Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24
Devanagari script
अकाले तेन मुक्ताऽसि निवृत्तिः सुरते कृता । पुत्रार्थं ते समारंभो यतश्चासीत्सुरेश्वरि
Transliteration
akāle tena muktā'si nivṛttiḥ surate kṛtā | putrārthaṃ te samāraṃbho yataścāsītsureśvari
Translation
おお神々の后よ、彼は時ならぬうちに汝を解き放ち、愛の交わりから退いた——それは汝の企てが子を求めるためであったからである。
Word by Word
अकालेat an untimely time
अकाले:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootअकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘at an improper time’
तेनby him
तेन:
Kartr/Agent in passive (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
मुक्ताreleased
मुक्ता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि: ‘released’
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
निवृत्तिःcessation, withdrawal
निवृत्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनि-वृत् (धातु) + क्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुरतेin lovemaking
सुरते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुरत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
कृताwas made
कृता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘made/done’ (agreeing with निवृत्तिः)
पुत्रार्थम्for a son
पुत्रार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (‘for the sake of a son’)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम (context: ‘your’)
समारम्भःundertaking, effort
समारम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्-आ-रभ् (धातु) + घञ् / समारम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यतःbecause
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/सम्बन्ध-शब्द)
Formअव्यय (causal/relative adverb): ‘because/whence’
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुरेश्वरिO lady of the gods
सुरेश्वरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुरेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘mistress of gods’)
Speaker
Śiva (Trinetra/Hara)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda-kṣetra
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis/pilgrims
Visual Art Cues
Scene: Śiva explains that Devī was released before the proper time; union was withdrawn due to the purposeful undertaking for a son.
Characters & Entities
Ś
ŚivaP
PārvatīFAQs
Even divine events follow purposeful dharma—intent (putrārtha) shapes outcomes in sacred narratives.
The immediate verse is narrative-focused; the broader setting is Arbuda within the Prabhāsa-khaṇḍa.
No ritual is prescribed; it explains a causal reason within the origin narrative.