Adhyaya 89

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिते नित्यं तस्मिन्मातृगणे द्विजाः । बालकानां क्षयो जज्ञे ब्राह्मणानां गृहेगृहे

スータは言った。「かの母神の群れがそこに常住したとき、ああ二度生まれの者たちよ、婆羅門の家々において、家ごとに子らの滅びが起こった。」

Verse 2

तरुणानां विशेषेण चमत्कारपुरोत्तरे । छिद्रमन्वेषमाणास्ता भ्रमंत्यखिलदेवताः

とりわけ若者の間で、至高の都「チャマトカーラ」において、あらゆる神々はさまよい歩き、入り込むための隙（弱き裂け目）を探し求めていた。

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे ज्ञात्वा छिद्रसमुद्भवम् । विघातं बालकानां च देवताभिर्विनिर्मितम्

そのとき一切のブラーフマナたちは、災厄が「隙（裂け目）」より生じたと悟り、幼子らの滅びがその神々によって引き起こされたのだと知った。

Verse 4

अम्बावृद्धे समासाद्य पूजयित्वा प्रयत्नतः । प्रोचुश्च दुःखसन्तप्ता विनयावनताः स्थिताः

彼らはアンバーヴリッダーに近づき、懸命に礼拝供養した。悲嘆に灼かれつつ、へりくだって頭を垂れ、言葉を述べた。

Verse 6

ह्रियंते बालका रात्रौ छिद्रं प्राप्य सहस्रशः । युष्मदीयाभिरेताभिर्देवताभिः समन्ततः

夜になると、ひとたび隙が見つかれば、幼子らは幾千とさらわれてゆく――四方から我らを取り巻く、あなたに属するこれらの神々によって。

Verse 7

प्रसादः क्रियतां तस्माद्ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नो चेत्पुरं परित्यज्य यास्यामोऽन्यत्र भूतले

ゆえに、これら大いなる心のブラーフマナたちに御慈悲をお垂れください。さもなくば、我らは都を捨て、地上の他所へ赴きましょう。

Verse 8

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ततोंऽबा कृपयान्विता । हत्वा पादप्रहारेण भूमिं चक्रे गुहां ततः

彼らの言葉を聞いた母なるアンバーは、慈悲に満ちて足で大地を打ち、その場に洞窟を現した。

Verse 9

रक्षार्थं सर्वविप्राणां चमत्कारेण भूभुजा । भवद्भ्यां निर्मितः श्रेष्ठः प्रासादोऽयं मनोहरः

すべてのバラモンを守護するため、王の奇瑞なる御業により、そなたら二人によってこの最上にして麗しき殿堂宮殿が建立された。

Verse 10

इमे मत्पादुके दिव्ये गुहामध्यगते सदा । सर्वाभिः सेवनीये च न गन्तव्यं बहिः क्वचित्

「この我が神聖なる履（パードゥカー）は、常に洞窟の中央にとどまる。万人これを敬い仕えよ。ここより外へ、いずこへも出てはならぬ。」

Verse 11

या काचिल्लौल्यमास्थाय निष्क्रमिष्यति मोहतः । सा दिव्यभावनिर्मुक्ता शृगाली संभविष्यति

「移ろいやすさにとらわれ、迷いによって外へ出る女は、神聖なる性質を失い、雌のジャッカルとして生まれるであろう。」

Verse 12

देवता ऊचुः । अत्र स्थाने महादेवि कोऽस्माकं प्रकरिष्यति । पूजां को वात्र चाहारस्तस्माद्ब्रूहि सुरेश्वरि

神々は言った。「大女神よ、この場所で誰が我らのために礼拝を行うのか。ここで誰が食の供養を施すのか。ゆえに、神々の主宰よ、我らに告げ給え。」

Verse 13

अम्बोवाच । अत्रागत्य विनिर्मुक्ता योगिनो ध्यानचिन्तकाः । पूजां सम्यक्करिष्यंति सर्वासां भक्तिसंयुताः

アンバー女神は言われた。「ここに来たヨーギーたちは、解脱し禅定に心を凝らして、すべての母神（マートリ）に対する信愛を備え、正しく礼拝を行うであろう。」

Verse 14

पादुके मे प्रपूज्यादौ मांस मद्यादिभिः क्रमात् । अवाप्स्यंति च संसिद्धिं दुर्लभाममरैरपि

