Adhyaya 52

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ ईशानीशिखरं महत् । यत्र गौर्या तपस्तप्तं सुपुण्यं लोकविश्रुतम्

プラスタヤは言った。「それから、王の中の最勝者よ、『イーシャーニー・シカラ』と呼ばれる大いなる峰へ赴くがよい。そこは女神ガウリーが苦行（タパス）を修した地であり、きわめて功徳深く、諸世界に名高い。」

Verse 2

यस्य संदर्शनेनापि नरः पापात्प्रमुच्यते । लभते चातिसौभाग्यं सप्तजन्मांतराणि च

ただそれを拝見するだけで、人は罪より解き放たれる。さらに、七つの連なる生にわたり、比類なき吉祥と幸運を得るのである。

Verse 3

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले तपस्तप्तं देव्या तत्र मुनीश्वर । किमर्थं च महत्त्वेतत्कौतुकं वक्तुमर्हसि

ヤヤーティは言った。「その地で女神はいつ苦行（タパス）を修されたのですか、牟尼の中の主よ。さらに、いかなる理由によりこの場所はかくも偉大なのですか。この不思議なる事柄を、どうかお説きください。」

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । शृणु राजन्कथां दिव्यामद्भुतां लोकविश्रुताम् । यस्याः संश्रवणादेव मुच्यते सर्वपातकैः

プラスタヤは言った。「王よ、諸世界に名高い、神聖にして驚異なるこの物語を聞きなさい。これをただ聞くだけで、あらゆる罪より解き放たれる。」

Verse 6

वीर्यं यदि त्रिनेत्रस्य क्षेत्रे गौर्याः पतिष्यति । अस्माकं पतनं नूनं जगतश्च भविष्यति

「もし三つ目の主の威力がガウリーの聖なる地に落ちるなら、我らの破滅—そして世界の破滅—は必ずや起こる。」

Verse 7

संततेस्तु विनाशाय ततो गच्छामहे वयम्

「ゆえに、子孫と継承の滅びを防ぐため、われらはただちに赴く。」

Verse 8

एवं संमंत्र्य देवास्ते कैलासं पर्वतं गताः । ततस्तु नंदिना सर्वे निषिद्धाः समयं विना

このようにして諸神は相談を終え、カイラーサ山へ赴いた。だが彼らは事前の許しも約束の時もなく来たため、ナンディンによって皆止められた。

Verse 9

पुरा गौर्या समासक्तं ज्ञात्वा देवाः सवासवाः । मंत्रं चक्रुर्भयाविष्टा एकांते समुपाश्रिताः

かつて、（シヴァ）がガウリーに深く執着していると知るや、神々はインドラとともに恐れに包まれ、ひそかな場所に退いて密かに評議した。

Verse 10

अथ देवगणाः सर्वे वञ्चयित्वा च तं गणम् । प्रैषयंस्तत्र वायुं च गुप्तमूचुर्वचस्त्विदम्

そのとき神々の一切の群れは、その従者の一団を欺き、ヴァーユをそこへ遣わし、ひそかに次の言葉を告げた。

Verse 11

गत्वा वायो भवं ब्रूहि न कार्या संततिस्त्वया । एवं देवगणा देव प्रार्थयंति भयातुराः

「行け、ヴァーユよ。バヴァ（シヴァ）に告げよ。『汝は子孫をもうけてはならぬ』と。かくして、恐れに苦しむ神々の群れが、神よ、汝に懇願するのだ。」

Verse 12

ततो वायुर्द्रुतं गत्वा स्थितो यत्र महेश्वरः । उच्चैर्जगाद तद्वाक्यं यदुक्तं त्रिदशालयैः

そこでヴァーユは疾く赴き、マヘーシュヴァラの立つところに至ると、天界の住人たる神々が語ったその言葉を、大声でそのまま告げた。

Verse 13

ततस्तु भगवाञ्छर्वो व्रीडया परया युतः । गौरीं त्यक्त्वा समुत्तस्थौ बाढमित्येव चाब्रवीत्

