុណ, ហើយក៏មានមួយដែលហៅថា កាលិកា»។
Verse 20
माहेश्वरं तथा साम्बं सौरं सर्वार्थसंचयम् / पराशरोक्तमपरं मारीचं भार्गवाह्वयम्
ហើយក៏មាន ប្រពៃណីមាហេឝ್ವರ, ប្រពៃណីសាម્બ, ប្រពៃណីសೌរ, និង សರ್ವಾರ್ಥសંચય («សង្ខេបន័យទាំងអស់»)។ ដូចគ្នានោះ មានមួយទៀតដែលបារាសរ ពោល, ប្រពៃណីមារីច, និងមួយដែលគេស្គាល់ថា ភារគវ។
Verse 21
इदं तु पञ्चदशमं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / चतुर्धा संस्थितं पुण्यं संहितानां प्रभेदतः
នេះជាពុរាណទីដប់ប្រាំ—គួរមពុរាណដ៏ឧត្តម។ ដោយការបែងចែកតាមសំហិតា វាត្រូវបានរៀបចំជាបួនភាគ ដ៏បុណ្យសក្ការៈ។
Verse 22
ब्राह्मी भगवती सौरी वैष्णवी च प्रकीर्तिताः / चतस्त्रः संहिताः पुण्या धर्मकामार्थमोक्षदाः
សំហិតាទាំងនោះត្រូវបានប្រកាសថា ប្រាហ្មី ភគវតី សោរី និងវៃષ્ણវី—សំហិតាបួនដ៏បរិសុទ្ធ ប្រទានធម៌ កាម អត្ថ និងមោក្ស។
Verse 23
इयं तु संहिता ब्राह्मी चतुर्वेदैस्तु सम्मिता / भवन्ति षट्सहस्त्राणि श्लोकानामत्र संख्यया
នេះជាប្រាហ្មីសំហិតា ពិតប្រាកដ សម្របសម្រួលជាមួយវេទទាំងបួន; ហើយចំនួនស្លោកនៅទីនេះសរុបបានប្រាំមួយពាន់។
Verse 24
यत्र धर्मार्थकामानां मोक्षस्य च मुनीश्वराः / माहात्म्यमखिलं ब्रह्म ज्ञायते परमेश्वरः
នៅទីនោះ ឱមុនីឧត្តមទាំងឡាយ មហិមាដ៏ពេញលេញនៃព្រះព្រហ្ម—ព្រះព្រហ្មដែលជាព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ—ត្រូវបានបង្ហាញ ព្រមទាំងធម៌ អត្ថ កាម និងមោក្ស។
Verse 25
सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च / वंशानुचरितं दिव्याः पुण्याः प्रासङ्गिकीः कथाः
សೃષ્ટិ និងប្រតិសೃષ્ટិ វង្ស និងមន្វន្តរា ព្រមទាំងប្រវត្តិវង្សានុចរិត; រឿងរ៉ាវទេវីយៈ ដ៏បុណ្យ និងភ្ជាប់តាមបរិបទ—ទាំងនេះជាប្រធានបទដែលពុរាណត្រូវបង្រៀន។
Verse 26
ब्राह्मणाद्यैरियं धार्या धार्मिकैः शान्तमानसैः / तामहं वर्तयिष्यामि व्यासेन कथितां पुरा
ព្រះបុរាណដ៏បរិសុទ្ធនេះ គួរឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ និងវណ្ណៈដទៃទៀត ក៏ដូចជាអ្នកធម៌ដែលចិត្តស្ងប់ស្ងាត់ រក្សាទុក និងគោរព។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងរៀបរាប់បន្ត តាមព្រះវ្យាស ដែលបាននិទានមកពីកាលមុន។
Verse 27
पुरामृतार्थं दैतेयदानवैः सह देवताः / मन्थानं मन्दरं कृत्वा ममन्थुः क्षीरसागरम्
កាលពីបុរាណ ដោយប្រាថ្នាអម្រឹត—ទឹកនេកតារនៃអមតៈ—ព្រះទេវតា ជាមួយដៃត្យ និងដានវៈ បានយកភ្នំមន្ទរាជាឈើកូរ ហើយកូរសមុទ្រទឹកដោះ។
Verse 28
मथ्यमाने तदा तस्मिन् कूर्मरूपी जनार्दनः / बभार मन्दरं देवो देवानां हितकाम्यया
ពេលកូរនោះកំពុងដំណើរការ ព្រះជនារទនៈ ទ្រង់បំលែងជារូបកូរ្មៈ (អណ្តើក) បានទ្រទ្រង់ភ្នំមន្ទរា; ព្រះអម្ចាស់ធ្វើដូច្នោះ ដោយប្រាថ្នាសុខសាន្ត និងប្រយោជន៍ដល់ទេវតា។
Verse 29
देवाश्च तुष्टुवुर्देवं नारदाद्या महर्षयः / कूर्मरूपधरं दृष्ट्वा साक्षिणं विष्णुमव्ययम्
ទេវតាទាំងឡាយ និងមហារិសីដឹកនាំដោយនារ៉ទៈ បានសរសើរព្រះអម្ចាស់។ ពួកគេបានឃើញព្រះវិෂ្ណុ—សាក្សីអមតៈ មិនរលាយ—ដែលទ្រង់កាន់រូបកូរ្មៈ (អណ្តើក)។
Verse 30
तदन्तरे ऽभवद् देवी श्रीर्नारायणवल्लभा / जग्राह भगवान् विष्णुस्तामेव पुरुषोत्तमः
នៅចន្លោះនោះ ព្រះនាងស្រី—ជាទីស្រឡាញ់របស់នារាយណៈ—បានកើតឡើង។ ហើយព្រះវិෂ្ណុ ព្រះបុរសោត្តមៈ (បុរសដ៏អធិឧត្តម) បានទទួលព្រះនាងតែមួយ ជាគូររបស់ទ្រង់។
Verse 31
तेजसा विष्णुमव्यक्तं नारदाद्या महर्षयः / मोहिताः सह शक्रेण श्रियो वचनमब्रुवन्
ដោយពន្លឺដ៏រុងរឿងនៃព្រះវិṣṇu អវ្យក្ត (មិនបង្ហាញ) មហាឥសីដឹកនាំដោយនារ៉ដា ព្រមទាំងសក្រក (ឥន្ទ្រ) ត្រូវបានមោហិត ហើយបានថ្លែងពាក្យទៅកាន់ព្រះស្រី (លក្ខ្មី)។
Verse 32
भगवन् देवदेवेश नारायण जगन्मय / कैषा देवी विशालाक्षी यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्
ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ ឱ ព្រះជាម្ចាស់នៃទេវទាំងឡាយ ណារាយណៈ អ្នកពេញលេញទាំងលោក—ទេវីភ្នែកធំទូលាយនេះជានរណា? សូមពន្យល់ឲ្យត្រឹមត្រូវ ដ្បិតយើងសួរដើម្បីដឹង។
Verse 33
श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं विष्णुर्दानवमर्दनः / प्रोवाच देवीं संप्रेक्ष्य नारदादीनकल्मषान्
ព្រះវិṣṇu អ្នកបំផ្លាញដានវៈ បានស្តាប់ពាក្យរបស់ពួកគេហើយ ទ្រង់បានមើលទៅកាន់ទេវី ហើយបញ្ចេញទស្សនៈទៅលើនារ៉ដា និងឥសីដ៏បរិសុទ្ធទាំងឡាយ រួចទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូល។
Verse 34
इयं सा परमा शक्तिर्मन्मयी ब्रह्मरूपिणी / माया मम प्रियानन्ता ययेदं मोहितं जगत्
នាងនេះហើយជាព្រះសក្តិដ៏អធិឧត្តម ជាសារធាតុរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ មានរូបជាព្រហ្ម; នាងជាមាយា ដែលខ្ញុំស្រឡាញ់ អនន្តា ដោយនាងនេះទាំងលោកត្រូវបានមោហិត។
Verse 35
अनयैव जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् / मोहयामि द्विजश्रेष्ठा ग्रसामि विसृजामि च
ដោយអំណាចនេះតែមួយ ឱ ព្រះទ្វិជជ្រេឋា ខ្ញុំធ្វើឲ្យលោកទាំងមូល—ទាំងទេវ អសុរ និងមនុស្ស—មោហិត; ហើយដោយវានេះ ខ្ញុំក៏ដកយកសត្វទាំងឡាយចូលវិញ និងបញ្ចេញចេញម្តងទៀត។
