Adhyaya 128

Verse 1

सूत उवाच । सत्यसन्धोपि हृष्टात्मा सतां दृष्ट्वा सुखान्विताम् । अभीष्टपतिना युक्तां कृतकृत्यो बभूव ह

スータは言った。「彼は真理において堅固でありながらも、心は喜びに満ちていた。幸福に恵まれ、望み通りの夫と結ばれた貞淑な女性を見て、彼は自らの目的が達成されたと感じたのである。」

Verse 2

ततस्तस्यैव लिंगस्य दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । दृढं पद्मासनं कृत्वा सम्यग्ध्यानपरायणः

そして、そのリンガの南側に身を寄せ、堅固な蓮華座（パドマーサナ）を組み、正しき瞑想に専心した。

Verse 3

आत्मानमात्मनैवाथ ब्रह्मद्वारेण संस्थितः । ततो निःसारयामास पुलकेन समन्वितः

こうして「梵穴（ブラフマ・ドゥヴァーラ）」に定まり、彼は自らの内なる力によって魂を離脱させた。その時、彼は法悦による身震いに満たされていた。

Verse 4

अथ ते ब्राह्मणास्तस्य चमत्कारपुरोद्भवाः । देवता दर्शनार्थाय प्राप्ता दृष्ट्वा कलेवरम्

その時、その不思議な出来事に驚嘆したバラモンたちが、神聖な存在を拝するために到着し、その遺体を目にした。

Verse 5

अप्रियं तेजसा हीनं मृतमस्पृश्यतां गतम् । लिंगस्य नातिदूरस्थं दाह्यार्थं यत्नमास्थिताः

不快で、輝きを失い、死して触れるべからざるものとなったその遺体を見て、彼らはリンガからそう遠くない場所でそれを荼毘に付すべく手配した。

Verse 6

यावद्गुर्वीं चितां कृत्वा तमन्वेष्टुं समुद्यताः । तावन्नष्टं शवं तच्च ज्ञायते नैव कुत्रचित्

しかし、堅固な葬送の薪の山（荼毘の壇）を築き、彼を捜しに出たその時、屍は消え失せ—どこにも見いだせなかった。

Verse 7

ततश्च विस्मयाविष्टास्तं प्रशंसासमन्वितैः । वचनैर्बहुशो भूयो विकथ्य च मुहुर्मुहुः

そこで彼らは驚嘆に包まれ、幾度となく、また繰り返し、数多の言葉で彼を讃えて語り合った。

Verse 8

ततस्तस्योत्थलिंगस्य सर्वं पूजादिकं च यत् । सर्वे निरूपयामासुः सप्तविंशतिमध्यतः

それから彼らは皆、その顕現した（立ち現れた）リンガのために、供養の作法と付随する諸儀礼の全てを、次第にかなうよう慎重に定め整えた。

Verse 9

लिंगानां तद्भवेन्नित्यं सत्यसंधस्य भूपतेः । कामदं भक्तजंतूनां सर्वपातकनाशनम्

そのリンガは、真実の誓願を守る王の常住のリンガとなった。信心ある衆生には望みを授け、あらゆる罪を滅する。

Verse 10

ऋषय ऊचुः । चमत्कारनरेंद्रस्य वंशे क्षीणे महामते । आनर्त्ताधिपतिः कोऽन्यस्तत्र राजा बभूव ह

仙人たちは言った。「大賢よ、チャマトカーラ王の王統が尽きたとき、そこでアーナルタの支配者となった別の王は誰であったのか。」

Verse 11

सूत उवाच । बृहद्बले हते भूपे संग्रामे द्विजसत्तमाः । पुत्रबंधुसमायुक्ताः सर्व लोकाः समाययुः

スータは語った。「王ブリハドバラが戦場で討たれたとき、ああ最勝のバラモンよ、あらゆる身分の人々が、子らと親族を伴って集い来た。」

Verse 12

यत्रस्थः स महीपालः सत्यसंधस्तपोन्वितः । शोकोद्विग्नास्ततः प्राहुस्तं भूपं रहसि स्थितम्