そのとき福徳なる主シャルヴァ（シヴァ）は、深い羞恥に満たされ、ガウリーを離れて起ち上がり、ただ「然り、そうあれ」とのみ言った。

Verse 14

ततो गौरी सुदुःखार्ता शशाप त्रिदशालयान्

それからガウリーは、激しい悲嘆に打たれ、天界の住人たる神々を呪った。

Verse 15

गौर्युवाच । यस्मादहं कृता देवैः पुत्रहीना समागतैः । तस्मात्तेऽपि भविष्यन्ति सन्तानेन विवर्ज्जिताः

ガウリーは言った。「諸天が集い、わたしを子なき者としたゆえに、彼らもまた子孫を断たれ、後嗣を失うであろう。」

Verse 16

यस्माद्वायो समायातः स्थानेऽस्मिञ्जनवर्जिते । तस्मात्कायविनिर्मुक्तस्त्वं भविष्यसि सर्वदा

「また、ヴァーユよ、汝が人なき寂寞の地に来たゆえに、汝は常に無身となり、形ある肉体より解き放たれて在り続ける。」

Verse 17

एवमुक्त्वा ततो दीर्घं भर्तुः कोपपरायणा । त्यक्त्वा पार्श्वं गता राजन्नर्बुदं नगसत्तमम्

かく語り終えると、彼女は久しく夫への怒りに心を傾け、王よ、傍らを去って、山々の最勝たるアルブダ山へと赴いた。

Verse 19

इन्द्राद्यैर्विबुधैः सार्द्धं तदंतिकमुपागमत् । अथ शक्रो विनीतात्मा देवीं ता प्रत्यभाषत

インドラら諸天とともに、彼は彼女の近くへと赴いた。すると、心を低くしたシャクラ（インドラ）は、その女神に語りかけた。

Verse 20

एष देवः शिवः प्राप्तस्तव पार्श्वं स्वलज्जया । नायाति तत्प्रसादोऽस्य क्रियता महती भव

「この御方こそ主シヴァにて、みずからの慎み深い恥じらいにより、あなたの傍らへ来ながら前へ進めずにおられます。大いなる女神よ、どうか彼に大いなる御慈悲と御加護をお授けください。」

Verse 21

देव्युवाच । त्यक्ताऽहं तव वाक्येन पतिना समयान्विता । पुत्रं लब्ध्वा प्रयास्यामि तस्य पार्श्वे सुरेश्वर

女神は言った。「あなたの御言葉によって、互いの約束に結ばれていながら、夫は私を捨てました。ああ、神々の主よ、私は男子を得てのちにのみ、彼の傍らへ戻りましょう。」

Verse 22

तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स्वयं देवः समाययौ । अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं प्रसादः क्रियतामिति

彼女の固い決意を知ると、主はみずからそこへ来て、微笑みつつ言った。「恩寵を授けよう。心を鎮め、満ち足りよ。」

Verse 23

दृष्टिदानेन देवेशि भाषणेन वरानने । मया देवहितं कार्यं सर्वावस्थासु पार्वति

おお女神、神々の主母よ、麗しき面貌のパールヴァティーよ——汝の慈眼の賜りと汝の言葉によって、我はあらゆる時に神々の利益となる務めを成し遂げねばならぬ。

Verse 24

अकाले तेन मुक्ताऽसि निवृत्तिः सुरते कृता । पुत्रार्थं ते समारंभो यतश्चासीत्सुरेश्वरि

おお神々の后よ、彼は時ならぬうちに汝を解き放ち、愛の交わりから退いた——それは汝の企てが子を求めるためであったからである。

Verse 25

तस्मात्ते भविता पुत्रो निजदेहसमुद्भवः । मत्प्रसादादसंदिग्धं चतुर्थे दिवसे प्रिये

ゆえに、愛しき者よ、汝は必ずや自らの身より生まれる男子を得る。わが恩寵により、疑いなく、それは第四の日に成就する。

Verse 26

निजांगमलमादाय यादृग्रूपं सुरेश्वरि । करिष्यसि न सन्देहस्तादृगेव भविष्यति

おお、神々の女王よ。自らの肢体の穢れを取り、いかなる姿を造ろうとも――疑いなく――それはまさにその姿となる。

Verse 27

सद्यो देवगणानां च दैत्यानां च विशेषतः । तथा वै सर्वमर्त्त्यानां सिद्धिदो बहुरूपधृक्