Verse 36
उत्पत्तिं प्रलयं चैव भूतनामागतिं गतिम् / विज्ञायान्वीक्ष्य चात्मानं तरन्ति विपुलामिमाम्
ដោយដឹងអំពីការកើតឡើង និងការលាយបាត់របស់សត្វទាំងឡាយ ហើយយល់អំពីការមក និងការទៅ អ្នកដែលសង្កេតឃើញ និងសមាធិលើអាត្មា នឹងឆ្លងកាត់សមុទ្រធំទូលាយនៃសំសារ។
Verse 37
अस्यास्त्वंशानधिष्ठाय शक्तिमन्तो ऽभवन् द्विजाः / ब्रह्मेशानादयो देवाः सर्वशक्तिरियं मम
ដោយគ្រប់គ្រងលើភាគមួយនៃអំណាចរបស់នាង ព្រះទេវៈដ៏ភ្លឺរលោងទាំងឡាយបានក្លាយជាមានឥទ្ធិពល; ដូច្នេះ ព្រះព្រហ្មា ព្រះឥសានៈ (សិវៈ) និងទេវៈដទៃទៀតបានកើតឡើង។ នាងនេះជាអំណាចសព្វសក្តិរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 38
सैषा सर्वजगत्सूतिः प्रकृतिस्त्रिगुणात्मिका / प्रागेव मत्तः संजाता श्रीकल्पे पद्मवासिनी
នាងនេះជាមាតាបង្កើតសកលលោកទាំងមូល គឺប្រក្រឹតិដែលមានសភាពជាត្រីគុណ។ មុននេះទៀត ក្នុងស្រីកល្បៈ នាងបានកើតចេញពីព្រះអង្គ ជាបទ្មវាសិនី អ្នកស្នាក់នៅក្នុងផ្កាឈូក។
Verse 39
चतुर्भुजा शङ्खचक्रपद्महस्ता शुभान्विता / कोटिसूर्यप्रतीकाशा मोहिनी सर्वदेहिनाम्
មានដៃបួន កាន់ស័ង្ខ ចក្រ និងផ្កាឈូកក្នុងដៃ ពោរពេញដោយសុភមង្គល—ភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យរាប់កោដិ—នាងគឺម៉ោហិនី អ្នកលួងលោមសត្វមានរាងកាយទាំងអស់។
Verse 40
नालं देवा न पितरो मानवा वसवो ऽपि च / मायामेतां समुत्तर्तुं ये चान्ये भुवि देहिनः
ទាំងព្រះទេវៈ ទាំងបិត្ដរៈ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស) ទាំងមនុស្ស ទាំងវាសុស ក៏មិនអាចឆ្លងកាត់ម៉ាយានេះបានឡើយ—ហើយសត្វមានរាងកាយដទៃទៀតណាដែលរស់នៅលើផែនដីក៏ដូចគ្នា។
Verse 41
इत्युक्तो वासुदेवेन मुनयो विष्णुमब्रुवन् / ब्रूहि त्वं पुण्डरीकाक्ष यदि कालत्रये ऽपि च / को वा तरति तां मायां दुर्जयां देवनिर्मिताम्
ដូច្នេះ ព្រះវាសុទេវបានមានព្រះបន្ទូល ហើយពួកមុនីបានទូលព្រះវិṣṇuថា៖ «ឱ ព្រះអង្គមានភ្នែកដូចផ្កាឈូក សូមប្រកាសប្រាប់យើង—ទោះនៅអតីត បច្ចុប្បន្ន ឬអនាគត—នរណាអាចឆ្លងកាត់ម៉ាយា ដែលលំបាកឈ្នះ និងបង្កើតដោយព្រះអម្ចាស់?»
Verse 42
अथोवाच हृषीकेशो मुनीन् मुनिगणार्चितः / अस्ति द्विजातिप्रवर इन्द्रद्युम्न इति श्रुतः
បន្ទាប់មក ព្រះហ្រឹṣīkeśa ដែលត្រូវបានគោរពដោយក្រុមមុនីជាច្រើន បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកឃើញធម៌ថា៖ «មានបុរសទ្វិជាតិដ៏ប្រសើរម្នាក់ ដែលល្បីឈ្មោះថា ឥន្ទ្រទ្យុម្ន—ដូចដែលបានឮតាមប្រពៃណី»
Verse 43
पूर्वजन्मनि राजासावधृष्यः शङ्करादिभिः / दृष्ट्वा मां कूर्मसंस्थानं श्रुत्वा पौराणिकीं स्वयम् / संहितां मन्मुखाद् दिव्यां पुरस्कृत्य मुनीश्वरान्
ក្នុងជាតិមុន ព្រះរាជានោះ—មិនអាចឈ្នះបាន សូម្បីដោយព្រះសង្ករ និងទេវតាផ្សេងៗ—បានឃើញខ្ញុំក្នុងរូបកាយកូរមៈ (អណ្តើក) ហើយបានស្តាប់ដោយខ្លួនឯង សំហិតាពុរាណិកដ៏ទេវី ពីមាត់ខ្ញុំ; បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានគោរពមុនីឥស្វរ និងដាក់ពួកគេនៅទីមុខជាទីគោរព។
Verse 44
ब्रह्माणं च महादेवं देवांश्चान्यान् स्वशक्तिभिः / मच्छक्तौ संस्थितान् बुद्ध्वा मामेव शरणं गतः
ដោយដឹងថា ព្រះប្រះ្មា ព្រះមហាទេវ និងទេវតាផ្សេងៗ—រួមទាំងអំណាចរបស់ពួកគេ—ស្ថិតនៅក្នុងអំណាចរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ ព្រះអង្គបានចូលជ្រកកោនខ្ញុំតែមួយគត់។
Verse 45
संभाषितो मया चाथ विप्रयोनिं गमिष्यसि / इन्द्रद्युम्न इति ख्यातो जातिं स्मरसि पौर्विकीम्
ហើយខ្ញុំបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកថា៖ «អ្នកនឹងទៅកើតក្នុងវង្សព្រាហ្មណ៍; នៅទីនោះ អ្នកនឹងល្បីឈ្មោះថា ‘ឥន្ទ្រទ្យុម្ន’ ហើយអ្នកនឹងចងចាំជាតិមុនរបស់អ្នក»
Verse 46
सर्वेषामेव भूतानां देवानामप्यगोचरम् / वक्तव्यं यद् गुह्यतमं दास्ये ज्ञानं तवानघ / लब्ध्वा तन्मामकं ज्ञानं मामेवान्ते प्रवेक्ष्यसि
អ្វីដែលលើសពីការឈានដល់របស់សត្វទាំងអស់ សូម្បីតែទេវតាក៏មិនអាចដឹងបាន—ខ្ញុំនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នក ឱ អ្នកគ្មានបាប នូវធម៌សម្ងាត់បំផុត។ ពេលអ្នកទទួលបានចំណេះដឹងដែលជារបស់ខ្ញុំ នោះនៅចុងក្រោយ អ្នកនឹងចូលរួមក្នុងខ្ញុំតែមួយ។
Verse 47
अंशान्तरेण भूम्यां त्वं तत्र तिष्ठ सुनिर्दृतः / वैवस्वते ऽन्तरे ऽतिते कार्यार्थं मां प्रवेक्ष्यसि
នៅលើផែនដី អ្នកចូរស្នាក់នៅទីនោះមួយរយៈបន្ថែម ដោយចិត្តមាំមួន។ ពេលវៃវស្វតមន្វន្តរៈបានកន្លងផុត ដើម្បីបំពេញភារកិច្ចដែលត្រូវធ្វើ អ្នកនឹងចូលក្នុងខ្ញុំ។
Verse 48
मां प्रणम्य पुरीं गत्वा पालयामास मेदिनीम् / कालधर्मं गतः कालाच्छ्वेतद्वीपे मया सह
ក្រោយពេលគោរពបង្គំខ្ញុំ គាត់បានទៅកាន់រាជធានី ហើយគ្រប់គ្រងផែនដី។ ពេលវេលាតាមធម៌បានមកដល់ គាត់បានចាកចេញតាមកាលកំណត់របស់ខ្លួន—ហើយឥឡូវស្ថិតនៅជាមួយខ្ញុំក្នុងស្វេតទ្វីប។
Verse 49
भुक्त्वा तान् वैष्णवान् भोगान् योगिनामप्यगोचरान् / मदाज्ञया मुनिश्रेष्ठा जज्ञे विप्रकुले पुनः
