Adhyaya 51

Verse 1

। सूत उवाच । अथ ताच्छपथाञ्छ्रुत्वा स व्याघ्रो विस्मयान्वितः । सत्यं मत्वा पुनः प्राह नन्दिनीं पुत्रवत्सलाम्

スータは語った。かの誓いを聞いて、虎は驚嘆に満たされた。それを真実と受け取り、子を慈しむ母の情に満ちたナンディニーに、再び語りかけた。

Verse 2

यद्येवं तद्गृहं गच्छ वीक्षयस्व निजात्मजम् । सखीनामर्पयित्वाथ भूय आगमनं कुरु

「それならば、家へ行き、わが子を見よ。友に託したのち、再びここへ戻って来るがよい。」

Verse 3

सूत उवाच । इति व्याघ्रवचः श्रुत्वा सुशीला नन्दिनी तदा । गतालयं समुद्दिश्य यत्र बालः सुतः स्थितः

スータは語った。虎の言葉を聞くや、貞淑なるナンディニーはその住まいへと向かった。そこには幼き息子が留まっていた。

Verse 4

अथाकालागतां दृष्ट्वा मातरं त्रस्तचेतसम् । रंभमाणां समालोक्य वत्सः प्रोवाच विस्मयात्

そのとき、思いがけぬ時刻に、恐れに心乱して来た母を見、また泣き叫ぶ姿を見て、子は驚きつつ言葉を発した。

Verse 5

कस्मात् प्राप्तास्यकाले तु कस्मादुद्भ्रांतमानसा । वाष्पक्लिन्नमुखी कस्माद्वद मातर्द्रुतंमम

「なぜこの時に来られたのですか。なぜ御心はかくも乱れているのですか。なぜ御顔は涙に濡れているのですか。母上、どうか早く私にお告げください。」

Verse 6

नंदिन्युवाच । यदि पृच्छसि मां पुत्र स्तनपानं समाचर । येन तृप्तस्य ते सर्वं वृत्तांतं तद्वदाम्यहम्

ナンディニーは言った。「もし母に問うのなら、わが子よ、まず乳を飲みなさい。満ち足りたなら、すべての次第を語ってあげましょう。」

Verse 7

सूत उवाच । सोऽपि तद्वचनं श्रुत्वा पीत्वा क्षीरं यथोचितम् । आघ्रातश्च तया मूर्ध्नि ततः प्रोवाच सत्वरम्

スータは語った。「彼もまたその言葉を聞き、しかるべく乳を飲んだ。すると彼女は慈しみをもってその頭頂に口づけ（香を嗅ぐように）し、彼はただちに語り出した。」

Verse 8

सर्वं कीर्तय वृत्तांतमद्यारण्यसमुद्भवम् । येन मे जायते स्वास्थ्यं श्रुत्वा मातस्तवास्यतः

「母上、今日この森で起こった一切の次第をお語りください。母上ご自身の御口から聞けば、私の安らぎと健やかさは必ず戻りましょう。」

Verse 9

नंदिन्युवाच । अहं गता महारण्ये ह्यद्य पुत्र यथेच्छया । व्याघ्रेणासादिता तत्र भ्रममाणा इतस्ततः

ナンディニーは言った。「わが子よ、今日わたしは望むままに大いなる森へ入ったのです。そこであちらこちらとさまよっていると、虎が行く手に立ちはだかりました。」

Verse 10

स मया प्रार्थितः पुत्र भक्षमाणो नखायुधः । शपथैरागमिष्यामि गोकुले वीक्ष्य चात्मजम्

わが子よ、爪を武器とし、今にも我を喰らわんとする者に、私は懇願した。誓いを立てて言った――「ゴークラへ赴き、我が子を見届けてから、必ず戻る」と。

Verse 11

साहं तेन विनिर्मुक्ता शपथैर्बहुभिः कृतैः । भूयस्तत्रैव यास्यामि दृष्टः संभाषितो भवान्