そこには、大地の守護者たる王が、真実に堅く、苦行の徳を備えて留まっていた。悲嘆に胸を乱された人々は、ひそかに、隠れ座しているその王に語りかけた。

Verse 13

क्षीणोऽयं तावको वंशो न कश्चिद्विद्यते यतः । दायादोऽपि कथं पृथ्वी संप्रतीयं भविष्यति

「あなたの王統は衰え、もはや残る者がいません。継嗣すら無いのなら、これより先、この地上の国土はいかに治められましょうか。」

Verse 14

अराजके नृपश्रेष्ठ मात्स्यो न्यायः प्रवर्तते । राष्ट्रे चैव पुरे चैव ग्रामे चैव विशेषतः

「王の中の最勝者よ、統べる者なきときは『魚の法』がはびこります。国中に、都に、そしてとりわけ村々に。」

Verse 15

परदाररता ये च ये च तस्करवृत्तयः । सर्वे राजभयाद्राजन्मर्यादां पालयंति वै

「他人の妻に溺れる者、盗みによって生きる者—そのすべては、王よ、王罰を恐れるがゆえにのみ、しかるべき規範の境界を守るのです。」

Verse 16

तस्मात्त्वं तप उत्सृज्य राज्यं पूर्वक्रमागतम् । कुरु राज्यं तथा दारान्पुत्रार्थं प्राप्य मा चिरम्

それゆえ、汝はこの苦行をいったん捨て、正しい継承によって伝わる祖先の王国を受けよ。国を治め、後継の子を得るために妻を迎えよ—遅れてはならぬ。

Verse 17

राजोवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा न राज्यं कर्तुमुत्सहे । न सुतानां न दाराणां संग्रहं च कथंचन

王は言った。「おお、婆羅門の中の最勝者よ、我はすでに出家し世を捨てた。王国を治める意志はない。子や妻を持つこと、その責めをいかなる形でも負いたくはない。」

Verse 18

तत्पुत्रार्थं प्रवक्ष्यामि युष्माकं स्वामिनः कृते । उपायं येन राजा स्यादानर्त्तो लोकपालकः

汝らの主君に子を得させるため、我は一つの方便を説こう。それにより、今は守護なき王であっても、再び民を護る守り手となり得る。

Verse 19

जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्रं निपातितम् । गर्भस्थमपि कार्त्स्न्येन कोपोपहतचेतसा

ジャマダグニのラーマ（パラシュラーマ）が、怒りに心を打たれて、クシャトリヤの階級をことごとく討ち滅ぼし—胎内の者にさえ及んだとき—

Verse 20

ततः क्षत्रियभार्याः प्रागृतुस्नानात्समाययुः । ब्राह्मणान्पुत्रजन्मार्थं न कामार्थं कथंचन

そののちクシャトリヤの妻たちは、まず季節の規定にかなう沐浴を行い、子を得るために婆羅門たちのもとへ赴いた—いかなる意味でも欲情のためではなかった。

Verse 21

ततः पुत्राः समुत्पन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । क्षेत्रजा भूमिपालानां संजाताश्च महीक्षितः

そののち、光輝と武勇を具えた子らが生まれた――大地を護る者たちの「田より生まれし」クシェートラジャ（kṣetraja）の子であり、やがて王となった。

Verse 22

तस्माद्बृहद्बलस्यैता भार्यास्तिष्ठंति या जनाः । ब्राह्मणांस्ता उपागम्य ऋतुस्नाता यथोचितान्

ゆえに、ここに留まるブリハッドバラ（Bṛhadbala）の妃たちは、しかるべき時節に沐浴したのち、作法にかなって婆羅門たちに恭しく近づくべきである。

Verse 23

लभिष्यंति च पुत्रांस्तास्तेभ्यः क्षत्रियपुंगवान् । ये भूमिं पालयिष्यंति पालयिष्यंति च प्रजाः

