विष्णोः स्तुतिः—शिवसतीरक्षावचनम् (Viṣṇu’s Hymn and the Petition for Śiva–Satī’s Protection)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कृत्वा दक्षस्तुतादानं यौतकं विविधं ददौ । हराय सुप्रसन्नश्च द्विजेभ्यो विविधं धनम्

ブラフマーは言った。讃嘆の儀と贈与の作法を終えると、ダクシャは種々の嫁資を授けた。大いに歓び、ハラ（シヴァ）に多くの財を捧げ、また二度生まれの者（バラモン）にもさまざまな富を施した。

Verse 2

अथ शंभु मुदागत्य समुत्थाय कृतांजलिः । सार्द्धं कमलया चेदमुवाच गरुडध्वजः

その時、シャンブ（シヴァ）は喜びのうちに到着した。ヴィシュヌは立ち上がり、恭しく合掌し、カマラー（ラクシュミー）と共に彼にこう語った。

Verse 3

विष्णुरुवाच । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । त्वं पिता जगतां तात सती माताखिलस्य च

ヴィシュヌは言った。「神々の神、マハーデーヴァよ、慈悲の海である主よ！あなたは世界の父であり、サティーは実に万物の母であります。」

Verse 4

युवां लीलावतारौ द्वे सतां क्षेमाय सर्वदा । खलानां निग्रहार्थाय श्रुतिरेषा सनातनी

汝ら二柱は、神聖なる戯れ（リーラー）の二つの化身にして、常に善き者の安寧と護りのため、また悪しき者を抑え鎮めるために現れ給う—これぞ聖なるシュルティが証する永遠の教えである。

Verse 5

स्निग्धनीलांजनश्यामशोभया शोभसे हर । दाक्षायण्या यथा चाहं प्रतिलोमेन पद्मया

おおハラよ、汝は滑らかな濃紺のアンジャナ（黒目薬）の光沢をもって輝き給う。われ—ダークシャーヤニー—が光り映えるように、汝もまた然り；そして逆に、パドマー（ラクシュミー）もまた同じく輝く。

Verse 6

देवानां वा नृणां रक्षां कुरु सत्याऽनया सताम् । संसारसारिणां शम्भो मंगलं सर्वदा तथा

おおシャンブよ、サティーのこの真実の誓願（祈り）によって、天衆と人々とを等しく守護し給え。さらに輪廻（サンサーラ）を旅する者たちに、常に吉祥なる安寧を授け給え。

Verse 7

य एनां साभिलाषो वै दृष्ट्वा श्रुत्वाथवा भवेत् । तं हन्यास्सर्वभूतेश विज्ञप्तिरिति मे प्रभो

万物の主よ、彼女を見たり、あるいはただ噂を聞いたりしただけで、欲望に駆られる者がいれば、その者を討ち取ってください。主よ、これが私の切なる願いです。

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्विहस्य परमेश्वरः । एवमस्त्विति सर्वज्ञः प्रोवाच मधुसूदनम्

ブラフマーは言った。ヴィシュヌの言葉を聞いて、最高神（シヴァ）は微笑まれた。全知の神はマドゥスーダナ（ヴィシュヌ）に「その通りにしよう」と答えられた。

Verse 9

स्वस्थानं हरिरागत्य स्थित आसीन्मुनीश्वर । उत्सवं कारयामास जुगोप चरितं च तत्

おお、牟尼の中の主よ。ハリ（ヴィシュヌ）は自らの住処へ帰り、そこに留まった。彼は祭礼を催させ、あの一切の出来事を秘して隠した。

Verse 10

अहं देवीं समागत्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् । अग्निकार्यं यथोद्दिष्टमकार्षं च सुविस्तरम्

女神の御前に進み、私はグリヒヤ（家内祭式）の教えられた作法にことごとく従って、定めのとおり火供の儀を、余すところなく詳しく執り行った。

Verse 11

ततश्शिवा शिवश्चैव यथाविधि प्रहृष्टवत् । अग्नेः प्रदक्षिणं चक्रे मदाचार्यद्विजाज्ञया

