Adhyaya 157

Verse 1

सूत उवाच । एवं संबोधितस्तैस्तु लोकैः पुष्पस्तदा द्विजाः । तानब्रवीत्ततः कुद्धो न करिष्यामि भोजनम्

スータは語った。人々にそのように呼びかけられると、ブラーフマナのプシュパは怒りをもって彼らに言った。「我は食を受けぬ。」

Verse 2

यावन्न चास्य पापस्य करिष्यामि प्रतिक्रियाम् । तद्वदध्वं महाभागा देवो वा देवताऽथवा

「この罪のための正しい償いをまだ行っていない間に、告げてください、幸いなる方々よ——近づくべきはデーヴァ（神）なのか、それともデーヴァター（女神・神格）なのか。」

Verse 3

तथान्ये सिद्धमन्त्रा वा सद्यः प्रत्ययकारकाः । आराधिता यथा सद्यो मानुषाणां वरप्रदाः

「あるいは、ただちに確証をもたらす他の成就したマントラをお告げください——正しく礼拝すれば、人々に速やかに恩寵と願いの成就を授けるものを。」

Verse 4

जना ऊचुः । एको देवः स्थितश्चात्र सद्यःप्रत्ययकारकः । तथैका देवता चात्र श्रूयते जगती तले

人々は言った。「ここには、ただ一柱のデーヴァが鎮座し、ただちに確証をもたらす（速やかに目に見える果報を授ける）。またこの大地の上には、ある一柱のデーヴァター（女神）についても語り伝えられている。」

Verse 5

पुष्प उवाच । कोऽसौ देवः कियद्दूरे कस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । तथा च देवता ब्रूत दयां कृत्वा ममोपरि

プシュパは言った。「そのデーヴァとはいかなる御方か。ここからどれほど遠く、いずこに鎮座しておられるのか。さらにそのデーヴァターについても語ってください——どうか私を憐れんで。」

Verse 6

जना ऊचुः । चमत्कारपुरे सूर्यो याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितः । अस्ति विप्र श्रुतोऽस्माभिः सद्यः प्रत्ययकारकः

人々は言った。「チャマトカーラプラには、ヤージュニャヴァルキヤによって安置された太陽神スーリヤがおられる。おおブラーフマナよ、彼はまことにそこに在し、ただちに確証をもたらす——速やかに、触れ得るほど明らかな果報を授けると、我らは聞いている。」

Verse 7

सूर्यवारेण सप्तम्यां फलहस्तः प्रदक्षिणाम् । यः करोति नरस्तस्य ह्यष्टोत्तरशतं द्विज

日曜日、月の第七日サプタミーに、手に果実を携えてプラダクシナー（右繞礼拝）を行う者は――おお、婆羅門よ――百八回の周回をなすべし。

Verse 8

तस्य सिद्धिप्रदः सम्यङ्मनसा वांछितं ददेत् । तथान्या शारदा नाम देवी काश्मीरसंस्थिता

そのスーリヤは成就（シッディ）を授け、心に願うものを正しく与え給う。さらに、カश्मीरに鎮まるシャーラダーという別の女神もおられる。

Verse 9

उपवासकृतेरेव सापि सिद्धिप्रदायिनी । तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां जनानां स द्विजोत्तमाः

彼女もまた、まさにウパヴァーサ（斎戒・断食）の実践によって成就を授ける。人々のその言葉を聞いて、あの最勝の婆羅門（プシュパ）は……

Verse 10

समुद्दिश्य चमत्कारं तस्मात्स्थानात्ततः परम् । चमत्कारपुरं प्राप्य सप्तम्यां सूर्यवासरे

ついで彼は、その「チャマトカーラ」（霊験あらたかな聖所）を目指してそこを発ち、さらに進んで、日曜日のサプタミーにチャマトカーラプラへ到着した。

Verse 11

तत्रागत्य ततः स्नात्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः । गतः संति ष्ठते यत्र याज्ञवल्क्यकृतो रविः

そこに到りて沐浴し、身を清め心を統一して、ヤージュニャヴァルキヤの建立したラヴィ（太陽神）が立つ場所へと赴いた。

Verse 12

ततः प्रदक्षिणाः कृत्वा अष्टोत्तरशतं मिताः । नालिकेराणि चादाय श्रद्धया परयाः युतः

それから彼は、定めに従い百八回のプラダクシナー（右繞）を行い、供物として椰子の実を携え、最上の信心に満たされた。

Verse 13

ततः क्षुत्क्षामकंठः स परिश्रांतस्तदग्रतः । उपविष्टो जपं कुर्वन्सूर्येष्टैः स्तवनैस्तदा