かくして多くの誓いを立て、私は彼に解き放たれた。いま汝に会い、言葉を交わしたゆえ、私は再びあの同じ場所へ戻ろう。

Verse 12

वत्स उवाच । अहं तत्रैव यास्यामि यत्र त्वं हि प्रगच्छसि । श्लाघ्यं हि मरणं सम्यङ्मातुरग्रे ममाधुना

ヴァツァは言った。「あなたが向かうその場所へ、私もまた行きます。いま私にとって、母の御前で正しく死ぬことは、誉れある死なのです。」

Verse 13

एकाकिनापि मर्तव्यं त्वया हीनेन वै मया । विनापि क्षीरपानेन स्वल्पेन समयेन तु

たとえ独りであっても、あなたを失った私は死なねばなりません。乳を飲めずとも、わずかな時のうちに命はまことに尽きましょう。

Verse 14

यदि मातस्त्वया सार्धं व्याघ्रो मां सूदयिष्यति । या गतिर्मातृभक्तानां सा मे नूनं भविष्यति

母上よ、もしあなたと共にいるとき虎が私を殺すなら、母に帰依し敬う者が得るその行き先こそ、必ずや我がものとなりましょう。

Verse 16

नास्ति मातृसमो बन्धुर्बालानां क्षीरजीविनाम् । नास्ति मातृसमो नाथो नास्ति मातृसमा गतिः

乳を糧として生きる幼子にとって、母に勝る縁者はなく、母に勝る守護者はなく、母に勝る帰依と行き着く先はない。

Verse 17

नास्ति मातृसमः पूज्यो नास्ति मातृसमः सखा । नास्ति मातृसमो देव इह लोके परत्र च

母に勝って礼拝に値する者はなく、母に勝る友はなく、母に勝る神はない——この世においても、彼岸においても。

Verse 18

एवं मत्वा सदा मातुः कर्तव्या भक्तिरुत्तमैः । तमेनं परमं धर्मं प्रजापतिविनिर्मितम् । अनुतिष्ठंति ये पुत्रास्ते यांति परमां गतिम्

かく悟って、気高き者は常に母への最上のバクティを修すべきである。これはプラジャーパティの定めた至上のダルマである。これを実践する子らは、最高の境地に至る。

Verse 19

तस्मादहं गमिष्यामि त्वं च तिष्ठात्र गोकुले । आत्मप्राणैस्तव प्राणान्रक्षयिष्याम्यसंशयम्

「ゆえに私は行く。お前はここゴークラに留まれ。我が命の息をもって、お前の命を必ず守ろう。」

Verse 20

नंदिन्युवाच । ममैव विहितो मृत्युर्न ते पुत्राद्य वासरे । तत्कथं मम जीवं त्वं रक्षस्यसुभिरात्मनः

ナンディニーは言った。「死はこの今日、私ひとりに定められており、お前ではない、我が子よ。ならば、お前は自らの命の息で、どうして私の命を守れるというのか。」

Verse 21

अपश्चिममिदं पुत्र मातृसंदिष्टमुत्तमम् । त्वया कार्यं प्रयत्नेन मद्वाक्यमनुतिष्ठता

わが子よ、これは母の最後にして最上の教えである。わたしの言葉を、努め励み、揺るがぬ従順をもって実行しなさい。

Verse 22

भ्रममाणो वने पुत्र मा प्रमादं करिष्यसि । लोभात्संजायते नाश इहलोके परत्र च

わが子よ、森をさまようとき、決して油断してはならぬ。貪りから滅びが生じる—この世にも、かの世にも。

Verse 23

समुद्रमटवीं युद्धं विशंते लोभमोहिताः । इह तन्नास्ति लोभेन यत्र कुर्वंति मानवाः

貪りに惑わされた人々は、海のごとき荒き森へも、また戦場へも身を投じる。この世において、人が行う業で貪りに駆られぬものはない。

Verse 24

लोभात्प्रमादाद्विश्रंभात्पुरुषो वध्यते त्रिभिः । तस्माल्लोभो न कर्तव्यो न प्रमादो न विश्वसेत्

人は三つによって滅びる—貪り、怠り、そして盲信である。ゆえに貪りに耽らず、油断せず、分別なく信を置いてはならぬ。

Verse 25

आत्मा पुत्र त्वया रक्ष्यः सर्वदैव प्रय त्नतः । सर्वेभ्यः श्वापदेभ्यश्च भ्रमता गहने वने