そして彼女たちは彼らより子を授かる――刹帝利の中の雄牛たる勇者たちであり、彼らは大地を守り、また民をも護るであろう。

Verse 24

तथाऽत्रास्ति शुभं कुण्डं वासिष्ठं पुत्रजन्मदम् । यत्र स्नाता ऋतौ नारी सद्यो गर्भवती भवेत् । अमोघरेताः कांता च स्नानादत्र प्रजायते

さらにここには、吉祥なる池――ヴァーシシュタ・クンダ（Vāsiṣṭha Kuṇḍa）――があり、男子誕生を授ける。女がしかるべき時節にここで沐浴すれば、ただちに懐妊する。またこの沐浴により、種子の尽きぬ、愛しき夫をも得る。

Verse 25

ये पूर्वं क्षत्रिया जाता ब्राह्मणैः क्षत्रिणीषु च । ते सर्वे तत्प्रभावेन संजाता नात्र संशयः

かつて婆羅門が刹帝利の女たちにおいて生ませた刹帝利たち――そのすべては、あのティールタ（tīrtha）の威力によって生じたのである。ここに疑いはない。

Verse 26

ययायया द्विजो यश्च क्षत्रिण्याऽभूद्वृतः पुरा । तया सह समागत्य स्नातं मन्त्रपुरस्कृतम्

かつてクシャトリヤの女に選ばれたブラーフマナは誰であれ、彼女とともに来て相会し、その地で沐浴した。真言（マントラ）を先に立て、すなわち誦持を伴ってである。

Verse 27

सकृन्मैधुनसंसर्गात्ततस्तीर्थप्रभावतः । सर्वासां यत्सुता जाता दुहिता न कथंचन

その後、そのティールタの霊験により、ただ一度の夫婦の交わりから、皆に男子が生まれた。いかなる場合にも女子は生まれなかった。

Verse 28

ये केचित्पुत्रदा मंत्राश्चातुश्चरणासंभवाः । ते सर्वेऽत्र वसिष्ठेन प्रयुक्ताः क्षत्त्रमिच्छता

いかなる「子を授ける真言」であれ、四重の聖なる伝統より生じたそれらは、クシャトリヤの権勢の確立を望むヴァシシュタによって、ここでことごとく用いられた。

Verse 29

दंपत्योः स्नानमात्रेण जातेऽत्र स्यात्सुपुत्रकः । तस्मात्सुपुत्रदंनाम कुण्डमेतन्निगद्यते

夫婦がここでただ沐浴するだけで、善き男子が生まれると説かれる。ゆえにこの池は「スプトラダー」（善き子を授ける者）と名づけて宣言される。

Verse 30

तस्माद्भार्याः समस्तास्ता बृहद्बलसमुद्भवाः । अत्र स्नानं प्रकुर्वंतु यथोक्तविधिना जनाः

ゆえに、人々よ、大いなる力と生命力より生まれたそのすべての妻たちは、説かれた作法に従って、ここで沐浴の行をなすがよい。

Verse 31

नैव किंचिदसत्यं स्यान्न च निंदाकरं तथा । श्रूयते च यतः श्लोकः पूर्वाचार्यैरुदाहृतः

ここには偽りは何一つなく、いかなる意味でも非難すべきものはない。なぜなら、古の師たちが宣説した一つの詩偈（シュローカ）が伝え聞かれるからである。

Verse 32

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्त्रमश्मनो लोहमुच्छ्रितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

水より火が起こり、ブラフマンよりクシャトリヤの威力が生じ、石より鉄が引き出される。されど、あまねく遍在する光威（テージャス）は、自らの正しい根源において静まり憩う。

Verse 33

तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः

大臣たちの言葉のすべてを聞くや、民衆はみな急ぎ赴き、真実に堅く結ばれた王にその旨を奏上した。

Verse 34

ततस्ताः सर्वशो दारा ब्राह्मणानतिसुन्दरान् । ऋतुस्नाताः समाजग्मुर्नृपपत्न्यः सुहर्षिताः