その後、飢えにより喉は渇き、身も疲れ果てて、彼はその御前に坐した。やがてジャパ（真言念誦）を行い、太陽神スーリヤに愛される讃歌で称えた。

Verse 14

मंडलब्राह्मणाद्यैश्च तारं स्वरमुपाश्रितः । सप्तयुंजर वाद्यैश्च अग्निरेवेति भक्तितः

マンダラのブラーフマナたち等に支えられ、彼は高く響く声調により唱和し、七種の楽器の音とともに、信愛をもって「アグニこそまことに（礼拝すべき）」と宣言した。

Verse 15

आदित्यव्रतसंज्ञाद्यैः सामभिर्दृढभक्तिभाक् । क्षुरिकामंत्रपूर्वैश्च तथैवाथर्वणोद्भवैः

堅固な信愛をたたえ、彼は「アーディティヤヴラタ」などの名で知られるサーマン（Sāman）の詠歌により讃美し、また「クシュリカー」（Kṣurikā）に始まる真言、さらにアタルヴァ（Atharva）の伝統より出づる真言によっても同様に称えた。

Verse 16

यावदन्योर्कवारस्तु नैव तुष्टो दिवाकरः । पौर्णमासीदिने प्राप्ते वैराग्यं परमं गतः

ほかの（ふさわしからぬ）日であるかぎり、ディヴァーカラ（太陽）は満足しなかった。だが満月の日が到来すると、彼は最高のヴァイラーギャ（離欲）に至った。

Verse 17

ततः पुष्पो विधायाथ स्नानं धौतांबरः शुचिः । भूनाम्ना साध्य भूमिं च स्थंडिलार्थं द्विजोत्तमाः

ついで花の供養をなして後、彼は沐浴し、洗い清めた衣をまとって清浄となった。かの最勝の再生者（ブラーフマナ）は、「ブー（Bhū）」の句によって地を整え、祭壇の壇地（スタンディラ）を設けるために準備した。

Verse 18

स्थंडिलं हस्तमात्रं च स्थंडिले प्रत्यकल्पयत् । अग्निमीऌएतिमंत्रेण ततोऽग्निं स निधाय च

彼は手のひらほどの壇地（スタンディラ）を作り、その上に儀礼を整えた。次いで「アグニム・イーḷe…」に始まる真言をもって、聖火を安置した。

Verse 19

तृणैः परिस्तृणामीतिकृत्वोपस्तरणं ततः । आब्रह्मन्निति मन्त्रेण दत्त्वा ब्रह्मासनं ततः

次に「パリストṛṇāmi」の句をもって聖草を敷き、正しい敷物を作った。さらに「ā brahman…」の真言により、ブラフマン（司祭的・神的原理）のための座を捧げた。

Verse 20

सुत्रामाणमिति प्रोच्य समिधःस्थापनं च यत् । प्रोक्षणीपात्रमासाद्य प्रोक्षणं कृतवांस्ततः

「スutrāmāṇam…」と唱えて、薪木（サミド）を所定の位置に据えた。次いで灑水の器（プロークシャニー）を取り、清めの灑水儀礼を行った。

Verse 21

पात्राणामथ सर्वेषां स्रुवादीनां यथाक्रमम् । ततः प्रकल्पयामास हविःस्थाने निजां तनुम्

次に、スルヴァ（供物をすくう柄杓）をはじめとする諸器を、定められた順にすべて整えた。さらに、供物（ハヴィス）を捧げる場所に自らを正しく据えた。

Verse 22

न्यायं तु देवतास्थाने स आचार्यविधानतः । ग्रहणं प्रोक्षणं चैव सूर्याय त्वेति चोत्तरम्

神の御前において、師の定めに従い正しい作法を行い、供物を受け取り、浄水を灑ぎ、そして結びの句として「スーリヤのために—これは汝に捧ぐ」と唱えた。

Verse 23

अयं त इध्म आत्मेति जप्त्वाथ समिधं ततः । अग्निसोमेति मन्त्राभ्यां हुत्वा चाज्याहुती ततः

「この薪は汝のまさに自己なり」と唱えて薪（サミド）を捧げ、さらに「アグニー・ソーマ…」の二つの真言によって、清らかな酥油の供養を火中に注いだ。

Verse 24

कृत्वा व्याहृतिहोमं तु भूर्भुवः स्वेति भो द्विजाः । ये ते शतेति मन्त्राद्यैर्हुत्वात्रैव च दारुणम्

おお、二度生まれし者たちよ。聖なるヴィヤーフリティ「ブーフ、ブヴァフ、スヴァフ」による護摩を成し遂げたのち、さらにここにおいて、「イェー・テー・シャタ…」に始まる真言によって、猛々しく畏るべき供養を捧げた。