それからシヴァー（サティー）とシヴァは、喜びに満ち、定められた作法のままに、我が師である婆羅門の命に従って、聖なる火の周りを右繞（プラダクシナー）した。

Verse 12

तदा महोत्सवस्तत्राद्भुतोभूद्द्विजसत्तम । सर्वेषां सुखदं वाद्यं गीतनृत्यपुरस्सरम्

そのとき、ああ最上の二度生まれの者よ、そこに驚くべき大祭が起こり、万人に喜びを与えた。吉祥なる楽の音が響き、歌と舞が先導して進んだ。

Verse 13

तदानीमद्भुतं तत्र चरितं समभूदति । सुविस्मयकरं तात तच्छृणु त्वं वदामि ते

まさにその時、そこにまことに不思議な出来事が起こり、驚嘆を誘った。いとしい者よ、聞きなさい。わたしが汝に語ろう。

Verse 14

दुर्ज्ञेया शांभवी माया तया संमोहितं जगत् । सचराचरमत्यंतं सदेवासुरमानुषम्

シヴァの不可思議なる力、シャーンバヴィー・マーायाは、まことに理解し難い。まさにそのマーायाによって、宇宙のすべては深く惑わされる—動くものも動かぬものも、神々・アスラ・人間に至るまで。

Verse 15

योऽहं शंभुं मोहयितुं पुरैच्छं कपटेन ह । मां च तं शंकरस्तात मोहयामास लीलया

かつて欺きによってシャンブを惑わそうと望んだこの私が、愛しき者よ、かえってそのシャンカラによって、ただ戯れのごとく—神聖なるリーラーとして—たやすく惑わされた。

Verse 16

इच्छेत्परापकारं यस्स तस्यैव भवेद्ध्रुवम् । इति मत्वाऽपकारं नो कुर्यादन्यस्य पूरुषः

他者に害をなそうと望む者には、その害が必ず自らに返ってくる。ゆえにこの理を知る人は、誰にも害を加えてはならない。

Verse 17

प्रदक्षिणां प्रकुर्वंत्या वह्नेस्सत्याः पदद्वयम् । आविर्बभूव वसनात्तदद्राक्षमहं मुने

おお聖仙よ、サティーが聖なる火のまわりをプラダクシナー（右繞）していたとき、衣の下から彼女の両足の足跡が忽然と現れた—それを私は自ら見た。

Verse 18

मदनाविष्टचेताश्च भूत्वांगानि व्यलोकयम् । अहं सत्या द्विजश्रेष्ठ शिवमायाविमोहितः

おお最上の婆羅門よ、我—サティー—はカーマ（欲望）に心を奪われ、自らの肢体を見つめ始めた。かくして主シヴァのマーヤーに惑わされた。

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीविवाहशिवलीलावर्णनं नामैकोनविंशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第二巻ルドラ・サンヒターの第二部サティー・カンダにおいて、「サティーの婚礼におけるシヴァの神聖なるリーラーの描写」と題する第十九章はここに終わる。

Verse 20

अहमेवं तथा दृष्ट्वा दक्षजां च पतिव्रताम् । स्मराविष्टमना वक्त्रं द्रष्टुकामोभवं मुने

かくしてダクシャの娘、貞節の妻を見たとき、我が心はカーマに捉えられた。おお牟尼よ、我は彼女の面影を見たいと切に願った。

Verse 21

न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं च विलोकितम् । न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रगटं मुखम्

慎みゆえに、彼女はシャンブの御顔を正面から見なかった。さらに彼女自身も恥じらいに包まれ、己が顔をあからさまに現さなかった。

Verse 22

ततस्तद्दर्शनार्थाय सदुपायं विचारयन् । धूम्रघोरेण कामार्तोऽकार्षं तच्च ततः परम्

そののち、彼女の御姿を拝見せんと切に願い、ふさわしき手立てを思案した。欲に悩まされつつ、彼はさらに進み、猛々しく煙をまとうドゥームラーゴーラを用いた。

Verse 23

आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वा तत्र विभावसौ । स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भवस्तथा