わが子よ、常にたゆまぬ努力をもって自らを守りなさい。とりわけ深い森をさまようときは、あらゆる獣から身を慎め。

Verse 26

विषमस्थं तृणान्नाद्यं कथंचित्पुत्रक त्वया । नैकाकिना प्रगंतव्यं यूथं त्यक्त्वा निजं क्वचित्

愛しい子よ、険しく危うい場所の草を決して食むな。さらに、自分の群れを置き去りにして、どこへも独りで行ってはならぬ。

Verse 27

एवं संभाष्य तं वत्समवलिह्य मुहुर्मुहुः । शोकेन महताविष्टा बाष्पव्याकुललोचना

そう語り終えると、彼女は子牛を幾度も幾度も舐めた。大いなる悲しみに覆われ、涙に乱れてその眼は曇っていた。

Verse 28

ततः सखीजनं सर्वं गता द्रष्टुं द्विजोत्तमाः । नन्दिनीं पुत्रशोकेन पीडितांगी सुविह्वला

それから仲間たちは皆、ナンディニーを見舞いに行った。彼女は子を思う悲嘆に身を苛まれ、すっかり取り乱していた。

Verse 29

ततः प्रोवाच ताः सर्वा गत्वाऽरण्यं द्विजोत्तमाः । चरंतीः स्वेच्छया हृष्टा वांछितानि तृणानि ताः

その後、ああ最勝の二度生まれよ、彼女は森へ赴き、皆に語りかけた――思うままに喜んで歩み、望む草を食む雌牛たちに。

Verse 30

बहुले चंपके दामे वसुधारे घटस्रवे । हंसनादि प्रियानंदे शुभक्षीरे महोदये

「（そこで草を食め）バフラー、チャンパカ、ダーマ、ヴァスダーラー、ガタスラヴァにて。さらに、ハンサナーダ、プリヤーナンダ、シュバクシーラ、マホーダヤにて。」

Verse 31

तथान्या धेनवो याश्च संस्थिता गोकुलांतिके । शृण्वंतु वचनं मह्यं कुर्वंतु च ततः परम् । अद्याहं निजयूथस्य भ्रमंती नातिदूरतः

同じように、牛飼いの集落の近くにとどまるほかの牝牛たちも、わたしの言葉を聞き、そののち然るべく行いなさい。今日わたしは、自分の群れからあまり遠くへは離れずにさまよう。

Verse 32

ततश्च गहनं प्राप्ता वनं मानुषवर्जितम् । व्याघ्रेणासादिता तत्र भ्रमंती तृणवांछया

それから彼女は、人の気配なき深い密林に至った。そこで草を求めてさまよっていると、虎が立ちはだかった。

Verse 33

युष्माकं दर्शनार्थाय सुतसंभाषणाय च । संप्राप्ता शपथैः कृच्छ्रात्तं विश्वास्य नखायुधम्

「あなたがたにお目にかかり、わが子と語るためだけに—大いなる困難を越えて—わたしは来ました。厳粛な誓いによって敵を縛り、彼に信を抱かせて、爪を武器とする者に近づいたのです。」

Verse 34

दृष्टः संभाषितः पुत्रः शासितश्च मया हि सः । अधुना भवतीनां च प्रदत्तः पुत्रको यथा

「まことに、わたしは我が子に会い、語り、そして諭しました。いまこの子をあなたがたに託します—預けられた子として、しかと守り育ててください。」

Verse 35

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि भवतीनां मया कृतम् । यत्किंचिद्दुष्कृतं भद्रास्तत्क्षंतव्यं प्रसादतः

「無知ゆえであれ、知りつつであれ、もしあなたがたに対して何か過ちを犯したなら、善き方々よ、どうか慈悲の御心によりお赦しください。」

Verse 36

अनाथो ह्यबलो दीनः क्षीरपो मम बालकः । मातृशोकाभिसंतप्तः पाल्यः सर्वाभिरेव सः

「わが幼子は寄る辺なく、弱く、哀れで――なお乳のみで命をつないでいる。母を失った悲しみに焼かれているゆえ、汝ら皆が守り育てねばならぬ。」

Verse 37

भ्रममाणोऽसमे स्थाने व्रजमानोऽन्यगोकुले । अकार्येषु च संसक्तो निवार्यः सर्वदाऽदरात्