Verse 25

आह्वयामास वह्निं च प्रत्यक्षो भव देव मे । एवं मन्त्रेण कृत्वा तं संमुखं ज्वलनं ततः

彼はアグニを招いて言った。「我が神なる主よ、我が前に現れ給え。」そのような真言によって、燃えさかる火をまさに眼前に顕現させた。

Verse 26

कालीकरालिकाद्याश्च सप्तजिह्वाश्च याः स्मृताः । तासामाह्वानकं कृत्वा ततो दीप्ते हविर्भुजि

また、カाली（カーリー）やカラ―リカーに始まると伝えられる火の七つの舌を招請し、そして供物を食らう者たる火が燦然と燃え上がるとき…

Verse 27

जुहाव च स मांसानि स्वानि चोत्कृत्त्य शस्त्रतः । लोमभ्यः स्वाहेति विदिशो दिग्भ्यो दत्त्वा ततः परम्

そして彼は武器で自らの肉を切り裂き、それを捧げた。「体毛にスヴァーハー！」と唱えながら、彼は中間の方角に供物を捧げ……

Verse 28

अग्नये स्विष्टकृतैति यावदात्मानमाक्षिपेत् । तावद्धृतः स सूर्येण स्वहस्तेन समंततः

彼が「アグニ・スヴィシュタクリトに（スヴァーハー）」と言って（火の中に）身を投げようとしたその瞬間、スーリヤ（太陽神）が自らの手で彼を全面的に制止した。

Verse 29

धृतश्च सादरं तेन मा विप्र कुरु साहसम् । नेदृग्घोमः कृतः क्वापि कदाचित्केनचिद्द्विज

彼は敬意を持って彼を制止し、こう言った。「おお、バラモンよ、早まったことをするな。このようなホーマ（護摩）は、いついかなる場所でも、誰によっても行われたことはない、おお再生族よ。」

Verse 30

तुष्टोऽहं च महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते । अदेयमपि दास्यामि यत्ते मनसिवर्तते

「私は満足している、おお、大いなる幸運を持つ者よ。言ってみよ、私はお前のために何をしようか？通常は与えられないものであっても、お前の心にあるものなら何でも授けよう。」

Verse 31

पुष्प उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तद्देयं गुटिकायुग्मं यदर्थं प्रार्थयाम्यहम्

プシュパは言った。「もしあなたが満足され、おお神々の主よ、もし私に恩恵が与えられるのであれば、私が祈り求めているその二つの丸薬（グティカー）をお授けください。」

Verse 32

वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रो महाधनी । कुब्जांगः क्षत्रियो देव जरावलिसमन्वितः

ヴィディシャの都に、マニバドラという者がいる。富ははなはだしく、主よ、彼はクシャトリヤで、身は猫背に曲がり、老いの花鬘のしるしを帯びている。

Verse 33

अब्रह्मण्यो महानीचः कीनाशो जनदूषितः । द्वयोरेकां यदा वक्त्रे सदा चैव करोम्यहम्

彼はブラーフマナに敵し、きわめて卑しく、吝嗇のならず者で、人々を汚す者である。しかも二つあるとき、私は常にそれを彼の口の中で一つにしてしまう（すなわち彼の取り分を絶えず減らす）。

Verse 34

तदा मे तादृशं रूपमविकल्पं भवत्विति । यदा पुनर्गृहीत्वा तां द्वितीयां प्रक्षिपाम्यहम्

そのとき、私がまさにその姿を、いささかの迷いもなく得られますように。さらに第二のものを取り、再び投げ入れるときには……

Verse 35

ततश्च सहजं रूपं मम भूयात्सुरेश्वर । वैदिशे नगरे चास्ति मणिभद्रः सुरेश्वर

そしてその後、神々の主よ、私の本来の姿が再び戻りますように。ヴィディシャの都にマニバドラという者がいる、神々の主よ。

Verse 36

अपरं तस्य यत्किंचिद्धनधान्यादिकं गृहे । तत्सर्वं विदितं मे स्यात्तथा देव प्रजायताम्

さらに、彼の家にあるもの—財宝、穀物など一切—そのすべてが私に明らかとなりますように。かく授けたまえ、神よ。

Verse 37

किं वानेन बहूक्तेन तस्य मित्राणि बांधवाः । व्यवहारास्तथा सर्वे प्रकटाः स्युः सदैव हि

されど長々と語って何になろう。彼の友と親族、また一切の交わりと行いが、常に我に明らかに現れますように。

Verse 38

न कश्चिज्जायते तत्र विकल्पः कस्यचित्क्वचित् । मम तस्याधम स्यापि सर्वकृत्येषु सर्वदा