そこにある火へ湿った薪を多く投げ入れ、ギーの供物もわずかに整えたため、供養は湿り気の生む作用ばかりとなり、火はしかと燃え上がらなかった。

Verse 24

प्रादुर्भूतस्ततो धूमो भूयांस्तत्र समंततः । तादृग् येन तमो भूतं वेदीभूमिविनिर्मितम्

すると、その場の四方に濃き煙がいよいよ立ちこめ、供犠の壇の地面さえ闇と化したかのようであった。

Verse 25

ततो धूमाकुले नेत्रे महेशः परमेश्वरः । हस्ताभ्यां छादयामास बहुलीलाकरः प्रभुः

やがて煙が満ちて大自在天マヘーシャ—至上の主—の御眼が曇ると、主はリーラーとして戯れに両手でそれを覆われた。数多の神妙なる遊戯をなす大主は、かくして振る舞われた。

Verse 26

ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रमहं मुने । अवेक्षं किल कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना

そののち、聖仙よ、布を持ち上げて、私はサティーの御顔を拝した。まことに欲に悩みつつも、内奥の心は歓喜に震えた。

Verse 27

मुहुर्मुहुरहं तात पश्यामि स्म सतीमुखम् । अथेन्द्रियविकारं च प्राप्तवानस्मि सोऽवशः

いとしき者よ、私は幾度も幾度もサティーの御顔を見つめ続けた。やがて抗いがたく感官の乱れに襲われ、諸能力そのものが動揺してしまった。

Verse 28

मम रेतः प्रचस्कंद ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । चतुर्बिन्दुमित भूमौ तुषारचयसंनिभम्

「我が精は放たれ、そしてそれをただ見つめるだけで、たちまち固く凝り固まった。地上では四つの滴ほどとなり、霜の積もりのようであった。」

Verse 29

ततोहं शंकितो मौनी तत्क्षणं विस्मितो मुने । आच्छादयेस्म तद्रेतो यथा कश्चिद्बुबोध न

そのとき私は、沈黙し自制していたにもかかわらず不安にかられ、まさにその瞬間に驚嘆した、ああ牟尼よ。誰にも知られぬよう、その精の本質を覆い隠した。

Verse 30

अथ तद्भगवाञ्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा । रेतोवस्कंदनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह

そのとき福徳なる主シャンブ（Śambhu）は神眼によってそれを見知り、精の流出ゆえに憤怒して、次の言葉を告げられた。

Verse 31

रुद्र उवाच । किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् । विवाहे मम कांताया वक्त्रं दृष्टं न रागतः

ルドラは言われた。「罪ある者よ、なぜこの非難される行いをしたのか。わが愛しき者の婚礼の折、汝は彼女の顔を、敬虔からではなく欲情によって見たのだ。」

Verse 32

त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्म ज्ञातं न किंचन । त्रैलोक्येपि न मेऽज्ञातं गूढं तस्मात्कथं विधे

汝は知っている、シャンカラ（Śaṅkara）がこの行いを知悉していることを――彼に知られぬものはない。三界においても、隠されたものが我に知られぬことはないのだ。ゆえに、どうして汝に知られぬことがあろうか、ヴィディ（梵天ブラフマー）よ。

Verse 33

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा । तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांति कम्

「三界にあるいかなるものも――動くものも動かぬものも――迷妄なるこの我はそのただ中に立つ。あたかも胡麻の粒に油が秘められているように。」

Verse 34

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा प्रिय विष्णुर्मां तदा विष्णुवचः स्मरन् । इयेष हंतुं ब्रह्माणं शूलमुद्यम्य शंकरः

ブラフマーは言った。「かく語り終えると、愛しきヴィシュヌはヴィシュヌ自身の言葉を私に想起させた。そのときシャンカラは三叉戟を掲げ、ブラフマーを討たんとした。」

Verse 35

शभुंनोद्यमिते शूले मां च हंतुं द्विजोत्तम । मरीचिप्रमुखास्ते वै हाहाकारं च चक्रिरे