「もし彼が凸凹の地をさまよい、あるいは他の群れへ迷い込み、また不相応の行いに執着するなら――常に心を配り、丁重に制して守るべきである。」

Verse 38

अहं तत्र गमिष्यामि स व्याघ्रो यत्र संस्थितः । अपश्चिमप्रणामोऽयं सर्वासां विहितो मया

「我はそこへ赴く――あの虎の立つところへ。これは別れに際して、汝らすべてに捧げる我が最後の恭敬の礼拝である。」

Verse 39

धेनव ऊचुः । न गंतव्यं त्वया तत्र कथंचिदपि नंदिनि । आपद्धर्मं न वेत्सि त्वं नूनं येन प्रगच्छसि

牝牛たちは言った。「ナンディニーよ、いかなる形であれ、そこへ行ってはならぬ。汝は災厄の時のダルマを知らぬに違いない。さもなくば、進もうとはせぬであろう。」

Verse 40

न नर्मयुक्तं वचनं हिनस्ति न स्त्रीषु जातिर्न विवाहकाले । प्राणात्यये सर्वधनापहारे पंचानृतान्याहुरपातकानि

「戯れの言葉は害とならず、また女人に対して、あるいは婚礼の時の（不実）もまた然り。命の危難に臨む時、そして財をことごとく奪われる時――この五つの『不実』は罪に当たらぬと説かれる。」

Verse 41

तस्मात्तत्र न गंतव्यं दोषो नास्त्यत्र ते शुभे । पालयस्व निजं पुत्रं व्रजास्माभिर्निजं गृहम्

ゆえに、そこへ行ってはならぬ。吉祥なる者よ、このことにおいて汝に咎はない。わが子を守りなさい—われらは自らの家へ帰ろう。

Verse 42

नंदिन्युवाच । परेषां प्राणयात्रार्थं तत्कर्तुं युज्यते शुभाः । आत्मप्राणहितार्थाय न साधूनां प्रशस्यते

ナンディニーは言った。「他者の命をつなぐためなら、そのように行うのはふさわしい、善き人々よ。だが自らの命の利のためだけに行うことは、徳ある者の間では称えられない。」

Verse 43

सत्ये प्रतिष्ठितो लोको धर्मः सत्ये प्रतिष्ठितः । उदधिः सत्यवाक्येन मर्यादां न विलंघयेत्

世は真実に拠って立ち、ダルマもまた真実に確立される。真実の言葉の力によって、海でさえ定められた境界を越えない。

Verse 44

विष्णवे पृथिवीं दत्त्वा बलिः पातालमाश्रितः । सत्यवाक्यं समाश्रित्य न निष्क्रामति दैत्यपः

ヴィシュヌに大地を捧げたのち、バリはパーターラに身を寄せた。真実の誓いの言葉に縛られて、そのダイティヤの主はそれを離れない。

Verse 45

यः स्वं वाक्यं प्रतिज्ञाय न करोति यथोदितम् । किं तेन न कृतं पापं चौरेणाकृत बुद्धिना

自らの言葉で誓いながら、言ったとおりに行わぬ者—その無知なる者は盗人のごとく、犯さぬ罪があろうか。

Verse 46

सख्य ऊचुः । त्वं नंदिनि नमस्कार्या सर्वेरपि सुरासुरैः । या त्वं सत्यप्रतिष्ठार्थं प्राणांस्त्यजसि दुस्त्यजान्

仲間たちは言った。「おおナンディニーよ、汝は神々にもアスラにも等しく、すべての者に礼拝されるにふさわしい。真実の基を守り立てるためなら、捨て難い命の息さえも捨てようとするのだから。」

Verse 47

किं त्वां कल्याणि वक्ष्यामः स्वयं धर्मार्थवादिनीम् । सवरेंपि गुणैर्युक्ता नित्यं सत्ये प्रतिष्ठिताम्