その後、王妃たちはあらゆる飾りで身を整え、月の穢れの後に清めの沐浴を済ませ（ṛtu-snātāḥ）、歓喜して、ことのほか麗しいバラモンたちのもとへ近づいた。

Verse 35

यत्र तत्पुत्रदं तीर्थं वसिष्ठेन विनिर्मितम् । तत्र स्नात्वा सकृत्संगं समासाद्य द्विजोद्भवम्

ヴァシシュタ（Vasiṣṭha）が建立した、子を授けるティールタ（tīrtha）のあるその地へ赴き、そこで沐浴し、そしてただ一度、二度生まれの者（ドヴィジャ）との結びつきを得て——

Verse 36

सर्वास्ताः पुत्रवत्यश्च संजाता द्विजसत्तमाः । आसीत्तस्य नरेंद्रस्य शतं पंचभिरन्वितम्

彼女らは皆、男子の母となった、ああ最勝の二度生まれの者よ。かの王には百人の王子が生まれ、さらに五人が加わった。

Verse 37

तासां समभवद्विप्राः शतं पंचाधिकं तथा

彼女らから、ああバラモンたちよ、同じく百五人（の子）が生まれた。

Verse 38

प्रत्येकं वरपुत्राणां वंशवृद्धिकरं परम् । आनंदजननं सम्यक्सर्वेषां राष्ट्रवासिनाम्

その福徳ある王子たちは各々、王統の繁栄をこの上なく促し、国に住むすべての民にとって真に歓喜の源となった。

Verse 39

तत्र श्रेष्ठोऽभवत्पुत्रो य आनर्तपतिर्भुवि । अटोनाम सुविख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

その中で最も優れた王子は、地上においてアーナルタの統治者となり、アタ（Aṭa）という名で名高く、あらゆる敵を滅ぼす者であった。

Verse 40

अटेश्वरैति ख्यातो येन देवोऽत्र निर्मितः । सुभक्त्या येन दृष्टेन वंशोच्छित्तिर्न जायते

ここに彼は、アテーシュヴァラ（Aṭeśvara）と名高い神格を建立した。これを真実の信愛をもって拝観する者には、家系の断絶は起こらない。

Verse 41

ऋषय ऊचुः । कस्मात्तस्य कृतं नाम एतच्चाऽट इति स्मृतम् । अन्वयेन परित्यक्तं तस्मात्कीर्तय सूतज

聖仙たちは言った。「いかなる理由でその名が授けられ、なぜ彼は『アタ』（Aṭa）と記憶されるのか。系譜に基づく通常の命名から外れているゆえ、語ってください、スータの子よ。」

Verse 42

सचिवैर्ब्राह्मणैर्वापि तस्यैतन्नाम निर्मितम् । मात्रा वा तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

「その名は大臣たちが作ったのか、あるいはブラーフマナたちか、または母が授けたのか。われらに説き明かしてください—好奇心は甚だ大きいのです。」

Verse 43

सूत उवाच । न मात्रा तत्कृतं नाम न विप्रैः सचिवैर्नृप । तत्कृतं देवदूतेन व्योमस्थेन द्विजोत्तमाः

スータは言った。「王よ、その名は母が与えたのでも、ブラーフマナや大臣が付けたのでもない。虚空の天に立つ神の使者が授けたのだ、二度生まれの最勝者たちよ。」

Verse 45

सा रूपयौवनोपेता रूपाढ्यं प्राप्य सद्द्विजम् । प्रस्थिता स्नातुकामाथ पुत्रतीर्थे मृगेक्षणा

彼女は—美と若さを備え—麗しい姿の善きブラーフマナを得て、プトラ・ティールタ（Putra-tīrtha）で沐浴せんと旅立った。鹿のような瞳の女であった。

Verse 46

सहिता तेन विप्रेण कंदर्पप्रतिमेन च । अथ ताभ्यां महान्रामो मिथः संदर्शनात्स्थितः

彼女は、愛神カンダルパ（Kandarpa）にも比すべき麗しきそのブラーフマナと連れ立った。互いに見交わしただけで、二人のうちに大いなる歓喜が湧き起こった。

Verse 47

तादृङ्मात्रं सुकृच्छ्रेण प्राप्तं तीर्थं सुतप्रदम् । ततः स्नात्वा जले तस्मिन्निष्क्रांतौ तौ सुकामुकौ