「まず我がパードゥカー（聖なる履）を礼拝し、次いで順序に従い、肉や酒などを供えれば、彼らは完全なる成就（シッディ）を得る。これは不死の神々にさえ稀である。」

Verse 15

ततस्तथेति ताः प्रोच्य गुहामध्ये व्यवस्थिताः । परिवार्य शुभे तस्याः पादुके मोक्षदायिके

それから彼女らは「そのとおりに」と答え、洞窟の中にとどまり、解脱を授ける彼女の吉祥なるパードゥカー（聖履）を取り囲んだ。

Verse 16

ततस्तत्र समागत्य पुरुषा अपि दूरतः । प्रपूज्य पादुके सम्यङ्मातॄस्ताश्च ततः परम् । प्रयांति च परां सिद्धिं जन्म मृत्युविवर्जिताम्

さらに人々も遠方より来たりて、正しくパードゥカーとその母神たちを礼拝する。しかる後、彼らは生死を離れた至上の成就に到達する。

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे नष्टा अग्निष्टोमादिकाः क्रियाः । तीर्थयात्राव्रतान्येव संयमा नियमाश्च ये

その間に、アグニシュトーマなどの祭式は失われ、ただティールタへの巡礼と誓戒（ヴラタ）の実践のみが残り、さらにサンヤマとニヤマという制御と戒律が存続した。

Verse 18

ये चापि ब्राह्मणाः शांताः सदा मद्यस्य दूषणम् । प्रकुर्वंति स्वहस्तेन तेऽपि मद्यैः पृथग्विधैः

常に酒を非難する静謐なるバラモンたちでさえ、みずからの手で種々の酒に関わっている。

Verse 19

तर्पयंति तथा मांसैस्त्यक्ताशेषमखक्रियाः । पादुके मातृभिर्जुष्टे तथा धूपानुलेपनैः

一切の祭式を捨て去り、肉をもって満足の供養をなし、また母神たち（マートリ）に愛されるパードゥカーを、香と塗香によって礼拝する。

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे भीताः सर्वे देवाः सवासवाः । दृष्ट्वा यज्ञक्रियोच्छेदं क्षुत्पिपासा समाकुलाः

その折、インドラを伴うすべての神々は恐れおののいた。祭祀の行が断たれたのを見て、飢えと渇きに乱れ苦しんだ。

Verse 21

प्रोचुर्महेश्वरं गत्वा विनयावनताः स्थिताः । स्तुत्वा पृथग्विधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शतरुद्रियैः

彼らはマヘーシュヴァラのもとへ赴き、へりくだって頭を垂れ、立ったまま申し述べた。さらにヴェーダに説かれる種々の讃歌、すなわちシャタルドリーヤをもって彼を讃嘆した。

Verse 22

देवा ऊचुः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके तत्र संस्थिते । अंबाया मातृभिः सार्धं गुहामध्ये सुगुप्तके

神々は言った。「ハータケーシュヴァラの聖なる क्षेत्रには、そこにパードゥカーが安置されている。アンバーは母神たち（マートリ）とともに、よく秘された洞窟の奥に住まう。」

Verse 23

ब्राह्मणा अपिदेवेश मद्यमांसेन भक्तितः । ताभ्यां पूजां प्रकुर्वंति प्रयांति परमां गतिम्

おお神々の主よ、ブラーフマナでさえも、信愛をもって酒と肉を供え、あのパードゥカーを礼拝するなら、至上の境地に到達する。

Verse 24

नष्टा धर्मक्रिया सर्वा मर्त्यलोकेत्र सांप्रतम् । अस्माकं संक्षयो जातो यज्ञभागं विना प्रभो

いまこの人界では、あらゆるダルマの儀礼が滅びた。われらの供犠（ヤジュニャ）の分け前なくしては、主よ、われらの衰退が始まった。

Verse 25

तस्मात्त्वं कुरु देवेश यथा स्यात्पादुकाक्षयः । प्रभवंति मखा भूमावस्माकं स्युः परा मुदः

ゆえに神々の主よ、「パードゥカーの減少」が起こるように何らかの御計らいを。地上に供犠が再び栄え、われらが至上の歓喜を得られますように。

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । या सा अंबेति विख्याता शक्तिः सा परमेश्वरी । जगन्माताऽक्षया साक्षान्ममा पि जननी च सा