「おお吉祥なる者よ、われらが汝に何を言えよう。汝こそ自ら、ダルマにかなう意義ある言葉を語り、あらゆる徳を具え、常に真実に安住しているのだから。」

Verse 48

तस्माद्गच्छ महाभागे न शोच्यः पुत्रकस्तव । भवत्या यद्वयं प्रोक्तास्तत्करिष्याम एव हि

「ゆえに行きなさい、幸い大いなる者よ。汝の子は嘆き悲しむべきではない。汝がわれらに告げたことは、そのとおり必ず行おう。」

Verse 49

एतत्पुनर्वयं विद्मः सदा सत्यवतां नृणाम् । न निष्फलः क्रियारंभः कथंचिदपि जायते

「これだけは確かに知っている。真実に帰依する人々にとって、正しき行いの着手が無益に終わることは、いかなる場合にもない。」

Verse 50

सूत उवाच । एवं संभाष्य तं सर्वं नंदिनी स्वसखीजनम् । प्रस्थिता व्याघ्रमुद्दिश्य पुत्रशोकेन पीडिता

スータは語った。かくしてナンディニーは友の一団すべてと語り終えると、子を失った悲しみに責め苛まれながら、虎の方へと向かって旅立った。

Verse 51

शोकाग्निनापि संतप्ता निराशा पुत्रदर्शने । वियुक्ता चक्रवाकीव लतेव पतिता तरोः

憂いの火に焼かれ、子を見られる望みも絶え、彼女は伴侶と離れたチャクラヴァーキーのように—木から落ちた蔓のようであった。

Verse 52

अंधेव दृष्टिनिर्मुक्ता प्रस्खलंती पदेपदे । वनाधिदेवताः सर्वाः प्राऽर्थयच्च सुतार्थतः

盲いて視を失った者のように、歩むたびにつまずきながら、ただ我が子のために、森を司るすべての守護神に祈り願った。

Verse 53

प्रसुप्तं भ्रममाणं वा मम पुत्रं सुबालकम् । वनाधिदेवताः सर्वा रक्षंतु वचनान्मम

我が幼子が眠っていようと彷徨っていようと、森を司るすべての神々よ、我が良き子を守り給え—この我が言葉の力によって。

Verse 54

एवं प्रलप्य मनसा संप्राप्ता तत्र यत्र सः । आस्ते विस्फूर्जितास्यश्च तीक्ष्णदंष्ट्रो भयावहः

かく心中に嘆きつつ、彼のいる場所へと辿り着いた。そこに彼は立っていた—口を大きく開いて震わせ、牙は鋭く、見るだに恐ろしかった。

Verse 55

व्याघ्रः क्षुत्क्षामकण्ठश्च तस्या मार्गावलोककः । संरंभाटोपसंयुक्तः सृक्किणी परिलेहयन्

飢えに喉を痩せさせた虎は、彼女が来る道を見張っていた—凶猛と驕りをまとい、口の端を舐めて。

Verse 56

नंदिन्युवाच । आगताहं महाव्याघ्र सत्ये च शपथे स्थिता । कुरु तृप्तिं यथाकामं मम मांसेन सांप्रतम्

ナンディニーは言った。「おお大虎よ、私は真実と誓いに堅く立ってここへ来た。今こそ望むままに、わが身の肉によって飢えを満たしなさい。」

Verse 57

तां दृष्ट्वा सोऽपि दुष्टात्मा वैराग्यं परमं गतः । सत्याशया पुनः प्राप्ता संत्यज्य प्राणजं भयम्

彼女を見て、あの邪なる心の者でさえ最高の離欲に至った。真実を頼みとして、彼女は再び戻り、生にまとわりつく恐れを捨て去った。

Verse 58

व्याघ्र उवाच । स्वागतं तव कल्याणि सुधेनो सत्यवादिनि । न हि सत्यवतां किंचिदशुभं विद्यते क्वचित्

