अनरण्य-वंशवर्णनम् तथा पिप्पलादस्य कामोत्पत्तिः (Genealogy of King Anaraṇya and Pippalāda’s arousal of desire)

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । मनोर्वंशोद्भवो राजा सोऽनरण्यो नृपेश्वर । इन्द्रसावर्णिसंज्ञस्य चतुर्दशमितस्य हि

ヴァシシュタは言った。「王たちの主よ、その王アナラニヤはマヌの系統に生まれた。彼はインドラ・サーヴァルニと名づけられるマンヴァンタラ、すなわち第十四の時代に属していた。」

Verse 2

अनरण्यो नृपश्रेष्ठस्स प्तद्वीपमहीपतिः । शम्भुभक्तो विशेषेण मङ्गलारण्यजो बली

アナラニヤは王の中の最勝者、七つの大陸を擁する大地の主として威力ある統治者であった。とりわけシャンブ（シヴァ）への篤きバクタであり、吉祥なる森マンガラ―ラニヤに生まれた。

Verse 3

भृगुं पुरोधसं कृत्वा शतं यज्ञांश्चकार सः । न स्वीचकार शक्रत्वं दीयमानं सुरैरपि

彼はブリグを祭官（プurohita）として立て、百のヤジュニャを修した。だが、神々がインドラの主権を授けようとしても、そのインドラ位を受け入れなかった。

Verse 4

बभूवश्शतपुत्राश्च राज्ञस्तस्य हिमालय । कन्यैका सुन्दरी नाम्ना पद्मा पद्मालया समा

おおヒマーラヤよ、その王には百人の王子がいた。さらにただ一人の王女があり、名をパドマーという麗しき乙女で、蓮華に住まう女神パドマーラヤー（ラクシュミー）に等しく、清らかに輝いていた。

Verse 5

यस्स्नेहः पुत्रशतके कन्यायाञ्च ततोऽधिकः । नृपस्य तस्य तस्यां हि बभूव नगसत्तम

おお山々の最勝者よ、その王の娘への慈愛は、百人の息子への愛にも勝っていた。まことに、彼の心には彼女への深い執着が生じたのである。

Verse 6

प्राणाधिकाः प्रियतमा महिष्यस्सर्वयोषितः । नृपस्य पत्न्यः पञ्चासन्सर्वास्सौभाग्यसंयुता

王の正妃たちは、王にとって命にも勝って愛おしく、あらゆる女人の中で最も寵愛された。王には五人の妃があり、いずれも福徳と吉祥なる夫婦の繁栄に恵まれていた。

Verse 7

सा कन्या यौवनस्था च बभूव स्वपितुर्गृहे । पत्रं प्रस्थापयामास सुवरान यनायसः

その乙女は青春に達しても父の家にとどまり、書状をしたため、優れた者たちを使者として遣わした。

Verse 8

एकदा पिप्पलादर्षिर्गर्न्तुं स्वाश्रममुत्सुकः । तपःस्थाने निर्जने च गन्धर्वं स ददर्श ह

ある時、聖仙ピッパラーダは自らのアーシュラマへ帰ろうと急ぎ、苦行のために設けられた人跡まれな場所でガンダルヴァを見た。

Verse 9

स्त्रीयुतं मग्नचित्तं च शृङ्गारे रससागरे । विहरन्तं महाप्रेम्णा कामशास्त्रविशारदम्

彼は一人の女を伴い、心は深く没入して、大いなる愛をもって艶なる歓喜の海に戯れ、欲望の論書に通じていた。

Verse 10

दृष्ट्वा तं मुनिशार्दूलः सकामः संबभूव सः । तपत्स्वदत्तचित्तश्चाचिंतयद्दारसंग्रहम्

彼女を見て、仙人たちの虎たるその聖者は欲に揺さぶられた。苦行に心を捧げていながらも、思いは転じて妻を迎えることを案じ始めた。

Verse 11

एवंवृत्तस्य तस्यैव पिप्पलादस्य सन्मुनेः । कियत्कालो गतस्तत्र कामोन्मथितचेतसः

かくして、まさにその高徳の聖仙ピッパラーダが欲望に心をかき乱され、そのような状態にあったとき、そこでは（そのまま）どれほどの時が過ぎたのか。

Verse 12

एकदा पुष्पभद्रायां स्नातुं गच्छन्मुनीश्वरः । ददर्श पद्मां युवतीं पद्मामिव मनोरमाम्

