Adhyaya 2

Verse 1

। व्यास उवाच पृथ्वीपुरंध्यास्तिलकं ललाटे लक्ष्मीलतायाः स्फुटमालवालम् । वाग्देवताया जलकेलिरम्यं नोहेरकं संप्रति वर्णयामि

ヴィヤーサは言った。今、ノーヘラカを説き明かそう――大地という貴婦人の額に輝くティラカのごとく、ラクシュミーの蔓のための澄みわたり肥沃な苗床のごとく、また言語の女神の悦ばしき水遊びのごとき、聖なる美と功徳の住処である。

Verse 2

साधु पृष्टं त्वया राजन्वाराणस्यधिकाधिकम् । धर्मारण्यं नृपश्रेष्ठ श्रृणुष्वावहितो भृशम्

王よ、ヴァーラーナシーのいよいよ増す偉大さについて、汝は善く問うた。統治者の中の最勝よ、我が語るダルマアラニヤを、心を澄ませて聴け。

Verse 3

सर्वतीर्थानि तत्रैव ऊषरं तेन कथ्यते । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैरिंद्राद्यैः परिसेवितम्

そこにはあらゆるティールタが悉く在る。ゆえに「ウーシャラ」と呼ばれる。ブラフマー、ヴィシュヌ、マヘーシャ、またインドラら諸神によって、正しく参詣され奉仕される。

Verse 4

लोकपालैश्च दिक्पालैर्मातृभिः शिवशक्तिभिः । गंधर्वैश्वाप्सरोभिश्च सेवितं यज्ञकर्मभिः

そこは、世界の守護者と方位の守護者、母神たち（マートリ）とシヴァの諸力、さらにガンダルヴァとアプサラスによって仕えられる。ヤジュニャと聖なる行為によって、そこで敬われる。

Verse 6

तदाद्यं च नृपस्थानं सर्वसौख्यप्रदुं तथा । यज्ञैश्च बहुभिश्चैव सेवितं मुनिसत्तमैः

その最勝の王座は、まことにあらゆる安楽を授ける。さらに最上のムニたちによって、多くのヤジュニャをもって敬われる。

Verse 7

सिंहव्याघ्रैर्द्विपैश्चैव पक्षिभिर्विविधैस्तथा । गोमहिष्यादिभिश्चैव सारसैर्मृगशूकरैः

そこには獅子と虎、象、そしてさまざまな鳥が住み、また牛や水牛など、鶴、鹿、猪もまた棲み集う。

Verse 8

सेवितं नृपशार्दूल श्वापदैवैर्विविधैरपि । तत्र ये निधनं प्राप्ताः पक्षिणः कीटकादयः

王の中の虎よ、そこはまた種々の猛き獣にも訪れられる。さらにその地で—鳥や虫などの生きものが—命を終える者たちは……

Verse 9

भूतवेतालशाकिनीग्रहदेवाधिदेवतैः । ऋतुभिर्मासपक्षैश्च सेव्यमानं सुरासुरेः

そこにはブータ、ヴェーターラ、シャーキニー、グラハ、そして神々とその主宰神が集い、さらに季節・月・半月までもが奉じて来る—まことにデーヴァもアスラも等しく。

Verse 10

एकोत्तरशतैः सार्द्धं मुक्तिस्तेषां हि शाश्वती । ते सर्वे विष्णुलोकांश्च प्रयांत्येव न संशयः

百と一と共に、彼らは永遠の解脱を得る。皆ことごとくヴィシュヌの世界へと赴く—これに疑いはない。

Verse 11

संतारयति पूर्वज्ञान्दश पूर्वान्दशापरान् । यवव्रीहितिलैः सर्पिर्बिल्वपत्रैश्च दूर्वया

彼は大麦・米・胡麻・ギー、ビルヴァの葉とドゥールヴァ草を供えて、祖先を救い渡す—前の十代と後の十代を。

Verse 12

गुडैश्चैवोदकैर्नाथ तत्र पिंडं करोति यः । उद्धरेत्सप्त गोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम्

主よ、かの地にて黒糖（ジャガリー）と水をもってピṇḍaの供養をなす者は、七つのゴートラを救い、家系を百一代にわたり高める。

Verse 13

वृक्षैरनेकधा युंक्ते लतागुल्मैः सुशोभितम् । सदा पुण्यप्रदं तच्च सदा फलसमन्वितम्

さまざまな樹々により飾られ、蔓草と灌木により美しく彩られたその地は、常に功徳（プṇヤ）を授け、常に果実に満ちている。

Verse 16

महानंदमयं दिव्यं पावनात्पावनं परम् । कलकंठः कलोत्कंठमनुगुंजति कुंजगः

そこは神妙にして大いなる歓喜に満ち、あらゆる浄めを超えて最上に浄める。かの林の小径では、杜鵑が甘くこだまさせ、切なる旋律の声を響かせる。

Verse 17

ध्यानस्थः श्रोष्यति तदा पारावत्येति वार्य्यते । केकः कोकीं परित्यज्य मौनं तिष्ठति तद्भयात्