おお、婆羅門の最勝者よ。シャンブ（シヴァ）が三叉戟を掲げ、私を討たんとしたとき、マリーチを先頭とする聖仙たちは恐れおののき「ハー、ハー」と叫び、大いなる騒ぎとなった。

Verse 36

ततो देवगणास्सर्वे मुनयश्चाखिलास्तथा । तुष्टुवुश्शंकरं तत्र प्रज्वलंतं भयातुराः

そのとき、すべての神々の群れと、またあらゆる聖仙たちは、恐怖に震えつつ、そこで灼然と燃え輝くシャンカラを讃嘆した。

Verse 37

देवा ऊचुः । देव देव महादेव शरणागतवत्सल । ब्रह्माणं रक्ष रक्षेश कृपां कुरु महेश्वर

神々は言った。「神々の神、マハーデーヴァよ、帰依する者を慈しむ御方よ。ブラフマーをお守りください、守護の主よ。恩寵を垂れてください、マヘーシュヴァラよ。」

Verse 38

जगत्पिता महेश त्वं जगन्माता सती मता । हरिब्रह्मादयस्सर्वे तव दासास्सुरप्रभो

おおマヘーシャよ、あなたは宇宙の父、そしてサティーは宇宙の母と仰がれます。神々の主よ、ハリもブラフマーも、ほかのすべての者も皆あなたの僕です。

Verse 39

अद्भुताकृतिलीलस्त्वं तव मायाद्भुता प्रभो । तया विमोहितं सर्वं विना त्वद्भक्तिमीश्वर

主よ、あなたの聖なるリーラーは驚異の姿を取り、あなたのマーヤーもまた驚くべきものです。そのマーヤーによって全世界は迷わされますが、あなたへのバクティを持つ者だけは例外です、イーシュヴァラよ。

Verse 40

ब्रह्मोवाच । इत्थं बहुतरं दीना निर्जरा मुनयश्च ते । तुष्टुवुर्देवदेवेशं क्रोधाविष्टं महेश्वरम्

ブラフマーは言った。「このように、深く苦しむ神々と聖仙たちは、怒りに捉えられたマヘーシュヴァラ、神々の主マハーデーヴァを讃嘆した。」

Verse 41

दक्षो मैवं मैवमिति पाणिमुद्यम्य शंकितः । वारयामास भूतेशं क्षिप्रमेत्य पुरोगतः

驚きおののいたダクシャは、急いでブーテーシャ（主シヴァ）の前に進み出て、手を挙げて「なさるな、なさるな」と言い、制止しようとした。

Verse 42

अथाग्रे संगतं वीक्ष्य तदा दक्षं महेश्वरः । प्रत्युवाचाप्रियमिदं संस्मरन्प्रार्थनां हरेः

そのとき、前に立つダクシャを見たマヘーシュヴァラは、ハリの先の嘆願を思い起こしつつ、耳に痛い言葉で答えた。

Verse 43

महेश्वर उवाच । विष्णुना मेतिभक्तेन यदिदानीमुदीरितम् । मयाप्यंगीकृतं कर्तुं तदिहैव प्रजापते

マヘーシュヴァラは言った。「プラジャーパティよ、私に献身的なヴィシュヌが今言ったことは何であれ、私もそれを受け入れ、ここで実行しよう。」

Verse 44

सतीं यस्याभिलाषस्सन् वीक्षेत वध तं प्रभो । इति विष्णुवचस्सत्यं विधिं हत्वा करोम्यहम्

「主よ、サティーへの欲望に満ちて、彼女を見つめる者は誰であれ、その者を殺せ。ゆえに、ヴィシュヌ의言葉を真実として受け入れ、私はヴィディ（ブラフマー）を殺し、それを実行しよう。」

Verse 45

साभिलाषः कथं ब्रह्मा सतीं समवलोकयत् । अभवत्त्यक्तरेतास्तु ततो हन्मि कृतागसम्

「どうしてブラフマーは欲望を持ってサティーを見ることができたのか。このように精液を漏らす状態に陥ったことで、彼は非難されるべき者となった。ゆえに、私はその罪人を罰するであろう。」