虎は言った。「ようこそ、吉祥なる御方よ――おおスデーヌー、真実を語る者よ。真実に生きる者には、いかなる所にも不吉は決して起こらぬ。」

Verse 59

त्वयोक्तं शपथैर्भद्रे आगमिष्याम्यहं पुनः । तेन मे कौतुकं जातं किमेषा प्रकरिष्यति

「善き御方よ、あなたは厳かな誓いをもって『私は再び戻る』と言った。それゆえ私の内に好奇心が起こった――彼女は真に何をなすのか。」

Verse 60

सोऽहं भद्रे दुराचारो नृशंसो जीवघातकः । यास्यामि नरकं घोरं कर्मणानेन सर्वदा

「善き御方よ、私は悪行の者、残忍にして生きものを殺す者だ。この業によって、私は必ずや恐ろしい地獄へ赴くであろう。」

Verse 61

तस्मात्त्वं मे महाभागे पापास्यातिदुरात्मनः । उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि

それゆえ、幸運きわまりない淑女よ、罪深く甚だ邪悪なこの私に、教えを授けてご慈悲をお示しください。

Verse 62

येन मे स्यात्परं श्रेय इह लोके परत्र च । न तेऽस्त्यविदितं किंचित्सत्याचारान्मतिर्मम

この世でも来世でも至上の善を得る道を、どうかお教えください。あなたに知られぬものは何もなく、私の心は真実の行いへと向かいました。

Verse 63

तस्मात्त्वं धर्मसर्वस्वं संक्षेपान्मम कीर्तय । सत्संगमफलं येन मम संजायतेऽखिलम्

それゆえ、ダルマの全精髄を簡潔に私にお説きください。それによって、聖者との交わり（サット・サンガ）の果報が余すところなく私に生じますように。

Verse 64

नंदिन्युवाच । तपः कृते प्रशंसंति त्रेतायां ध्यानमेव च । द्वापरे यज्ञयोगं च दानमेकं कलौ युगे । सर्वेषामेव दानानां नास्ति दानमतः परम्

ナンディニーは言った。「クリタの世には苦行（タパス）が讃えられ、トレーターの世にはただ禅定（ディヤーナ）が讃えられる。ドヴァーパラの世には祭祀の修行（ヤジュニャ・ヨーガ）が尊ばれる。だがカリの世には布施（ダーナ）こそ唯一の至上の道である。あらゆる施しの中で、これに勝る施しはない。」

Verse 65

चराचराणां भूतानामभयं यः प्रयच्छति । स सर्वभयनिर्मुक्तः परं ब्रह्मा धिगच्छति

動くものにも動かぬものにも、あらゆる生きとし生けるものに無畏（アバヤ）を与える者は、すべての恐れから解き放たれ、至上のブラフマンに到達する。

Verse 66

व्याघ्र उवाच । अन्येषां चैव भूतानां तद्दानं युज्यते शुभे । अहिंसया भवेद्येषां प्राणयात्रान्नपूर्वकम्

虎は言った。「吉祥なる御方よ、その無畏の施しは他の生きものにこそふさわしい。すなわち、食を支えとして、アヒンサー（不殺生）によって命の営みを保てる者たちに。」

Verse 67

न हिंसया विनाऽस्माकं यतः स्यात्प्राणधारणम् । तस्माद्ब्रूहि महाभागे किञ्चिन्मम सुखावहम् । उपदेशं सुधर्माय हिंसकस्यापि देहिनाम्

暴力なくしては、われらの命は保てぬ。ゆえに、福徳具わる御方よ、我に安穏をもたらす何事かを説いてください。たとえ害をなす身ある者にも、真のダルマへ導く教えを。

Verse 68

नन्दिन्युवाच । अत्रास्ति सुमहल्लिंगं पुरा बाणप्रतिष्ठितम् । गहने यत्प्रभावेन त्वया मुक्तास्म्यहं ध्रुवम्

ナンディニーは言った。「ここには、昔バーナによって建立された、きわめて偉大なるリンガがある。この深き森において、その威力により、私は必ずや汝を縁として解脱するであろう。」

Verse 69

तस्य त्वं प्रातरुत्थाय कुरु नित्यं प्रदक्षिणाम् । प्रणामं च ततः सिद्धिं वांछितां समवाप्स्यसि

