Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29
Devanagari script
नारद उवाच । इत्थं निशम्य तद्वाक्यं स प्रहस्यातिविस्मितः । भूपालस्तस्य पप्रच्छ कारणं तादृशायुषः
Transliteration
nārada uvāca | itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ | bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tādṛśāyuṣaḥ
Translation
ナーラダは言った。かくのごとき言葉を聞いて、王は笑い、甚だ驚きつつ、そのような長寿の理由を彼に尋ねた。
Word by Word
नारदःNarada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इत्थम्thus
इत्थम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), अव्यय (indeclinable)
तत्that
तत्:
Sambandha (Reference/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रहस्यhaving laughed
प्रहस्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootप्र + हस् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive), अव्यय
अतिविस्मितःgreatly astonished
अतिविस्मितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + विस्मित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—अतिशयेन विस्मितः (greatly astonished)
भूपालःthe king
भूपालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—भूः पालयति इति (king)
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + प्रच्छ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कारणम्cause
कारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तादृशायुषःof such a lifespan
तादृशायुषः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतादृश + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तादृशम् आयुः यस्य/तादृशस्य आयुषः (of such a lifespan)
Speaker
Nārada (narrator)
Skanda Dialogue
Listener: (implied audience of the Purāṇic discourse)
Visual Art Cues
Scene: Nārada as narrator, veena in hand, recounts the moment: the king smiles/laughs in astonishment and questions the sage about the cause of his lifespan.
Characters & Entities
N
NāradaI
IndradyumnaL
LomaśaFAQs
True wisdom begins with inquiry—marveling at unusual events and asking for their dharmic cause.
No site is mentioned; the verse transitions into the explanation of merit behind longevity.
None; it introduces a question that leads to a merit-based account.