そこでは、いかなる時にも、いかなる者にも疑いは生じない。たとえ我が最も卑しき身であっても、あらゆる務めにおいて常に成就し得よう。

Verse 39

भास्कर उवाच । गृहाण त्वं महाभाग गुटिकाद्वितयं शुभम् । शुक्लं कृष्णं च वक्त्रस्थं विभेद जननं महत्

バースカラは言った。「幸いなる者よ、この吉祥なる丸薬の二つを受け取れ。白きものと黒きものだ。口に含めば、大いなる分別の力（異なる効験）を生ずる。」

Verse 40

शुक्लया तस्य रूपं च तव नूनं भविष्यति । कृष्णयापि पुनः स्वं च संप्राप्स्यसि महाद्विज

白き丸により、汝は必ずや彼の姿となる。黒き丸によりては、偉大なる婆羅門よ、再び己が本来の姿を取り戻すであろう。

Verse 41

पुष्प उवाच । अपरं वद मे देव संदेहं हृदये स्थितम् । यत्त्वां पृच्छामि देवेश तव कीर्तिविवर्धनम्

プシュパは言った。「さらにお告げください、神よ。疑いが我が胸に宿っております。神々の主よ、私があなたに問うのは、あなたの栄光をいよいよ増し広げるためです。」

Verse 42

मया श्रुतं सुरश्रेष्ठ सप्तम्यां सूर्यवासरे । यस्ते प्रदक्षिणानां च कुर्यादष्टोत्तरं शतम् । तस्य त्वं तत्क्षणादेव फलहस्तस्य सिद्धिदः

聞き及びました、神々の中の最勝者よ。月の第七日（サプタミー）が日曜日に当たるとき、あなたのために百八回のプラダクシナー（右繞礼拝）を行う者には、あなたはその瞬間にシッディ（成就）を授け、功徳の果を手に置くがごとく直ちに結果を与えられる、と。

Verse 43

मूर्खस्यापि च पापस्य सर्वदोषान्वितस्य च । चतुर्वेदस्य मे कस्मात्तीर्थयात्रापरस्य च

たとえ愚かな罪人で、あらゆる過失を備えた者であっても—あるいは四ヴェーダに通じ、ティールタ巡礼に専心する者であっても—私に関しては、いかにして、またなぜそのようになるのですか。

Verse 44

सप्तरात्रे गते तुष्टो होम एवंविधे कृते

七夜が過ぎ、このようなホーマ（火供）が正しく修せられると、主は満足された。

Verse 46

यत्किंचित्क्रियते विप्र तामसं भावमाश्रितैः । तत्सर्वं जायते व्यर्थं किं न वेत्ति भवा निदम्

婆羅門よ、鈍く暗いタマスの心性に依りてなされるいかなる行いも、すべては空しく果を結ばぬ。なぜこれを知らぬのか。

Verse 47

एवमुक्त्वा ततः सूर्यस्तस्य गात्राण्युपास्पृशत् । खंडितानि स्वहस्तेन निर्व्रणानि कृतानि च

かく語り終えると、スーリヤは彼の四肢に触れ、みずからの手によって損なわれた部分を元どおりにし、傷なきものとされた。

Verse 48

अब्रवीच्च पुनः पुष्पं प्रसन्न वदनः स्थितः । अनेनैव विधानेन यः करोति कुशंडिकाम्

そして再び、穏やかな面持ちのままその場に立ち、プシュパに告げた。「この同じ作法によってクシャーンディカー（kuśaṇḍikā）の儀礼を行う者は誰であれ……」

Verse 49

श्रीसूर्य उवाच । तामसेन तु भावेन त्ववा सर्वमिदं कृतम् । तेन सर्वं वृथा जातं त्वया सर्वं च यत्कृतम्

聖なるスーリヤは言った。「しかし汝はタマス（tamas）の心でこれらすべてを行った。ゆえに汝の行いはことごとく虚しくなった—汝がなしたすべてが。」

Verse 51

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवां तरधीयत । दीपवल्लक्षितो नैव केन मार्गेण निर्गतः

そう語り終えると、サハスラーンシュ（千条の光を放つ太陽）はその場で忽然と姿を消した。灯火のような痕跡すら見えず、いかなる道を通って去ったのかも知られなかった。

Verse 157

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सूर्यसकाशात्पुष्पब्राह्मणस्य वरलब्धिवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

かくして、聖なる『スカンダ・マハープラーナ』、エーカーシーティサーハスリー・サンヒター、 第六部ナーガラ・カーンダ、ハータケーシュヴァラ聖域のマーハートミャにおいて、「プシュパ・ブラーフマナがスーリヤより恩寵（願いの成就）を得たことの叙述」と名づけられた第百五十七章はここに終わる。