瞑想に坐すとき、やがて「pārāvatī！」という呼び声が聞こえる。孔雀は伴侶を離れ、その聖なる気配に畏敬して沈黙のまま立ち尽くす。

Verse 18

चकोरश्चंद्रिकाभोक्ता नक्तव्रतमिवास्थितः । पठंति सारिकाः सारं शुकं संबोधयत्यहो

チャコーラ鳥は月光を飲み、夜の誓戒を守るかのように佇む。九官鳥は要を誦し、そして不思議にも、鸚鵡が言葉と教えを授ける師のごとく諭す。

Verse 19

भेकोऽहिना क्रीडते च मानुषा राक्षसैः सह । निर्भयं वसते तत्र धर्म्मारण्यं च भूतले

そこでは蛙さえも蛇と戯れ、人々は羅刹（ラークシャサ）と共に住まう。その地上のダルマアラニヤにおいて、すべては恐れなく暮らす。

Verse 20

अश्वमेधाधिको धर्मस्तस्य स्याच्च पदेपदे । शापानुग्रहसंयुक्ता ब्राह्मणास्तत्र संति वै

そこでは一歩ごとに、ダルマの功徳がアシュヴァメーダ（馬祀）の功徳さえ凌ぐ。まことにそこには、呪いと祝福の力を併せ持つブラーフマナたちが住している。

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि पुण्यकार्येषु निर्मिताः । षट्त्रिंशत्तु सहस्राणि भृत्यास्ते वणिजो भुवि

功徳の業のために定められた者は一万八千。さらに地上には三万六千の奉仕者がいる――この地の聖なる営みを支える商人たちである。

Verse 22

द्विजभक्तिसमायुक्ता ब्रह्मण्यास्ते त्वयोनिजाः । पुराणज्ञाः सदाचारा धार्मिकाः शुद्धबुद्धयः । स्वर्गे देवाः प्रशंसंति धर्म्मारण्यनिवासिनः

二度生まれ（ドヴィジャ）への信愛を備え、ブラフマンに帰依する、胎を経ずに生まれたその者たちは、プラーナに通じ、常に善き行いをなし、正しく、清らかな智慧を持つ。天上においてデーヴァたちはダルマアラニヤの住人を讃える。

Verse 23

युधिष्ठिर उवाच । धर्मारण्येति त्रिदशैः कदा नाम प्रतिष्ठितम् । पावनं भूतले जातं कस्मात्तेन विनिर्मितम्

ユディシュティラは言った。「神々によって『ダルマアラニヤ』という名のもとに、いつ定められたのですか。なぜこの浄化の地は地上に現れ、何のために造られたのですか。」

Verse 24

तीर्थभूतं हि कस्माच्च कारणात्तद्वदस्व मे । ब्राह्मणाः कतिसं ख्याकाः केन वै स्थापिताः पुरा

我に告げよ。いかなる理由により、この地はティールタ（聖なる渡り場）となったのか。さらに、婆羅門は幾人おり、いにしえに誰がここに据えたのか。

Verse 25

अष्टादशसहस्राणि किमर्थं स्थापितानि वै । कस्मिन्नंशे समुत्पन्ना ब्राह्मणा ब्रह्म सत्तमाः

なぜまことに、ここに一万八千の婆羅門が据えられたのか。彼ら――梵（ブラフマン）を知る者の中の最勝――は、いかなる分（aṃśa）より生じたのか。

Verse 26

सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदांगपारगाः । ऋग्वेदेषु च निष्णाता यजुर्वेदकृतश्रमाः

彼らはあらゆる学に通暁し、ヴェーダとヴェーダーンガの彼岸に到った者であった。リグ・ヴェーダに熟達し、ヤジュル・ヴェーダを厳しく修学して鍛えられていた。

Verse 27

सामवेदांगपारज्ञास्त्रैविद्या धर्म वित्तमाः । तपोनिष्ठा शुभाचाराः सत्यव्रतपरायणाः

彼らはサーマ・ヴェーダとその補助学の彼岸を知り、三ヴェーダの学に通じ、ダルマに秀でた知者であった。タパスに堅く、行いは清らかで、真実の誓いに帰依していた。

Verse 28

मासोपवासैः कृशितास्तथा चांद्रायणादिभिः । सदाचाराश्च ब्रह्मण्याः केन नित्यो पजीविनः । तत्सर्वमादितः कृत्स्नं ब्रूहि मे वदतां वर

彼らは一か月の断食やチャンドラーヤナ等の行によって痩せ衰えていたが、常に正しい行いを守り、ブラフマンに篤く帰依していた。いかなる手段で日々の糧を保っていたのか。初めより余すところなく語ってくれ、語りの最勝者よ。

Verse 29

दानवास्तत्र दैतेया भूतवेतालसंभवाः । राक्षसाश्च पिशाचाश्च उद्वेजंते कथं न तान्

そこにはダーナヴァとダイティヤがあり、さらにブータとヴェーターラより生まれた者ども、またラークシャサとピシャーチャもいた。どうして彼らが婆羅門たちを恐れさせずにいられようか。