世尊は仰せになった。「アンバーと名高いそのシャクティこそ至上の女神である。彼女は宇宙の母、まことに不滅であり、また我が母でもある。」

Verse 27

तत्कथं संक्षयस्तस्याः कर्तुं केनापि शक्यते । मनसापि महाभागाः पादुकानां विशेषतः

それでは、いったい誰が彼女を減ずることなどできようか。幸いなる者たちよ、とりわけあのパードゥカーに関しては、思念においてさえ不可能である。

Verse 28

परं तत्र करिष्यामि सुखोपायं सुरेश्वराः । युष्मभ्यं पादुकायां च महत्त्वं येन जायते

「されど、神々の主たちよ、われは彼の地にて易き方便を設けよう。それによって、汝らにも、またパードゥカー（聖なる履）にも、偉大なる威徳が生ずるであろう。」

Verse 29

एवमुक्त्वा ततो ध्यानं चक्रे देवो महेश्वरः । व्यावृत्यकमलं हृत्स्थमष्टपत्रं सकर्णिकम्

かく語り終えると、神マヘーシュヴァラは禅定に入った。胸中に宿る蓮華をひらき—八弁にして、花心（カルニカー）を具えた蓮華を顕した。

Verse 30

तस्यांतर्गतमासीनमंगुष्ठाग्रमितं शुभम् । द्वादशार्कप्रभं सूक्ष्मं स्वमात्मानं व्यलोकयत्

その内に坐して、彼は自らの微妙なる真我を観じた。吉祥にして拇指の先ほどの大きさ、しかも十二の太陽の輝きのごとく燦然としていた。

Verse 31

तस्यैवं ध्यायमानस्य तृतीयनयनात्ततः । श्वेतांबरधरा शुभ्रा निर्गता कन्यका शुभा

かく禅定する彼の第三の眼より、やがて吉祥なる乙女が現れ出た。白衣をまとい、清らかにして光り輝いていた。

Verse 32

अथ सा प्राह तं देवं प्रणिपत्य महेश्वरम् । किमर्थं देव सृष्टास्मि ममादेशः प्रदीयताम्

そのとき彼女はマヘーシュヴァラにひれ伏して申し上げた。「主よ、いかなる目的のために私は創られたのでしょうか。どうか私にお命じください。」

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके संस्थिते शुभे । श्रीमातुर्जगतां मुख्ये ताभ्यां पूजां त्वमाचर

世尊は仰せになった。「ハーṭakeśvaraの聖なるクシェートラにて、吉祥なるパードゥカーが安置されている。その二つのパードゥカー――諸世界の母シュリー・マーターの最上の御足履――に汝は礼拝供養を行いなさい。」

Verse 34

कन्यकां संपरित्यज्य तवान्वयविवर्द्धिताम् । यः करिष्यति तत्पूजामाहारः स्यात्स मातृषु

乙女を私のものとして執する心を捨て、汝の家系を増し栄えさせる者として敬え。かの供養を行う者は、母神たち（マートリ）の加護のもと、糧と生計が確かに保たれる。

Verse 35

कौमारब्रह्मचर्य्येण त्वयापि च सुभक्तितः । ताभ्यां पूजा प्रकर्तव्या नो चेन्नाशमवाप्स्यसि

汝もまた、乙女としてのブラフマチャリヤ（清浄な禁欲）を保ち、清らかな信愛をもってその二者を供養せねばならぬ。さもなくば破滅に至る。

Verse 36

तव पूजा करिष्यन्ति ये नरा भक्तितत्पराः । मातॄणां संमतास्ते स्युः सर्वदैव सुखान्विताः

信愛のみを目的として汝への礼拝を行う人々は、母神たち（マートリ）に嘉され、常に幸福に満たされる。

Verse 37

एवमुक्त्वा ततस्तस्या मंत्रमार्गं यथोचितम् । पूजामार्गं विशेषेण कथयामास विस्तरात्

かく語り終えると、彼はしかるべき規則に従って彼女に真言（マントラ）の道を授け、とりわけ礼拝供養の作法を詳らかに説き明かした。

Verse 38

ततो विसर्जयामास दत्त्वा छत्रादिभूषणम् । प्रतिपत्तिं महादेवस्तांश्च सर्वान्सुरेश्वरान्