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तवति देवेश महेशे क्रोधसंकुले । चकंपिरे जनाः सर्वे सदेवमुनिमानुषाः

ブラフマーは言った。「神々の主マハーデーヴァが怒りに満ちてそのように語られたとき、あらゆる存在は震えた――神々も、リシ（聖仙）も、人々も同じく。」

Verse 47

हाहाकारो महानासीदौदासीन्यं च सर्वशः । अभूवम्बिकलोऽतीव तदाहं तद्विमोहकः

そのとき大いなる嘆きの叫びが起こり、あまねく深い沈鬱が満ちた。わたし自身もその時、激しく動揺し、惑いに沈んだ。

Verse 48

अथ विष्णुर्महेशातिप्रियः कार्यविचक्षणः । तमेवंवादिनं रुद्रं तुष्टाव प्रणतस्सुधीः

そのとき、マヘーシャにことのほか愛され、行いに通暁するヴィシュヌは、澄みわたる賢明な心で礼拝し、かく語ったルドラを歓喜して讃えた。

Verse 49

स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैश्शंकरं भक्तवत्सलम् । इदमूचे वारयंस्तं क्षिप्रं भूत्वा पुरस्सरः

さまざまな讃歌によって、信徒を慈しむシャンカラを讃え終えると、彼は次の言葉を述べた。急ぎ前へ進み出て、御身を制しようとした。

Verse 50

विष्णुरुवाच । विधिन्न जहि भूतेश स्रष्टारं जगतां प्रभुम् । अयं शरणगस्तेद्य शरणागतवत्सलः

ヴィシュヌは言った。「おおブーテーシャ（衆生の主）よ、創造主ブラフマー、諸世界を生み出す主を討ってはならぬ。今日、彼は汝のもとへ帰依して来た。しかもシヴァよ、汝は帰依する者を常に慈しむ御方である。」

Verse 51

अहं तेऽतिप्रियो भक्तो भक्तराज इतीरितः । विज्ञप्तिं हृदि मे मत्त्वा कृपां कुरु ममोपरि

私はあなたに最も愛される帰依者、帰依者の王と称えられる者です。どうかこの卑なる願いを御心に納め、私に御慈悲の恩寵をお授けください。

Verse 52

अन्यच्च शृणु मे नाथ वचनं हेतुगर्भितम् । तन्मनुष्व महेशान कृपां कृत्वा ममोपरि

さらにもう一つ、主よ、道理を含む私の言葉をお聞きください。マヘーシャーナよ、よくお考えのうえ、私に憐れみをお示しください。

Verse 53

प्रजास्स्रष्टुमयं शंभो प्रादुर्भूतश्चतुर्मुखः । अस्मिन्हते प्रजास्रष्टा नास्त्यन्यः प्राकृतोऽधुना

おおシャンブよ、この四つの顔をもつ者（ブラフマー）は衆生を創造するために顕現した。もし彼が殺されれば、今この世には、自然のままに子孫を生み出す他の創造者は存在しない。

Verse 54

सृष्टिस्थित्यंतकर्माणि करिष्यामः पुनः पुनः । त्रयो देवा वयं नाथ शिवरूप त्वदाज्ञया

おお主よ—その御姿こそシヴァである御方よ—我ら三神は、創造・維持・融解の業を、汝の命に従い、幾度となく遂行いたします。

Verse 55

एतस्मिन्निहते शम्भो कस्त्वत्कर्म करिष्यति । तस्मान्न वध्यो भवता सृष्टिकृल्लयकृद्विभो

おおシャンブよ、もしこの者が殺されれば、誰が汝の宇宙の御業を担うのか。ゆえに、遍満の主よ、彼を殺してはならぬ—彼は創造と融解の働きを司る者である。

Verse 56

अनेनैव सती कन्या दक्षस्य च शिवा विभो । सदुपायेन वै भार्या भवदर्थे प्रकल्पिता

おお主よ、この方法によってこそ、ダクシャの吉祥なる娘サティーは、正しく相応しい計らいにより、御身の神聖なる御目的のために、御身の妃となるよう定められた。

Verse 57

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य महेशस्तु विज्ञप्तिं विष्णुना कृताम् । प्रत्युवाचाखिलांस्तांश्च श्रावयंश्च दृढव्रतः