ក្រោយពេលបានសោយសុខវៃષ્ણវៈទាំងនោះ—សេចក្តីរីករាយដែលលើសពីការឈានដល់របស់យោគីទៀត—នាង អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមុនី ដោយព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ បានកើតឡើងវិញក្នុងវង្សព្រាហ្មណ៍។
Verse 50
ज्ञात्वा मां वासुदेवाख्यं यत्र द्वे निहिते ऽक्षरे / विद्याविद्ये गूढरूपे यत्तद् ब्रह्म परं विदुः
ដោយដឹងថាខ្ញុំមាននាមថា វាសុទេវៈ—ក្នុងខ្ញុំមានអក្សរអមតៈពីរត្រូវបានដាក់ស្ថិត គឺ វិទ្យា និង អវិទ្យា ក្នុងរូបសម្ងាត់—មនុស្សនោះយល់ដឹងនូវអ្វីដែលអ្នកប្រាជ្ញហៅថា ព្រះព្រហ្មដ៏អធិឧត្តម។
Verse 51
सोर्ऽचयामास भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / व्रतोपवासनियमैर्हेमैर्ब्राह्मणतर्पणैः
ព្រះអង្គបានបូជាព្រះបរមេឥશ્વរ ជាជម្រកដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃសត្វលោកទាំងអស់ ដោយវ្រតៈ ការអត់អាហារ និងវិន័យ; ដោយការបរិច្ចាគមាស និងការបំពេញចិត្តព្រះព្រាហ្មណ៍។
Verse 52
तदाशीस्तन्नमस्कारस्तन्निष्ठस्तत्परायणः / आराधयन् महादेवं योगिनां हृदि संस्थितम्
ដោយពរ និងនមស្ការ ទាំងអស់បង្រួមទៅកាន់ព្រះអង្គនោះ ដោយឈរជាប់ក្នុងព្រះអង្គនោះតែមួយ និងយកព្រះអង្គនោះជាជម្រកខ្ពស់បំផុត គាត់បានបូជាមហាទេវៈ ដែលស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងយោគីទាំងឡាយ។
Verse 53
तस्यैवं वर्तमानस्य कदाचित् परमा कला / स्वरूपं दर्शयामास दिव्यं विष्णुसमुद्भवम्
នៅពេលគាត់បន្តស្ថិតក្នុងសភាពនោះ ម្តងមួយ ព្រះសក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បានបង្ហាញរូបស្វរូបរបស់ព្រះនាងដល់គាត់—រុងរឿង ទេវីយ៍ និងកើតចេញពីព្រះវិષ્ણុ។
Verse 54
दृष्ट्वा प्रणम्य शिरसा विष्णोर्भगवतः प्रियाम् / संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः कृताञ्जलिरभाषत
ឃើញហើយ គាត់បានកោតគោរពក្បាលចុះចំពោះព្រះនាង ជាព្រះស្រីដ៏ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះវិષ્ણុ; បន្ទាប់មក គាត់បានសរសើរព្រះនាងដោយស្តូត្រផ្សេងៗ ហើយប្រណម្យដៃទាំងពីរ និយាយឡើង។
Verse 55
इर्न्द्दयुम्न उवाच का त्वं देविविशालाक्षि विष्णुचिह्नङ्किते शुभे / याथातथ्येन वै भावं तवेदानीं ब्रवीहि मे
ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈបាននិយាយ៖ «ឱ ទេវីភ្នែកធំ អ្នកជានរណា—អ្នកដ៏មង្គល ដែលមានសញ្ញានៃព្រះវិષ્ણុ? សូមប្រាប់ខ្ញុំឥឡូវនេះ តាមសេចក្តីពិត និងដូចដែលវាជាក់ស្តែង អំពីសភាពពិតនៃអត្តសញ្ញាណរបស់អ្នក»។
Verse 56
तस्य तद् वाक्यमाकर्ण्य सुप्रसन्ना सुमङ्गला / हसन्ती संस्मरन् विष्णुं प्रियं ब्राह्मणमब्रवीत्
ព្រះនាងដ៏មានពរ និងសុមង្គលយ៉ាងលើសលប់ បានស្តាប់ពាក្យរបស់គាត់ហើយពេញព្រះហឫទ័យ សើចញញឹម; ហើយដោយរំលឹកដល់ព្រះវិṣṇu នាងបានមានព្រះវាចាទៅកាន់ព្រះព្រាហ្មណ៍ជាទីស្រឡាញ់។
Verse 57
न मां पश्यन्ति मुनयो देवाः शक्रपुरोगमाः / नारायणात्मिका चैका मायाहं तन्मया परा
មុនីទាំងឡាយ និងទេវតាទាំងឡាយ—មានឥន្ទ្រៈជាមុខ—មិនអាចឃើញខ្ញុំដោយពិតបានទេ។ ខ្ញុំតែមួយគត់ជាមាយា ដែលមានសារធាតុជានារាយណៈ; ហើយខ្ញុំដែលពេញដោយព្រះអង្គ នោះជាអំណាចកំពូល។
Verse 58
न मे नारायणाद् भेदो विद्यते हि विचारतः / तन्मयाहं परं ब्रह्म स विष्णुः परमेश्वरः
ដោយការពិចារណាដ៏ត្រឹមត្រូវ មិនមានភាពខុសគ្នារវាងខ្ញុំ និងនារាយណៈឡើយ។ ខ្ញុំមានសារធាតុជាព្រះអង្គ; ខ្ញុំជាព្រះព្រហ្មកំពូល—ព្រះអង្គនោះជាព្រះវិṣṇu ជាព្រះអម្ចាស់ខ្ពស់បំផុត (បរមេឝ្វរៈ)។
Verse 59
येर्ऽचयन्तीह भूतानामाश्रयं परमेश्वरम् / ज्ञानेन कर्मयोगेन न तेषां प्रभवाम्यहम्
អ្នកណាដែលនៅក្នុងលោកនេះ គោរពបូជាព្រះអម្ចាស់កំពូល ជាជម្រកចុងក្រោយនៃសត្វទាំងអស់ ដោយប្រាជ្ញា និងដោយកರ್ಮយោគៈ—លើអ្នកទាំងនោះ ខ្ញុំមិនអាចឈ្នះបានទេ (ខ្ញុំមិនមានអំណាចលើពួកគេឡើយ)។
Verse 60
तस्मादनादिनिधनं कर्मयोगपरायणः / ज्ञानेनाराधयानन्तं ततो मोक्षमवाप्स्यसि
ដូច្នេះ សូមឲ្យអ្នកឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកর্মយោគៈ ហើយដោយប្រាជ្ញាពិត បូជាអនន្តៈ—ព្រះអម្ចាស់អនាដិ និងអនិធន។ បន្ទាប់មក អ្នកនឹងទទួលបានមោក្សៈ (ការរួចផុត)។
Verse 61
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठ इन्द्रद्युम्नो महामतिः / प्रणम्य शिरसा देवीं प्राञ्जलिः पुनरब्रवीत्
ដូច្នេះ ព្រះរាជា ឥន្ទ្រទ្យុម្ន មហាមតិ—ជាមុនីឧត្តម—បានកោតគោរព ដោយទម្លាក់ក្បាលថ្វាយព្រះទេវី ហើយដាក់ដៃប្រណម្យជាអញ្ជលី ក៏និយាយឡើងវិញ។
Verse 62
कथं स भगवानीशः शाश्वतो निष्कलो ऽच्युतः / ज्ञातुं हि शक्यते देवि ब्रूहि मे परमेश्वरि
ព្រះអម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគ—ឥស្វរៈ អនន្តកាល និស្កល និងអច្យុត—អាចដឹងបានដោយរបៀបណា? ឱ ព្រះទេវី សូមប្រាប់ខ្ញុំ ឱ ព្រះនាងអធិរាជី។
Verse 63
एकमुक्ताथ विप्रेण देवी कमलवासिनी / साक्षान्नारायणो ज्ञानं दास्यतीत्याह तं मुनिम्
បន្ទាប់ពីស្តាប់ពាក្យព្រាហ្មណ៍ហើយ ព្រះទេវីអ្នកស្ថិតក្នុងផ្កាឈូក (លក្ខ្មី) បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់មុនីនោះថា៖ «នារាយណៈផ្ទាល់ នឹងប្រទានជ្ញាន (ចំណេះដឹង) ដល់អ្នកដោយផ្ទាល់»។