ただちに、神々の群れのために、ことにダイティヤたちのために、またすべての人間のために、彼は多くの姿を取りつつ成就を授ける者となる。

Verse 28

एवमुक्ता त्रिनेत्रेण परितुष्टा सुरेश्वरी । आलापं पतिना चक्रे सार्द्धं हर्षसमन्विता

三つ目の主にこのように告げられ、女神は満ち足りて喜び、歓喜にあふれて夫と語り合った。

Verse 29

चतुर्थे दिवसे प्राप्ते ततः स्नात्वा शिवा नृप । तदोद्वर्त्तनजं लेपं गृहीत्वा कौतुकात्किल । चतुर्भुजं चकाराऽथ हरवाक्याद्विनायकम्

第四日が来ると、王よ、シヴァーは沐浴し、まことに好奇心から身を擦って生じた塗り薬を取り、ハラの言葉に従って四臂のヴィナーヤカを造り出した。

Verse 30

ततः सजीवतां प्राप्य हरवाक्येन तं तदा । विशेषेण महाराज नायकोऽसौ कृतः क्षितौ । सर्वेषां चैव मर्त्यानां ततः ख्यातो बभूव ह

その後、ハラの言葉によって彼は命を得た。その時、ことに大王よ、彼は地上の導き手として定められ、やがてすべての人々の間に名高くなった。

Verse 31

विनायक इति श्रीमान्पूज्यस्त्रैलोक्यवासिनाम् । सर्वेषां देवमुख्यानां बभूव हि विनायकः

まことに光輝ある御方は「ヴィナーヤカ」と称えられ、三界の住まう者すべてに礼拝されるべき存在となった。かくして諸神の中でも、ヴィナーヤカは最も卓越する者となった。

Verse 32

ततो देवगणाः सर्वे देवीप्रियहिते रताः । तस्मै ददुर्वरान्दिव्यान्प्रोचुर्देवीं च पार्थिव

その後、女神に喜びと利益をもたらすことに心を尽くす諸天の群れは、彼に天上の恩寵を授け、さらに女神にも申し上げた、王よ。

Verse 33

देवा ऊचुः । तवायं तनयो देवि सर्वेषां नः पुरःसरः । प्रथमं पूजिते चास्मिन्पूजा ग्राह्या ततः सुरैः

神々は言った。「女神よ、この御子は我らすべての先導者である。まず彼を最初に礼拝するなら、その後に諸神も供養を受けるべきである。」

Verse 34

एतच्छृंगं गिरे रम्यं तव संसेवनाच्छुभे । सर्वपापहरं नृणां दर्शनाच्च भविष्यति

「吉祥なる御方よ、この麗しき山の峰は、あなたの篤き臨在と奉仕によって、人々の一切の罪を除くものとなる。見るだけでもその功徳が生じるであろう。」

Verse 35

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति सुपुण्ये सलिलाश्रये । ते यांस्यंति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

「ここで、この最も聖なる水の依処にて沐浴する者は、老いと死を離れた至上の住処へと至るであろう。」

Verse 36

माघमासे तृतीयायां शुक्लायां ये समाहिताः । सप्तजन्मांतराण्येव भविष्यन्ति सुखान्विताः

摩伽月の白分第三日に、心を統一して専念する者は、七つの連なる生にわたり安楽と福徳を享受する。

Verse 37

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे स्वस्थानं तु ततो गताः । देवोऽपि सहितो देव्या कैलासं पर्वतं गतः

かく語り終えると、諸天はそれぞれの住処へ帰った。主神もまた女神を伴い、カイラーサ山へ赴いた。

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्ड ईशानीशिखरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

以上、『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』のエーカーシーティ・サーハスリー・サンヒターにおける、第七大部プラバーサ・カンダの第三分部アルブダ・カンダに属する、「イーシャーニー峰の功徳の叙述」と名づけられた第五十二章はここに終わる。

Verse 918

सुतार्थं सा तपस्तेपे यतवाक्कायमानसा । ततो वर्षसहस्रान्ते देवदेवो महेश्वरः

子を求めて彼女は、言葉・身・心を制しつつ苦行（タパス）を修した。やがて千年の終わりに、神々の神マヘーシュヴァラが（現れ/働き）給うた。