ブラフマーは言った。ヴィシュヌが申し上げた願いをこのように聞き終えると、誓願に堅固なるマハーデーヴァは答え、集まった者すべてにその返答を聞かせた。

Verse 58

महेश उवाच । देव देव रमेशान विष्णो मत्प्राणवल्लभ । न निवारय मां तात वधादस्य खलस्त्वयम्

マヘーシュヴァラは言った。「おお神々の神、ラメーシャーナよ、ヴィシュヌよ――我が命にも等しく愛しき者よ――親しき者よ、この悪しき者を討つことから我を止めるな。止めているのは汝なのだ。」

Verse 59

पूरयिष्यामि विज्ञप्तिं पूर्वान्तेंगीकृतां मया । महापापकरं दुष्टं हन्म्येनं चतुराननम्

「我は先に受け入れた誓いを果たそう。この四つの顔を持つ者は邪悪にして大罪の因である。ゆえに我はこれを討つ。」

Verse 60

अहमेव प्रजास्स्रक्ष्ये सर्वाः स्थिरचरा अपि । अन्यं स्रक्ष्ये सृष्टिकरमथवाहं स्वतेजसा

「我こそが、動かぬものも動くものも、あらゆる衆生を生み出そう。さもなくば、我が本有の光輝によって、創造の業を担う別の創造者を生み出す。」

Verse 61

हत्वैनं विधिमेवाहं स्वपणं पूरयन् कृतम् । स्रष्टारमेकं स्रक्ष्यामि न निवारय मेश माम्

「この梵天（法を定める者）を討ち滅ぼして、我が決意を成就しよう。創造主はただ一人のみとする。主よ、我を制するな、我を引き止めるな。」

Verse 62

ब्रह्मोवाच । इति तस्य वचश्श्रुत्वा गिरीश स्याह चाच्युतः । स्मितप्रभिन्नहृदयः पुनर्मैवमितीरयन्

ブラフマーは言った。かの言葉を聞いて、不滅の主ギリーシャ（シヴァ）は再び語った。柔らかな微笑みによって御心はほどけ、「そうではない—そのように語ってはならぬ」と答えた。

Verse 63

अच्युत उवाच । प्रतिज्ञापूरणं योग्यं परस्मिन्पुरुषेस्ति वै । विचारयस्व वध्येश भवत्यात्मनि न प्रभो

アチュタは言った。「誓願の成就は、まことに至上のプルシャにこそふさわしい。よく省みよ、祭祀の主よ。咎は汝にあるのではない、主よ、汝自身の内なる心のありようにある。」

Verse 64

त्रयो देवा वयं शंभो त्वदात्मानः परा नहि । एकरूपा न भिन्नाश्च तत्त्वतस्सुविचारय

おおシャンブよ、われら三柱の神は汝のまさに自己より出で、汝と別ではない。本質において一つの相であり、差別はない。この真理をよく観ぜよ。

Verse 65

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णोस्स्वातिप्रियस्य सः । शंभुरूचे पुनस्तं वै ख्यापयन्नात्मनो गतिम्

そのとき、スヴァーティーの星のごとく愛しきヴィシュヌの言葉を聞いて、シャンブは再び彼に語り、自らの歩む道と神聖なる意図とを明らかに示した。

Verse 66

शम्भुरुवाच । हे विष्णो सर्वभक्तेश कथमात्मा विधिर्मम । लक्ष्यते भिन्न एवायं प्रत्यक्षेणाग्रतः स्थितः

シャンブ（Śambhu）は言った。「おおヴィシュヌよ、すべての帰依者の主よ—なぜ我が本質の法（ヴィディ）と内なる性が、別なるものとして見なされるのか。まさにそれが、我が目前に直接立ち、顕然として明らかである。」