あるとき、聖仙の主がプシュパバドラ―河へ沐浴に向かう途中、乙女パドマーを目にした。彼女は蓮華そのもののように愛らしく美しかった。

Verse 13

केयं कन्येति पप्रच्छ समीपस्थाञ्जनान्मुनिः । जना निवेदयांचक्रुर्नत्वा शापनियन्त्रिताः

聖仙は近くの人々に「この乙女は誰か」と尋ねた。人々は礼拝して頭を垂れ、呪いにより縛られていたため、事の次第を彼に告げた。

Verse 14

जना ऊचुः । अनरण्यसुतेयं वै पद्मा नाम रमापरा । वरारोहा प्रार्थ्यमाना नृपश्रेष्ठैर्गुणालया

人々は言った。「この方こそまことにアナラニヤの娘、名をパドマーといい、ラーマーにも比すべき美と福徳の至高の顕現である。気品ある乙女で姿はしなやかに麗しく、徳の蔵であるがゆえに、最上の王たちがこぞって求婚している。」

Verse 15

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिर्वाक्यं जनानां तथ्यवादिनाम् । चुक्षोभातीव मनसि तल्लिप्सुर भवच्च सः

ブラフマーは言った。「真実を語る人々のその言葉を聞くや、牟尼は心中いたく揺さぶられ、まさにそれを得んとする欲求にとらわれた。」

Verse 16

मुनिः स्नात्वाभीष्टदेवं सम्पूज्य विधिवच्छिवम् । जगाम कामी भिक्षार्थमनरण्यसभां गिरे

沐浴を終えた聖仙は、願いの成就を胸に念じつつ、選び奉るイシュタ・デーヴァターたる主シヴァを法にかなって礼拝した。ついでアナラニヤ山の集会へ赴き、托鉢を求めた。

Verse 17

राजा शीघ्रं मुनिं दृष्ट्वा प्रणनाम भयाकुलः । मधुपर्कादिकं दत्त्वा पूजयामास भक्तितः

王は聖仙をただちに見るや、恐れに心乱れ、急ぎひれ伏して礼拝した。さらにマドゥパルカなどの供物と礼遇を捧げ、信愛をもって敬い奉った。

Verse 18

कामात्सर्वं गृहीत्वा च ययाचे कन्यकां मुनिः । मौनी बभूव नृपतिः किञ्चिनिर्वक्तुमक्षमः

そのとき牟尼は—欲に動かされて—すべてを受け取り、乙女を求めた。だが王は沈黙し、何ひとつ言葉を発することができなかった。

Verse 19

मुनिर्ययाचे कन्यां स तां देहीति नृपेश्वर । अन्यथा भस्मसात्सर्वं करिष्यामि क्षणेन च

牟尼は乙女を求めて言った。「おお、王たちの中の主よ、彼女を我に与えよ。さもなくば、瞬く間にすべてを灰と化してみせよう。」

Verse 20

सर्वे बभूववुराच्छन्ना गणास्तत्तेजसा मुने । रुरोद राजा सगणो दृष्ट्वा विप्रं जरातुरम्

おお牟尼よ、その牟尼の光輝によって、すべてのガナたちは圧倒され、覆われた。老いに衰えたブラーフマナを見て、王は従者とともに涙を流した。

Verse 21

महिष्यो रुरुदुस्सर्वा इतिकर्त्तव्यताक्षमाः । मूर्च्छामाप महाराज्ञी कन्यामाता शुचाकुला

雌の水牛たちは皆、なす術もなく何をすべきか分からぬまま泣き叫んだ。悲嘆に呑まれた王妃――その少女の母――は、憂いに心を乱され、ついに気を失った。

Verse 22

बभूवुस्तनयास्सर्वे शोकाकुलि तमानसाः । सर्वं शोकाकुलं जातं नृपसम्बन्धि शैलप

王の息子たちは皆、心が悲嘆に沈んだ。王家に関わるすべて、そして山に住む縁者たちまでもが、等しく憂いの中に落ち込んだ。

Verse 23

एतस्मिन्नन्तरे प्राज्ञो द्विजो गुरुरनुत्तमः । पुरोहितश्च मतिमानागतो नृपसन्निधिम्

その折、賢明なるバラモンであり無上の師、また洞察ある王家の祭司でもある者が、王の御前に到来した。

Verse 24

राजा प्रणम्य सम्पूज्य रुरोद च तयोः पुरः । सर्वं निवेदयांचक्रे पप्रच्छोचितमाशु तत्