汝は毎朝早く起き、常にその（リンガ）の周りを右繞して巡れ。ついで礼拝し平伏せよ。そうすれば、望む成就を得るであろう。

Verse 70

नान्यस्य कर्मणः शक्तिर्विद्यते ते नखायुध । पूजादिकस्य हीनत्वाद्धस्ताभ्यामिति मे मतिः

爪を武器とする者よ、汝には他の行法をなす力はない。供養（プージャ）などの手立てを欠くゆえ、我が見解では、汝の「両の手」による信敬—すなわち右繞と礼拝のような素朴な行い—のみがふさわしい。

Verse 71

एवमुक्त्वाथ सा धेनुर्व्याघ्रस्याथ वनांतिके । तल्लिंगं दर्शयामास पुरः स्थित्वा द्विजोत्तमाः

かく語り終えると、その牝牛は森の端にて、虎の前に立ち、かの聖なるリンガを示した—おお、最勝の二度生まれよ。

Verse 72

सोऽपि संदर्शनात्तस्य तत्क्षणान्मुक्तिमाप्तवान् । व्याघ्रत्वात्पार्थिवो भूयः स बभूव यथा पुरा

それをただ拝しただけで、彼もまたその瞬間に解脱を得た。虎の身を離れ、昔のごとく再び王となった。

Verse 73

शापं दुर्वाससा दत्तं राज्यं स्वं सहितैः सुतैः । सस्मार स नृपश्रेष्ठस्ततः प्रोवाच नंदिनीम्

王の中の最勝者は、ドゥルヴァーサスより授けられた呪い—それにより子らと共に自国を失ったこと—を思い起こし、ついでナンディニーに語りかけた。

Verse 74

नृपः कलशनामाहं हैहयान्वयसंभवः । शप्तो दुर्वाससा पूर्वं कस्मिंश्चित्कारणांतरे

「我はハイハヤ族に生まれし、名をカラシャという王である。かつてある因縁により、ドゥルヴァーサスに呪われた。」

Verse 75

ततः प्रसादितेनोक्तस्तेनाहं नंदिनी यदा । दर्शयिष्यति तल्लिंगं तदा मुक्तिर्भविष्यति

「そして彼が満悦して告げた。『おおナンディニーよ、汝がかのリンガを示すとき、解脱は成就するであろう。』」

Verse 76

सा नूनं नन्दिनी त्वं हि ज्ञाता शापान्ततो मया । तत्त्वं ब्रूहि प्रदेशोऽयं कतमो वरधेनुके

まことに汝はナンディニーである――我が呪いの終わりによって、汝を見定めた。真実を告げよ：ここは何処の地か、恩寵を授ける牝牛よ。

Verse 77

येन गच्छाम्यहं भूयः स्वगृहं प्रति सत्वरम् । मार्गं दृष्ट्वा महाभागे मानुषं प्राप्य कञ्चन

いかなる道を行けば、再び速やかに我が家へ帰れるのか。幸いなる者よ――道を見定めたのち、人の導き手を得られんことを。

Verse 78

नंदिन्युवाच । चमत्कारपुरक्षेत्रमेतत्पातकनाशनम् । सर्वतीर्थमयं राजन्सर्वकामप्रदायकम्

ナンディニーは言った。「ここはチャマトカーラプラの聖域、罪を滅する地である。王よ、ここには一切のティールタが具わり、正しき願いをことごとく授ける。」

Verse 79

यदन्यत्र भवेच्छ्रेयो वत्सरेण तपस्विनाम् । दिनेनैवात्र तत्सम्यग्जायते नात्र संशयः

他処にて修行者が一年を費やして得る霊的功徳も、ここではただ一日にして完全に成就する。これに疑いはない。

Verse 80

एवं मत्वा मया लिंगं स्नापितं पयसा सदा । एतद्यूथं परित्यज्य भक्त्या पूतेन चेतसा

かく悟って、我は常に乳をもってリンガを沐浴させてきた。そしてこの群れを離れ、信愛（バクティ）により清められた心をもって…

Verse 81

राजोवाच । गच्छ नन्दिनि भद्रं ते निजं प्राप्नुहि बालकम् । गोकुलं च सखीः स्वाश्च तथान्यं च सुहृज्जनम्