Verse 64
उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां संस्पृश्य प्रणतं मुनिम् / स्मृत्वा परात्परं विष्णुं तत्रैवान्तरधीयत
បន្ទាប់មក ដោយដៃទាំងពីរ ប៉ះមុនីដែលកំពុងប្រណម្យ ហើយរំលឹកដល់វិષ્ણុ—ព្រះអធិឧត្តមលើសអធិឧត្តម—គាត់ក៏លាក់ខ្លួនបាត់ទៅនៅទីនោះភ្លាម។
Verse 65
सो ऽपि नारायणं द्रष्टुं परमेण समाधिना / आराधयद्धृषीकेशं प्रणतार्तिप्रभञ्जनम्
គាត់ផងដែរ ប្រាថ្នាចង់ឃើញនារាយណៈ ដោយសមាធិដ៏ឧត្តម បានអារាធនាព្រះហ្រឹសីកេឝ—ព្រះអង្គដែលបំបែកទុក្ខវេទនារបស់អ្នកដែលប្រណម្យសម្របសម្រួល។
Verse 66
ततो बहुतिथे काले गते नारायणः स्वयम् / प्रादुरासीन्महायोगी पीतवासा जगन्मयः
បន្ទាប់ពីកាលយូរច្រើនបានកន្លងផុត នារាយណៈព្រះអង្គឯងបានបង្ហាញព្រះវត្តមាន—មហាយោគី ពាក់ពណ៌លឿង ពេញបំព្រងជាសកលលោកទាំងមូល។
Verse 67
दृष्ट्वा देवं समायान्तं विष्णुमात्मानमव्ययम् / जानुभ्यामवनिं गत्वा तुष्टाव गरुडध्वजम्
ឃើញព្រះដេវៈកំពុងយាងមក—វិෂ្ណុ ជាព្រះអាត្មាអមតៈ មិនរលាយ—គាត់បានជង្គង់ចុះដល់ដី ហើយសរសើរព្រះអង្គដែលមានគរុឌជាទង់។
Verse 68
इन्द्रद्युम्न उवाच यज्ञेशाच्युत गोविन्द माधवानन्त केशव / कुष्ण विष्णो हृषीकेश तुभ्यं विश्वात्मने नमः
ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈបាននិយាយ៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃយជ្ញៈ ឱ អច្យុត—គោវិន្ទ មាធវ អនន្ត កេសវ; ឱ ក្រឹෂ្ណ ឱ វិષ្ណុ ឱ ហ្រឹសីកេស—សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាវិશ્વាត្មា អ្នកស្ថិតក្នុងសត្វលោកទាំងអស់។
Verse 69
नमो ऽस्तु ते पुराणाय हरये विश्वमूर्तये / सर्गस्थितिविनाशानां हेतवे ऽनन्तशक्ये
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ—ព្រះបុរាណ (បុរាណៈ) ហរិ ដែលមានរូបជាសកលលោកទាំងមូល; ជាមូលហេតុដ៏អស្ចារ្យអនន្តសក្តិ នៃការបង្កើត ការរក្សា និងការលាយបាត់។
Verse 70
निर्गुणाय नमस्तुभ्यं निष्कलायामलात्मने / पुरुषाय नमस्तुभ्यं विश्वरूपाय ते नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ អ្នកលើសគុណទាំងអស់ (និរគុណ) អ្នកគ្មានផ្នែក និងអាត្មាបរិសុទ្ធមិនមានមល; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាបុរសដ៏អធិ (បុរុષ); សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ អ្នកមានរូបជាវិស្វរូប—រូបសកលលោកទាំងមូល។
Verse 71
नमस्ते वासुदेवाय विष्णवे विश्वयोनये / आदिमध्यान्तहीनाय ज्ञानगम्याय ते नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះវាសុទេវៈ—ព្រះវិષ્ણុ ជាមាត្រដ្ឋាន និងប្រភពនៃសកលលោក។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលគ្មានដើម មធ្យម ឬចុង ហើយអាចឈានដល់បានតែដោយចំណេះដឹងពិត។
Verse 72
नमस्ते निर्विकाराय निष्प्रपञ्चाय ते नमः / भेदाभेदविहीनाय नमो ऽस्त्वानन्दरूपिणे
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ អចលនៈ មិនប្រែប្រួល; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលលើសពីការបង្ហាញនៃលោកិយទាំងអស់។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលលើសពីទាំងភាពខុស និងភាពមិនខុស—សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលសភាពជាអានន្ទៈ (សុខានុភាព)។
Verse 73
नमस्ताराय शान्ताय नमो ऽप्रतिहतात्मने / अनन्तमूर्तये तुभ्यममूर्ताय नमो नमः
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាអ្នកនាំផ្លូវសង្គ្រោះ និងជាព្រះសន្តិភាព; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលអាត្មានមិនអាចរារាំងបាន។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ មានរូបរាងអនន្ត—ហើយម្ដងទៀត សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដែលគ្មានរូបរាង។
Verse 74
नमस्ते परमार्थाय मायातीताय ते नमः / नमस्ते परमेशाय ब्रह्मणे परमात्मने
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ជាសច្ចៈខ្ពស់បំផុត លើសពីម៉ាយា—សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអម្ចាស់កំពូល (បរមេឝ) ដល់ព្រះប្រហ្មន៍ និងដល់បរមាត្មាន (អាត្មាខ្ពស់បំផុត)។
Verse 75
नमो ऽस्तु ते सुसूक्ष्माय महादेवाय ते नमः / नमः शिवाय शुद्धाय नमस्ते परमेष्ठिने
សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ ដ៏ល្អិតល្អន់ខ្ពស់បំផុត; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ មហាទេវៈ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះឝិវៈ ដ៏បរិសុទ្ធ; សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ បរមេឋិន (ព្រះអម្ចាស់ខ្ពស់បំផុត)។
Verse 76
त्वयैव सृष्टमखिलं त्वमेव परमा गतिः / त्वं पिता सर्वभूतानां त्वं माता पुरुषोत्तम
ដោយព្រះអង្គតែមួយ បានបង្កើតសកលលោកទាំងមូល; ព្រះអង្គតែមួយជាទីពឹងខ្ពស់បំផុត និងគោលដៅចុងក្រោយ។ ព្រះអង្គជាព្រះបិតានៃសត្វទាំងអស់ ហើយជាព្រះមាតា ឱ ពុរុសោត្តម (បុគ្គលដ៏អធិឧត្តម)។
Verse 77
त्वमक्षरं परं धाम चिन्मात्रं व्योम निष्कलम् / सर्वस्याधारमव्यक्तमनन्तं तमसः परम्