Verse 67

ब्रह्मोवाच । इत्याज्ञप्तो महेशेन सर्वेषां पुरतस्तदा । इदमूचे महादेवं तोषयन् गरुडध्वजः

ブラフマーは言った。こうしてマヘーシャにより万衆の前で命じられると、ガルダの旗を掲げるヴィシュヌは、マハーデーヴァを喜ばせんとして次の言葉を述べた。

Verse 68

विष्णुरुवाच । न ब्रह्मा भवतो भिन्नो न त्वं तस्मात्सदाशिव । न वाहं भवतो भिन्नो न मत्त्वं परमेश्वर

ヴィシュヌは言った。「ブラフマーはあなたと別ではなく、あなたも彼と別ではない、サダーシヴァよ。私もまたあなたと別ではなく、あなたも私と別ではない、パラメーシュヴァラよ。」

Verse 69

सर्वं जानासि सर्वज्ञ परमेश सदाशिव । मन्मुखादखिलान्सर्वं संश्रावयितुमिच्छसि

あまねく知るサダーシヴァ、至上主パラメーシュヴァラよ。あなたはすでに一切を知っておられる。それでもなお、すべてを私の口を通して語らせ、衆生に聞かせようとなさるのだ。

Verse 70

त्वदाज्ञया वदामीश शृण्वंतु निखिलास्सुराः । मुनयश्चापरे शैवं तत्त्वं संधार्य स्वं मनः

あなたの御命令により、主よ、私は語りましょう。すべての神々は聞け、また牟尼たちと他の者たちも――シヴァの真理を堅く保ち、心を収めて静かに整えよ。

Verse 71

प्रधानस्याऽप्रधानस्य भागाभागस्य रूपिणः । ज्योतिर्मयस्य भागास्ते वयं देवाः प्रभोस्त्रयः

我ら三柱の神は、原質（プラダーナ）としても超越（アプラダーナ）としても顕れるその主の分である。主は「分」と「非分」の相を具し、清浄にして自ら輝く光明そのものなり。

Verse 72

कस्त्वं कोहं च को ब्रह्मा तवैव परमात्मनः । अंशत्रयमिदं भिन्नं सृष्टिस्थित्यंतकारणम्

「汝は誰ぞ、我は誰ぞ、そして梵天（ブラフマー）は誰ぞ。おお至上我（パラマートマン）よ—この三者はただ汝の分化せる三分にして、創造・維持・滅尽の因となる。」

Verse 73

चिंतयस्वात्मनात्मानं स्वलीलाधृतविग्रहः । एकस्त्वं ब्रह्म सगुणो ह्यंशभूता वयं त्रयः

自らの内なる覚知によって自らのアートマンを観ぜよ、神聖なるリーラーにより姿を取られた唯一者よ。あなたこそ唯一のサグナ・ブラフマンであり、我ら三者はただあなたの部分的顕現にすぎない。

Verse 74

शिरोग्रीवादिभेदेन यथैकस्यैव वर्ष्मणः । अंगानि ते तथेशस्य तस्य भगत्रयं हर

一つの身体が、頭や首などの区別によって諸部分を持つと言われるように、同じく、ハラよ、その主の肢分（相）もそのように理解される。まことに、その三重の神的卓越（バガ・トラヤ）はこのように認識されるべきである。

Verse 75

यज्ज्योतिरभ्रं स्वपुरं पुराणं कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपम् । नित्यं च दीर्घादिविशेषणाद्यैर्हीनं शिवस्त्वं तत एव सर्वम्

あなたは穢れなく雲なき光――あなた自身の至上の住処――太古より不変にして、未顕現、しかも無尽の姿を有する。常住永遠にして、「長い」などの限定的な規定を離れておられる。おおシヴァよ、すべてはただあなたより生じ、あなたにより存する。

Verse 76

ब्रह्मोवाच एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य महादेवो मुनीश्वर । बभूव सुप्रसन्नश्च न जघान स मां ततः

ブラフマーは言った。「おお、牟尼たちの主よ。その言葉を聞いて、マハーデーヴァはことごとく歓喜し、深い慈悲を示された。その後、彼はもはや私を打たなかった。」