王は言った。「行きなさい、ナンディニーよ――汝に吉祥あれ。自らの子牛のもとへ、ゴークラへ、友の乙女たちへ、そして汝を慕う善き人々のもとへ帰りなさい。」

Verse 82

एतत्क्षेत्रं मया पूर्वं ब्राह्मणानां मुखाच्छ्रुतम् । वांछितं च सदा प्रष्टुं न च द्रष्टुं प्रपारितम्

「以前より、この聖なる地のことを婆羅門たちの口から聞いていた。常にその由来を問いたいと願っていたが、ついに拝することは叶わなかった。」

Verse 83

राज्यकर्मप्रसक्तेन भोगासक्तेन नंदिनि । स्वयमेवाधुना लब्धं नाहं सन्त्यक्तुमुत्सहे

「ナンディニーよ、王としての務めに絡め取られ、世の享楽にも執着している。いまようやく自ずから得たこの恵みを、私は捨て去る勇気がない。」

Verse 84

दिष्ट्या मे मुनिना तेन दत्तः शापो महात्मना । कथं स्यादन्यथा प्राप्तिः क्षेत्रस्यास्य सुशोभने

「幸いにも、あの大いなる聖仙が我に呪詛を授けた。麗しき者よ、そうでなければ、どうしてこの輝く聖なるクシェートラに到り得ようか。」

Verse 85

सूत उवाच । एवमुक्त्वा महीपालो नन्दिनीं तां विसृज्य च । स्थितस्तत्रैव तल्लिंगं ध्यायमानो दिवानिशम्

スータは語った。かく言い終えると、王はナンディニーを去らせ、そこに留まり、昼夜そのままのリンガを念じて瞑想し続けた。

Verse 86

प्रासादं तत्कृते मुख्यं विधायाद्भुतदर्शनम् । कैलासशिखराकारं तपस्तेपे तदग्रतः

彼はそれのために、驚嘆すべき美観を備え、カイラーサ山の峰に似せた主たる神殿を建立し、その前で苦行（タパス）を修した。

Verse 87

ततस्तस्य प्रभावेन स्वल्पैरेव दिनैर्द्विजाः । संप्राप्तः परमां सिद्धिं दुर्लभां याज्ञिकैरपि

そののち、その霊験の力によって、ああ二度生まれの者たちよ、わずかな日数のうちに彼は至上の成就（シッディ）を得た。祭祀に励む者にも稀なる境地である。

Verse 88

तत्र यः कार्तिके मासि दीपकं संप्रयच्छति । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

その地においてカルティカ月に灯明を捧げる者は、あらゆる罪より解き放たれ、シヴァの世界にて尊ばれる。

Verse 89

मार्गशीर्षे च सम्प्राप्ते गीतनृत्यादिकं नरः । तदग्रे कुरुते भक्त्या स गच्छति परां गतिम्

またマールガシールシャ月が来たとき、信愛をもってその前（リンガの前）で歌い舞いなどを奉ずる者は、最高の境地へと至る。

Verse 90

एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । कलशेश्वरमाहात्म्यं विस्तरेण द्विजोत्तमाः

かくして、ああ最勝の二度生まれの者たちよ、あらゆる重罪を滅するカラシェーシュヴァラのマーハートミヤを、余すところなく詳しく語り終えた。

Verse 91

भक्त्या पठति यश्चैतच्छ्रद्धया परया युतः । सोऽपि पापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

これを信愛（バクティ）をもって、至上の信を具えて誦する者は、彼もまた罪より解き放たれ、シヴァの世界において尊ばれる。

Verse 151

अथवा ये त्वया तस्य विहिताः शपथाः शुभे । ते संतु मम तिष्ठ त्वं तस्मादत्रैव गोकुले

あるいは、吉祥なる御方よ、あなたが彼に課した誓いを、わたしの上に成り立たせてください。ゆえに、ここゴークラ（Gokula）の牛の里に、そのまま留まりなさい。