ព្រះអង្គជាអក្សរ (មិនរលាយ) ជាធាមដ៏អធិឧត្តម; ជាចិត្តសុទ្ធតែមួយ ជាវ្យោមដ៏មិនបែកចែក។ ព្រះអង្គជាគ្រឹះគាំទ្រនៃសព្វវត្ថុ ជាអវ្យក្ត (មិនបង្ហាញ) អនន្ត ហើយលើសលប់ពីតាមស (ភាពងងឹត) ទាំងស្រុង។
Verse 78
प्रपश्यन्ति परात्मानं ज्ञानदीपेन केवलम् / प्रपद्ये भवतो रूपं तद्विष्णोः परमं पदम्
ដោយចង្កៀងនៃចំណេះដឹងតែមួយ ពួកគេឃើញដោយផ្ទាល់នូវបរមាត្មា។ ខ្ញុំសូមចូលជ្រកកោនក្នុងរូបព្រះអង្គ—នោះហើយជាបទដ៏អធិឧត្តមរបស់វិṣṇុ ជាស្ថានភាពខ្ពស់បំផុត។
Verse 79
एवं स्तुवन्तं भगवान् भूतात्मा भूतभावनः / उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां पस्पर्श प्रहसन्निव
ដូច្នេះ នៅពេលគាត់កំពុងសរសើរព្រះអង្គ ព្រះភគវាន—ជាអាត្មាខាងក្នុងនៃសត្វទាំងអស់ និងជាអ្នកបង្កើតឲ្យសត្វកើតមាន—បានប៉ះគាត់ដោយដៃទាំងពីរ ដូចជាកំពុងញញឹមយ៉ាងទន់ភ្លន់។
Verse 80
स्पृष्टमात्रो भगवता विष्णुना मुनिपुङ्गवः / यथावत् परमं तत्त्वं ज्ञातवांस्तत्प्रसादतः
គ្រាន់តែត្រូវបានប៉ះដោយព្រះភគវាន វិṣṇុ មុនីដ៏ឧត្តមនោះ បានដឹងយ៉ាងត្រឹមត្រូវនូវបរមតត្ត្វ (សច្ចៈដ៏អធិឧត្តម) ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 81
ततः प्रहृष्टमनसा प्रणिपत्य जनार्दनम् / प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षं पीतवाससमच्युतम्
បន្ទាប់មក ដោយចិត្តរីករាយពេញលេញ គាត់បានក្រាបបង្គំជាអភិវន្ទន៍ចំពោះ ជនារទនៈ ហើយបាននិយាយទៅកាន់ ព្រះអច្យុតៈ អ្នកមិនរអាក់រអួល—មានភ្នែកដូចផ្កាឈូកភ្ញាក់ពេញ និងស្លៀកពាក់វស្ត្រពណ៌លឿង។
Verse 82
त्वत्प्रसादादसंदिग्धमुत्पन्नं पुरुषोत्तम / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं परमानन्दसिद्धिदम्
ដោយព្រះគុណរបស់ព្រះអង្គ ឱ ពុរុសោត្តមៈ ចំណេះដឹងមិនសង្ស័យបានកើតឡើងក្នុងខ្ញុំ—ចំណេះដឹងដែលមានព្រហ្មន៍ជាវត្ថុតែមួយ និងផ្តល់សិទ្ធិដល់សុខអានន្ទដ៏អតិបរមា។
Verse 83
नमो भगवते तुभ्यं वासुदेवाय वेधसे / किं करिष्यामि योगेश तन्मे वद जगन्मय
សូមនមស្ការចំពោះព្រះអង្គ ឱ ភគវាន—វាសុទេវៈ ព្រះវេធសៈ អ្នករៀបចំដ៏ដឹងគ្រប់។ ឱ យោគេសៈ អ្នកពេញលេញក្នុងលោកទាំងមូល សូមប្រាប់ខ្ញុំថា ខ្ញុំគួរធ្វើអ្វី?
Verse 84
श्रुत्वा नारायणो वाक्यमिन्द्रद्युम्नस्य माधवः / उवाच सस्मितं वाक्यमशेषजगतो हितम्
ព្រះនារាយណៈ—មាធវៈ—បានស្តាប់ពាក្យរបស់ព្រះរាជា ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ ហើយបានមានព្រះបន្ទូលដោយញញឹមស្រាលៗ ជាពាក្យឆ្លើយដែលមានប្រយោជន៍ដល់សុខសាន្តរបស់លោកទាំងមូល។
Verse 85
श्रीभगवानुवाच वर्णाश्रमाचारवतां पुंसां देवो महेश्वरः / ज्ञानेन भक्तियोगेन पूजनीयो न चान्यथा
ព្រះភគវានមានព្រះបន្ទូលថា៖ សម្រាប់មនុស្សដែលប្រតិបត្តិតាមធម៌វណ្ណ និងអាស្រាម ព្រះមហេស្វរៈ ជាព្រះដ៏ទេវៈ គួរត្រូវបានបូជាដោយចំណេះដឹងវិញ្ញាណ និងភក្តិយោគៈ—មិនមែនដោយវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 86
विज्ञाय तत्परं तत्त्वं विभूतिं कार्यकारणम् / प्रवृतिं चापि मे ज्ञात्वा मोक्षार्थोश्वरमर्चयेत्
ដោយបានដឹងនូវតត្ត្វៈដ៏អធិឋានខ្ពស់បំផុត ហើយយល់អំពីវិភូតិដ៏អធិបតេយ្យរបស់ព្រះអង្គ ជាមូលហេតុនៃទាំងហេតុ និងផល និងដឹងនូវប្រវត្តិ (សកម្មភាពសកល) របស់ព្រះអង្គ អ្នកប្រាថ្នាមោក្សៈគួរថ្វាយបូជាព្រះឥશ્વរ។
Verse 87
सर्वसङ्गान् परित्यज्य ज्ञात्वा मायामयं जगत् / अद्वैतं भावयात्मानं द्रक्ष्यसे परमेश्वरम्
ដោយបោះបង់សម្ព័ន្ធចងក្រងទាំងអស់ ហើយដឹងថាពិភពលោកនេះជាសំណង់នៃម៉ាយា សូមសមាធិគិតពិចារណាអាត្មាជាអទ្វ័យ; បន្ទាប់មក អ្នកនឹងឃើញព្រះបរមេឥશ્વរ។
Verse 88
त्रिविधा भावना ब्रह्मन् प्रोच्यमाना निबोध मे / एका मद्विषया तत्र द्वितीया व्यक्तसंश्रया / अन्या च भावना ब्राह्मी विज्ञेया सा गुणातिगा
ឱ ព្រាហ្មណ៍ (មហាឥសី) ចូរយល់ពីខ្ញុំអំពី «ភាវនា» បីប្រភេទដែលកំពុងបង្រៀន៖ មួយផ្ដោតទៅលើខ្ញុំ; ទីពីរពឹងផ្អែកលើអ្វីដែលបង្ហាញច្បាស់ (វ្យក្ត); និងមួយទៀត—ភាវនាប្រាហ្មី—គួរដឹងថាលើសលប់គុណទាំងបី។
Verse 89
आसामन्यतमां चाथ भावनां भावयेद् बुधः / अशक्तः संश्रयेदाद्यामित्येषा वैदिकी श्रुतिः
បន្ទាប់មក បណ្ឌិតគួរបង្កើនភាវនាដែលទូលំទូលាយបំផុតក្នុងចំណោមទាំងនេះ; ប៉ុន្តែបើមិនអាចបានទេ គួរពឹងផ្អែកលើមូលដ្ឋានដំបូង—ដូច្នេះហើយជាសូត្រវេទិក។
Verse 90
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तन्निष्ठस्तत्परायणः / समाराधय विश्वेशं ततो मोक्षमवाप्स्यसि
ដូច្នេះ ដោយខិតខំអស់ពីកម្លាំង ដោយឈរជាប់លាប់ក្នុងព្រះអង្គ និងយកព្រះអង្គតែមួយជាជម្រកខ្ពស់បំផុត សូមថ្វាយបូជាព្រះវិશ્વេឥશ્વរ; បន្ទាប់មក អ្នកនឹងទទួលបានមោក្សៈ។
Verse 91
इन्द्रद्युम्न उवाच किं तत् परतरं तत्त्वं का विभूतिर्जनार्दन / किं कार्यं कारणं कस्त्वं प्रवृत्तिश्चापि का तव
ឥន្ទ្រទ្យុម្នៈ បានទូលថា៖ «ឱ ជនារទនៈ តើតត្ត្វៈអ្វីដែលលើសលប់ជាងអ្វីទាំងអស់? តើវិភូតិ (អំណាចដ៏អធិបតេយ្យ) របស់ព្រះអង្គជាអ្វី? តើអ្វីជាការបង្កើត (ផល) និងអ្វីជាមូលហេតុ? ព្រះអង្គជានរណាពិតប្រាកដ ហើយតើប្រវ្រឹត្តិ—ចិត្តជំរុញឲ្យធ្វើ—របស់ព្រះអង្គជាអ្វី?»