大いなる苦労の末、子を授ける聖なるティールタに到り、彼らはその水に沐浴した。やがて欲情に満ちた二人は水から上がった。

Verse 48

व्रजमानौ च मार्गेऽपि कामधर्ममुपागतौ । अत्यौत्सुक्यात्सुसंहृष्टौ लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः

道を進むさなかでさえ、二人は欲と愛の道に落ち入った。激しい焦がれと歓喜に圧され、恥じらいをはるか彼方へ捨て去った。

Verse 49

यथा तथा प्रवक्ष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः । यया स भूपतिर्जातो दशार्णाधिपतेः सुता

「いかなる次第であったにせよ、私は語ろう。心を静め、よく集中して聞け。ダシャールナの主の娘より、いかにしてその王が生まれたかを。」

Verse 50

तावदाकाशगा वाणी सहसा देवनिर्मिता । अटताराजमार्गेण विप्रेणानेन वै यतः

「その時、神々によって忽ちに成された天の声が、虚空を巡って語った。『このバラモンが王道をさまよい歩いているゆえである。』」

Verse 51

उत्पादितस्तु पुत्रोऽयमौत्सुक्याद्ब्राह्मणेन तु । अटाख्यो भूपतिस्तस्माल्लोके ख्यातो भविष्यति

「この子は、バラモンの切なる渇望によって生み出された。ゆえにその王は、世に『アタ（Aṭa）』の名で知られるであろう。」

Verse 52

दीर्घायुर्बहुपुत्रश्च शत्रुंपक्षक्षयावहः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा अटाख्यः स बभूव ह

長寿にして多くの息子に恵まれ、敵軍の勢力を滅ぼす者—これらの理由により、ああブラーフマナたちよ、彼はまことに「アタ（Aṭa）」と呼ばれるようになった。

Verse 53

स्ववंशोद्धरचंद्रोऽत्र वांछितार्थप्रदोऽर्थिनाम् । तेनैतत्क्षेत्रमासाद्य स्थापितं लिंगमुत्तमम् । स्वनाम्ना ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वदेष्टप्रदं नृणाम्

ここにおいて彼は、自らの家系を高める月のごとくなり、願う者に望みの成就を授けた。この聖なるクシェートラに至り、彼は最上のシヴァ・リンガを建立し、自らの名をもってこれを名づけた—ああ最勝のブラーフマナたちよ—それは人々に求めるすべてを与える。

Verse 54

यस्तन्माघचतुर्दश्यां पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः । न तस्य जायते किंचिद्दुःखं संतानसंभवम्

摩伽月の十四日（チャトゥルダシー）に、信心をもってそのリンガを礼拝する者には、子孫に起因するいかなる憂いもまったく生じない。

Verse 55

अपि वर्षशतानारी स्नात्वा कुण्डे सुतप्रदे । अटेश्वरं ततः पश्येच्छिवभक्तिपरायणा

たとえ百年のあいだ子に恵まれなかった女であっても—子を授けるクンダに沐浴したのち—シヴァ・バクティに全身全霊を捧げて、次にアテーシュヴァラ（Aṭeśvara）を拝観すべきである。

Verse 56

सद्यः पुत्रमवाप्नोति वंशवृद्धिकरं परम् तत्प्रसादान्न संदेहः कार्तिकेय वचो यथा

彼女はただちに一人の息子を得る—それは家系を大いに繁栄させる最上の因となる。その御加護により疑いはない。これぞカールティケーヤの御言葉である。

Verse 128

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽटेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・スカンダ・マハープラーナ』八万一千頌のサンヒターにおいて、第六巻「ナーガラ・カーンダ」、ハータケーシュヴァラ聖域（クシェートラ）のマーハートミヤ中、「アテーシュヴァラの出現の功徳を讃える記述」と名づけられた第百二十八章はここに終わる。