そののちマハーデーヴァは彼らを暇し、天蓋（傘）や諸々の荘厳具を授け、しかるべき敬礼と施与を与えた――あのすべての神々の主たちにも同様に。

Verse 39

कुमार्युवाच । त्वयेतत्कथितं देव त्वदन्वयसमुद्भवाः । कन्यकाः पूजयिष्यंति पादुके ते सुशोभने

乙女は言った。「主よ、あなたが説き示されたとおり、あなたの系譜に生まれる乙女たちは、光り輝く美しきあなたのパードゥカー（聖なる履）を礼拝いたします。」

Verse 40

कौमारब्रह्मचर्य्येण भविष्यत्यन्वयः कथम् । एतन्मे विस्तरात्सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

「もし幼少より梵行（ブラフマチャリヤ）を守るなら、いかにして系譜（子孫）が成り立つのでしょうか。どうかこのすべてを、詳しく正しくお説きください。」

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । यस्यायस्याः प्रसन्ना त्वं कन्यकाया वदिष्यसि । मंत्रग्राममिमं सम्यक्त्वद्भावा सा भविष्यति

世尊は仰せになった。「汝が歓喜して認め、しかもこの完全なる真言の集成を正しく授ける乙女は、汝と同じ本性となり（霊的位階を分かち）得るであろう。」

Verse 42

एवं चान्या महाभागे पारंपर्येण कन्यकाः । तव वंशोद्भवाः सर्वाः प्रभविष्यंति मंत्रतः

「かくして、幸い多き者よ、他の乙女たちもまた、断たれぬ伝承によって、真言の力により、ことごとく汝の系譜より生まれた者として現れるであろう。」

Verse 43

ततः सा तां समासाद्य पादुकासंभवां गुहाम् । पूजां चक्रे यथान्यायं यथोक्तं त्रिपुरारिणा

その後、彼女は聖なるパードゥカー（御足の履物）の顕現によって清められた洞窟に近づき、トリプラーリ（シヴァ）が説いたとおり、正しい作法で礼拝供養を行った。

Verse 44

सूत उवाच । तदन्वयसमुत्थायाः कन्यकायाः करेण यः । पादुकाभ्यां नरः पूजां प्रकरोति समाहितः । इह लोके सुखं प्राप्य स स्यात्प्रेत्य सुखान्वितः

スータは語った。「心を一つにして、その霊的な系譜に生まれた乙女の手によって二つのパードゥカーを供養礼拝する者は、この世で安楽を得、死後も来世において安楽に満たされる。」

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्याहस्तेन पादुके । पूजनीये विशेषेण पूज्या सा चापि कन्यका

ゆえに、あらゆる努力をもって聖なるパードゥカーは礼拝供養されるべきであり—とりわけ乙女の手によって行うのがよい。さらに、その乙女自身も特別の敬意をもって尊ばれるべきである。

Verse 46

वांछद्भिः शाश्वतं सौख्यमिह लोके परत्र च । मानवैर्भक्तिसंयुक्तैरित्युवाच महेश्वरः

マヘーシュヴァラはこのように告げた。「信愛（バクティ）を具え、此の世と来世とにおいて永続する安楽を願う人々は、これに従うべきである。」

Verse 47

एतद्वः सर्वमाख्यातं माहात्म्यं पादुकोद्भवम् । श्रीमातुरनुषंगेण अंबादेव्या द्विजोत्तमाः

「おお、最勝の二度生まれ（ドヴィジャ）たちよ。聖なるパードゥカーの出現にまつわる偉大なる功徳を、シュリーマーター、アンバー・デーヴィーとの因縁に即して、今ここに余すところなく語り終えた。」

Verse 48

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या चतुर्दश्यां समाहितः । तथाष्टम्यां विशेषेण स प्राप्नोति परं पदम्

信心をもって心を統一し、月の第十四日にこのマーハートミヤを聴聞する者は、ことに第八日に聴聞するなら、至上の境地に到達する。

Verse 89

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीमातुः पादुकामाहात्मवर्णनंनामैकोननवतितमोऽध्यायः

かくして『聖スカンダ・マハープラーナ』（エーカーシーティ・サーハスリー・サンヒター）第六ナ―ガラ・カーンダの「ハーṭケーśヴァラ聖域マーハートミヤ」における、「シュリーマーターの聖なるパードゥカー（履物）の功徳の叙述」と題する第八十九章は終わる。