Verse 92
परात्परतरं तत्त्वं परं ब्रह्मैकमव्ययम् / नित्यानन्दं स्वयञ्ज्योतिरक्षरं तमसः परम्
តត្ត្វៈដែលលើសលប់សូម្បីតែលើសលប់—ព្រះព្រហ្មន៍ដ៏អធិបតេយ្យ តែមួយ មិនប្រែប្រួល—ជាសុភមង្គលអស់កល្បជានិច្ច ពន្លឺដោយខ្លួនឯង មិនរលួយ ហើយលើសពីអន្ធការនៃអវិជ្ជា។
Verse 93
ऐश्वर्यं तस्य यन्नित्यं विभूतिरिति गीयते / कार्यं जगदथाव्यक्तं कारणं शुद्धमक्षरम्
អធិបតេយ្យដ៏អស់កល្បរបស់ព្រះអម្ចាស់នោះ ត្រូវបានសរសើរថាជា «វិភូតិ» របស់ព្រះអង្គ។ លោកធាតុជាផលរបស់ព្រះអង្គ; អវ្យក្ត (អមើលឃើញ) ជាមូលហេតុ—បរិសុទ្ធ មិនប្រែប្រួល មិនរលួយ។
Verse 94
अहं हि सर्वभूतानामन्तर्यामीश्वरः परः / सर्गस्थित्यन्तकर्तृत्वं प्रवृत्तिर्मम गीयते
ព្រោះខ្ញុំជាព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់ ជាអន្តర్యាមី ស្ថិតនៅក្នុងសត្វទាំងអស់។ គេប្រកាសថា អំណាចបង្កើត ការរក្សាទុក និងការលាយបាត់ គឺជាប្រវ្រឹត្តិដ៏ទេវភាពរបស់ខ្ញុំ។
Verse 95
एतद् विज्ञाय भावेन यथावदखिलं द्विज / ततस्त्वं कर्मयोगेन शाश्वतं सम्यगर्चय
ឱ ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) កាលបានដឹងរឿងទាំងអស់នេះដោយសេចក្តីជំនឿ និងយល់ត្រឹមត្រូវហើយ នោះចូរអ្នកបូជាព្រះអស់កល្បជានិច្ចឲ្យបានសមរម្យ ដោយកರ್ಮយោគៈ—វិន័យនៃសកម្មភាពដែលឧទ្ទិស។
Verse 96
इन्द्रद्युम्न उवाच के ते वर्णाश्रमाचारा यैः समाराध्यते परः / ज्ञानं च कीदृशं दिव्यं भावनात्रयसंस्थितम्
ព្រះឥន្ទ្រទ្យុម្នៈមានព្រះវាចា៖ «វិន័យនៃវណ្ណៈ និងអាស្រាមណាខ្លះ ដែលដោយវិន័យទាំងនោះ អ្នកអាចបូជាព្រះអធិរាជដ៏លើសលប់បានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ? ហើយចំណេះដឹងទេវីយៈនោះមានលក្ខណៈដូចម្តេច ដែលស្ថិតនៅក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលសមាធិបីប្រការ (ភាវនា)?»
Verse 97
कथं सृष्टमिदं पूर्वं कथं संह्रियते पुनः / कियत्यः सृष्टयो लोके वंशा मन्वन्तराणि च / कानि तेषां प्रमाणानि पावनानि व्रतानि च
«លោកនេះត្រូវបានបង្កើតដំបូងយ៉ាងដូចម្តេច ហើយត្រូវបានរលាយវិញយ៉ាងដូចម្តេច? ក្នុងលោកមានការបង្កើតប៉ុន្មានប្រភេទ មានវង្សត្រកូល និងមនុវន្តរៈប៉ុន្មាន? រង្វាស់ និងអំណាចអធិប្បាយ (ប្រមាណ) របស់វាទាំងនោះជាអ្វី ហើយវ្រតៈបរិសុទ្ធណាខ្លះដែលពាក់ព័ន្ធ?»
Verse 98
तीर्थान्यर्कादिसंस्थानं पृथिव्यायामविस्तरे / कति द्वीपाः समुद्राश्च पर्वताश्च नदीनदाः / ब्रूहि मे पुण्डरीकाक्ष यथावदधुनाखिलम्
«សូមប្រាប់ខ្ញុំទាំងស្រុង ព្រះអម្ចាស់មានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក អំពីទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធ (ទីរថៈ) និងការរៀបចំរបស់ព្រះអាទិត្យ និងភពភ្លឺផ្សេងៗ។ ហើយលើផ្ទៃដីដ៏ទូលាយនេះ មានទ្វីប ប្រៃសមុទ្រ ភ្នំ ទន្លេ និងស្ទឹងប៉ុន្មាន? សូមពន្យល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដល់ខ្ញុំ នៅពេលនេះទាំងអស់គ្នា។»
Verse 99
श्रीकूर्म उवाच एवमुक्तो ऽथ तेनाहं भक्तानुग्रहकाम्यया / यथावदखिलं सर्वमवोचं मुनिपुङ्गवाः
ព្រះកូរមៈដ៏សិរីមានព្រះវាចា៖ «ពេលគាត់បានទូលសួរដូច្នេះ ខ្ញុំមានបំណងប្រទានព្រះគុណដល់អ្នកសក្ការៈរបស់ខ្ញុំ ក៏បានពន្យល់ទាំងអស់ ដោយត្រឹមត្រូវ និងពេញលេញ ឱ្យដល់ព្រះមុនីដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ។»
Verse 100
व्याख्यायाशेषमेवेदं यत्पृष्टो ऽहं द्विजेन तु / अनुगृह्य च तं विप्रं तत्रैवान्तर्हितो ऽभवम्
«ខ្ញុំបានពន្យល់ដោយមិនទុកសល់ នូវអ្វីៗទាំងអស់ដែលព្រះទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណៈ) នោះបានសួរ ហើយបានប្រទានព្រះគុណដល់គាត់ រួចខ្ញុំក៏លាក់អង្គបាត់ពីទីនោះតែម្តង។»
Verse 101
सो ऽपि तेन विधानेन मदुक्तेन द्विजोत्तमः / आराधयामास परं भावपूतः समाहितः
ដូច្នេះ ព្រះទ្វិជោត្តមៈ (អ្នកកើតពីរដងដ៏ប្រសើរ) បានអនុវត្តពិធីវិធានតាមដែលខ្ញុំបានបញ្ជា ហើយបានបូជាព្រះអធិឥश्वरៈដ៏លើសលប់ ដោយចិត្តបានបរិសុទ្ធដោយភក្តិ ស្ថិតស្ថេរ និងប្រមូលផ្តុំក្នុងសមាធិ។
Verse 102
त्यक्त्वा पुत्रादिषु स्नेहं निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः / संन्यस्य सर्वकर्माणि परं वैराग्यमाश्रितः
បោះបង់ស្នេហាភ្ជាប់ចំពោះកូនប្រុសជាដើម ក្លាយជាអ្នកគ្មានទ្វន្ទ្វ (គូផ្ទុយ) និងគ្មានការកាន់កាប់ បោះបង់កិច្ចការទាំងអស់ ហើយស្ថិតក្នុងវៃរាគ្យដ៏អតិបរមា (vairāgya) ជាជម្រក។
Verse 103
आत्मन्यात्मानमन्वीक्ष्य स्वात्मन्येवाखिलं जगत् / संप्राप्य भावनामन्त्यां ब्राह्मीमक्षरपूर्विकाम्
ពិចារណាអាត្មានៅក្នុងអាត្មា ហើយឃើញលោកទាំងមូលស្ថិតនៅក្នុងស្វអាត្មារបស់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ នោះគេឈានដល់ភាវនាចុងក្រោយ—ស្ថានភាពប្រាហ្មី (Brahmī)—ដែលមានមូលដ្ឋានលើអក្សរ (Akṣara) ដ៏មិនរលាយ។
Verse 104
अवाप परमं योगं येनैकं परिपश्यति / यं विनिद्रा जितश्वासाः काङ्क्षन्ते मोक्षकाङ्क्षिणः
គាត់បានទទួលយោគៈដ៏អតិបរមា ដែលដោយវា គេឃើញតែអង្គតែមួយ។ ស្ថានភាពនោះ—ដែលអ្នកប្រាថ្នាមោក្សៈស្វែងរក—ត្រូវបានអ្នកឈ្នះនិទ្រា និងអ្នកគ្រប់គ្រងដង្ហើម ប្រាថ្នាខ្លាំង។
Verse 105
ततः कदाचिद् योगीन्द्रो ब्रह्माणं द्रष्टुमव्ययम् / जगामादित्यनिर्देशान्मानसोत्तरपर्वतम् / आकाशेनैव विप्रेन्द्रो योगैश्वर्यप्रभावतः
បន្ទាប់មក នៅពេលមួយ ព្រះយោគីន្ទ្រៈ (ម្ចាស់ក្នុងចំណោមយោគី) បានចេញដំណើរទៅដើម្បីឃើញព្រះប្រហ្មាដ៏មិនរលាយ។ ដោយដើរតាមទិសដៅដែលព្រះអាទិត្យបានចង្អុលបង្ហាញ ទ្វិជោត្តមៈបានទៅដល់ភ្នំមានសោត្តរ (Mānasottara) ដោយហោះតាមមេឃផ្ទាល់ ព្រោះអานุភាព និងសិរីល្អនៃអធិការយោគ។
Verse 106
विमानं सूर्यसंकाशं प्राधुर्भूतमनुत्तमम् / अन्वगच्छन् देवगणा गन्धर्वाप्सरसां गणाः / दृष्ट्वान्ये पथि योगीन्द्रं सिद्धा ब्रह्मर्षयो ययुः
រថវិមានដ៏អស្ចារ្យ ប្រសើរបំផុត ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ បានលេចឡើងភ្លាមៗ។ ពួកទេវតាជាច្រើនតាមក្រោយវា ព្រមទាំងក្រុមគន្ធರ್ವ និងអប្សរាជាច្រើន។ ហើយឃើញព្រះអម្ចាស់នៃយោគីនៅលើផ្លូវ សិទ្ធៈ និងព្រះឥសីព្រហ្ម (Brahmarṣi) ផ្សេងៗក៏ដំណើរទៅដែរ។
Verse 107
ततः स गत्वा तु गिरिं विवेश सुरवन्दितम् / स्थानं तद्योगिभिर्जुष्टं यत्रास्ते परमः पुमान्
បន្ទាប់មក គាត់បានទៅចូលក្នុងភ្នំដែលទេវតាក៏គោរពបូជាផង—ទៅកាន់ទីស្ថានបរិសុទ្ធដែលយោគីទាំងឡាយស្នាក់នៅជាញឹកញាប់ ដែលនៅទីនោះ ព្រះបុរសអធិឧត្តម (Paramapuruṣa) ស្ថិតនៅ។
Verse 108
संप्राप्य परमं स्थानं सूर्यायुतसमप्रभम् / विवेश चान्तर्भवनं देवानां च दुरासदम्
បានទៅដល់ទីស្ថានអធិឧត្តម ដែលភ្លឺរលោងស្មើនឹងព្រះអាទិត្យមួយម៉ឺន គាត់បានចូលទៅក្នុងមហាវិមានខាងក្នុង—ជាទីលំនៅរបស់ទេវតា ដែលអ្នកដទៃចូលដល់បានដោយលំបាក។
Verse 109
विचिन्तयामास परं शरण्यं सर्वदेहिनाम् / अनादिनिधनं देवं देवदेवं पितामहम्
គាត់បានសមាធិគិតគូរលើព្រះអធិឧត្តម ជាទីពឹងពាក់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់សម្រាប់សត្វមានកាយទាំងអស់—ព្រះដ៏គ្មានដើមគ្មានចុង ព្រះជាព្រះនៃទេវតាទាំងឡាយ និងជាព្រះបិតាបុរាណ (Pitāmaha)។
Verse 110
ततः प्रादुरभूत् तस्मिन् प्रकाशः परमात्मनः / तन्मध्ये पुरुषं पूर्वमपश्यत् परमं पदम्
បន្ទាប់មក នៅក្នុងសភាពនោះ ពន្លឺរបស់ព្រះអាត្មាអធិឧត្តមបានលេចឡើង។ នៅកណ្ដាលពន្លឺនោះ អ្នកឃើញបានទស្សនាព្រះបុរសបុរាណ (Puruṣa) —ជាទីស្ថានអធិឧត្តមផ្ទាល់។
Verse 111
महान्तं तेजसो राशिमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम् / चतुर्मुखमुदाराङ्गमर्चिभिरुपशोभितम्
ពួកគេបានឃើញមហាសមុទ្រពន្លឺដ៏ធំ—មិនអាចចូលដល់សម្រាប់អ្នកដែលប្រឆាំងនឹងព្រះព្រហ្ម—ក្នុងនោះមានព្រះចតុរមុខ អង្គធំទូលាយ សង្ហារសមរម្យ រុងរឿងដោយអណ្តាតពន្លឺ។
Verse 112
सो ऽपि योगिनमन्वीक्ष्य प्रणमन्तमुपस्थितम् / प्रत्युद्गम्य स्वयं देवो विश्वात्मा परिषस्वजे
ព្រះអង្គក៏បានឃើញយោគីនោះឈរនៅមុខ ពោរពេញដោយការគោរព កំពុងក្រាបបង្គំ; ព្រះទេវៈផ្ទាល់—ព្រះអាត្មាសកល—បានជំហានចេញទៅទទួល ហើយអោបគាត់។
Verse 113
परिष्वक्तस्य देवेन द्विजेन्द्रस्याथ देहतः / निर्गत्य महती ज्योत्स्ना विवेशादित्यमण्डलम् / ऋग्यजुः सामसंज्ञं तत् पवित्रममलं पदम्
បន្ទាប់មក ពេលទេវៈអោបព្រះទ្វិជេន្ទ្រ នោះ ពន្លឺដ៏ធំបានចេញពីរាងកាយរបស់គាត់ ហើយចូលទៅក្នុងវង់ព្រះអាទិត្យ—ឈានដល់ស្ថានភាពបរិសុទ្ធ មិនមានមល ដែលគេហៅថា ឋានៈនៃ ឋ្រិគ-យជុស-សាម (វេទ)។
Verse 114
हिरण्यगर्भो भगवान् यत्रास्ते हव्यकव्यभुक् / द्वारं तद् योगिनामाद्यं वेदान्तेषु प्रतिष्ठितम् / ब्रह्मतेजोमयं श्रीमन्निष्ठा चैव मनीषिणाम्
កន្លែងដែលព្រះភគវាន ហិរណ្យគರ್ಭ ស្ថិត—អ្នកទទួលទានទាំងហវ្យ (បូជាទេវ) និងកវ្យ (ពិធីបុព្វបុរស)—នោះជាទ្វារដើមសម្រាប់យោគីនានា មានមូលដ្ឋានមាំមួនក្នុងវេទាន្ត។ វារុងរឿងដោយពន្លឺព្រហ្ម សុភមង្គល ហើយជាជម្រកដ៏មាំមួនរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។
Verse 115
दृष्टमात्रो भगवतात ब्रह्मणार्चिर्मयो मुनिः / अपश्यदैश्वरं तेजः शान्तं सर्वत्रगं शिवम्
មុនីនោះ—ដែលរាងកាយដូចអណ្តាតភ្លើងនៃព្រហ្ម—គ្រាន់តែបានឃើញព្រះភគវាន ក៏បានយល់ឃើញពន្លឺអធិរាជដ៏ទេវី: ស្ងប់ស្ងាត់ សព្វទី សិវៈ និងសុភមង្គលនៅគ្រប់ទីកន្លែង។
Verse 116
स्वात्मानमक्षरं व्योमतद् विष्णोः परमं पदम् / आनन्दमचलं ब्रह्म स्थानं तत्पारमेश्वरम्
អាត្មាខាងក្នុងដ៏មិនរលាយ និងពេញលេញទាំងអស់ គឺជាព្រះសច្ចៈដូចអាកាសធំ—ជាទីដ្ឋានអធិរដ្ឋរបស់ព្រះវិષ્ણុ៖ ព្រះព្រហ្មអចល ព្រះអានន្ទសុទ្ធ និងស្ថានដ៏លើសលប់នៃព្រះបរមេឥស្វរ។
Verse 117
सर्वभूतात्मभूतः स परमैश्वर्यमास्थितः / प्राप्तवानात्मनो धाम यत्तन्मोक्षाख्यमव्ययम्
ដោយក្លាយជាអាត្មាដ៏ជាអាត្មានៃសត្វទាំងអស់ ព្រះអង្គស្ថិតនៅក្នុងអធិរាជ្យដ៏លើសលប់; ព្រះអង្គបានឈានដល់ទីដ្ឋានពិតរបស់ព្រះអង្គ—មិនរលាយ ហើយគេហៅថា មោក្សៈ (ការរំដោះ)។
Verse 118
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वर्णाश्रमविधौ स्थितः / समाश्रित्यान्तिमं भावं मायां लक्ष्मीं तरेद् बुधः
ដូច្នេះ ដោយខិតខំគ្រប់យ៉ាង ហើយស្ថិតនៅក្នុងវិន័យវណ្ណា និងអាស្រាមៈ អ្នកប្រាជ្ញ—ដោយយកជាជម្រកស្ថានភាពចុងក្រោយ (ខ្ពស់បំផុត) នៃការយល់ដឹង—ឆ្លងផុតពីម៉ាយា ហើយសូម្បីតែឡក្ស្មី (សម្បត្តិ និងការសម្រេចលោកិយ)។
Verse 119
सूत उवाच व्याहृता हरिणा त्वेवं नारादाद्या महर्षयः / शक्रेण सहिताः सर्वे पप्रच्छुर्गरुडध्वजम्
សូតាបាននិយាយថា៖ ពេលហរិបានពោលដូច្នេះហើយ មហាឥសីចាប់ពីនារាទា—ជាមួយសក្រក៏ដែរ (ឥន្ទ្រា)—ទាំងអស់បានសួរព្រះគរុឌធ្វជៈ ព្រះអម្ចាស់ដែលមានទង់សញ្ញាគរុឌ។
Verse 120
ऋषय ऊचुः देवदेव हृषीकेश नाथ नारायणामल / तद् वदाशेषमस्माकं यदुक्तं भवता पुरा
ឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះទេវទេវ ហ្រឹសីកេស—ព្រះអម្ចាស់របស់យើង នារាយណៈដ៏បរិសុទ្ធ—សូមប្រាប់យើងឲ្យពេញលេញ នូវព្រះធម៌បង្រៀននោះ ដែលព្រះអង្គបានពោលកាលពីមុន។
Verse 121
इन्द्रद्युम्नाय विप्रया ज्ञानं धर्मादिगोचरम् / शुश्रूषुश्चाप्ययं शक्रः सखा तव जगन्मय
ឱ ព្រះជគន្មយៈ (ព្រះអម្ចាស់សព្វពេញ) ស្ត្រីព្រាហ្មណីបានបង្រៀនឥន្ទ្រទ្យុម្នៈនូវចំណេះដឹងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងធម៌ និងគោលការណ៍ជាប់ពាក់; ហើយសក្រនេះ (ឥន្ទ្រ) ក៏មានចិត្តបម្រើ បានក្លាយជាមិត្តរួមដំណើររបស់ព្រះ។
Verse 122
ततः स भगवान् विष्णुः कूर्मरूपी जनार्दनः / रसातलगतो देवो नारदाद्यैर्महर्षिभिः
បន្ទាប់មក ព្រះវិស្ណុដ៏ព្រះពរ—ជនារទនៈ—បានទទួលរូបកាយជាកួម (អណ្តើក) ហើយចុះទៅកាន់ រាសាតលៈ; ព្រះទេវៈនោះមានមហារិសីជាច្រើន ដោយមាននារ៉ដៈជាដើម អមដំណើរ។
Verse 123
पृष्टः प्रोवाच सकलं पुराणं कौर्ममुत्तमम् / सन्निधौ देवराजस्य तद् वक्ष्ये भवतामहम्
ពេលត្រូវសួរ ព្រះអង្គបានពន្យល់ពុរាណកួមដ៏ឧត្តមទាំងមូល នៅចំពោះមុខព្រះរាជានៃទេវតា; រឿងនោះហើយ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ដល់អ្នកទាំងឡាយឥឡូវនេះ។
Verse 124
धन्यं यशस्यामायुष्यं पुण्यं मोक्षप्रदं नृणाम् / पुराणश्रवणं विप्राः कथनं च विशेषतः
ឱ ព្រាហ្មណៈទាំងឡាយ សម្រាប់មនុស្ស ការស្តាប់ពុរាណ—ហើយជាពិសេស ការបកស្រាយពុរាណ—ជាការប្រសើរ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ បន្ថែមអាយុ បង្កើតបុណ្យ និងប្រទានមោក្សៈ។
Verse 125
श्रुत्वा चाध्यायमेवैकं सर्वपापैः प्रमुच्यते / उपाख्यानमथैकं वा ब्रह्मलोके महीयते
ស្តាប់តែជំពូកតែមួយ ក៏រួចផុតពីបាបទាំងអស់; ឬស្តាប់តែរឿងពិសិដ្ឋតែមួយ ក៏ត្រូវគេគោរពនៅក្នុងលោកព្រះព្រហ្ម។
Verse 126
इदं पुराणं परमं कौर्मं कूर्मस्वरूपिणा / उक्तं देवाधिदेवेन श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः
ពុរាណដ៏អធិមហិមានេះ គឺ «កូរមពុរាណ» ដែលព្រះអធិទេវ—អ្នកមានរូបកាយជាកន្ធាយ—បានប្រកាស; ដូច្នេះ ពួកទ្វិជាតិគួរទទួលដោយសទ្ធា និងការគោរព។
It gives the canonical fivefold definition: sarga (creation), pratisarga (re-creation), vaṃśa (genealogies), manvantara (Manu cycles), and vaṃśānucarita (dynastic histories), and reiterates that context-linked meritorious narratives support these themes.
Liberation is presented as grace-aided direct knowledge of the Supreme Reality: by discerning the Self and contemplating non-duality, the aspirant crosses Māyā; the realized one abides in the imperishable, all-pervading Brahman—described as Viṣṇu’s supreme abode—implying a Vedāntic non-dual culmination within a devotional framework.
Yes. Nārāyaṇa explicitly states that for those established in Varnāśrama, Maheśvara should be worshipped through jñāna and bhakti-yoga. This functions as samanvaya: the Supreme is affirmed as inner ruler and Brahman, while Śiva-worship is prescribed as a valid mode aligned with liberation-oriented knowledge and devotion.