王はひれ伏して礼拝し、しかるべく供養して敬った。ついで彼らの御前で涙しつつ一切を告げ、なすべき正しい道をただちに問うた。

Verse 25

अथ राज्ञो गुरुर्विप्रः पण्डितश्च पुरोहितः । अपि द्वौ शास्त्रनीतिज्ञौ बोधयामासतुर्नृपम्

そのとき王の師である博学のバラモンと、王の祭官（プーロヒタ）の二人は、経典と正しい政道に通じた賢者として、王に教え示し、取るべき道を悟らせた。

Verse 26

शोकाकुलाश्च महिषीर्नृपबालांश्च कन्यकाम् । उत्तमा नीतिमादृत्य सर्वेषां हितकारिणीम्

王妃たちも王子たちも、その乙女も悲嘆に沈んだ。だがウッタマーは、最上の賢き規範を抱き、すべての者の利益のために行動した。

Verse 27

गुरुपुरोधसावूचतुः । शृणु राजन्महाप्राज्ञ वचो नौ सद्धितावहम् । मा शुचः सपरीवारश्शास्त्रे कुरु मतिं सतीम्

師と王家の祭官は言った。「大いなる智慧を備えた王よ、真の利益をもたらす我らの言葉を聞きなさい。従者とともに嘆くな。シャーストラ（聖なる教え）に心を堅く据えよ。」

Verse 28

अद्य वाब्ददिनान्ते वा दातव्या कन्यका नृप । पात्राय विप्रायान्यस्मै कस्मै चिद्वा विशेषतः

王よ、今日であれ、あるいは年と日の終わりであれ、この乙女は嫁がせるべきである――最も望ましいのは徳あるバラモンに、さもなくば、とりわけ相応しい他の者に与えるがよい。

Verse 29

सत्पात्रं ब्राह्मणादन्यन्न पश्यावो जगत्त्रये । सुतां दत्त्वा च मुनये रक्ष स्वां सर्वसम्पदम्

三界において、真のバラモンに勝る受け手は見当たらぬ。ゆえに汝の娘をその聖仙に与えよ。そうすれば、汝自身のあらゆる繁栄と安寧は守られる。

Verse 30

राजन्नेकनिमित्तेन सर्वसंपद्विनश्यति । सर्वं रक्षति तं त्यक्त्वा विना तं शरणागतम्

王よ、ただ一つの誤った因によって、あらゆる繁栄は滅びる。万物を護る唯一者を捨て、他に帰依する者は、真の庇護を失う。

Verse 31

वसिष्ठ उवाच । राजा प्राज्ञवचः श्रुत्वा विलप्य च मुहुर्मुहुः । कन्यां सालंकृतां कृत्वा मुनीन्द्राय ददौ किल

ヴァシシュタは言った。賢者の言葉を聞いた王は、幾度も嘆き悲しんだ。やがて娘を飾り立て、まことに仙人たちの主に授けたのである。

Verse 32

कान्तां गृहीत्वा स मुनिर्विवाह्य विधिवद्गिरे । पद्मां पद्मोपमां तां वै मुदितस्स्वालयं ययौ

その聖仙は愛しき者（パドマー）を迎え、山において法にかなって婚礼の儀を正しく執り行った。心喜び、蓮華のごときパドマーを伴い、自らの住処へと帰っていった。

Verse 33

राजा सर्वान्परित्यज्य दत्त्वा वृद्धाय चात्मजाम् । ग्लानिं चित्ते समाधाय जगाम तपसे वनम्

王は一切を捨て、自らの娘を老いた男に嫁がせた。ついで、心に重き倦怠を据え、世の縁を背にして森へ赴き、タパス（苦行）を修した――束縛された魂パシュ（paśu）を、解脱の主たるシヴァ、パティ（Pati）へと導くタパスの道に向かって。

Verse 34

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डेऽनरण्यचरितवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』、第二のルドラ・サンヒター、その第三部パールヴァティー・カーンダにおいて、「アナランヤの事績の叙述」と題する第三十四章はここに終わる。

Verse 35

पूज्याः पुत्राश्च भृत्याश्च मूर्च्छामापुर्नृपं विना । शुशुचुः श्वाससंयुक्तं ज्ञात्वा सर्वेपरे जनाः

王がいないと知るや、尊ぶべき長老たちも、王子たちも、従者たちも気を失った。さらに人々は、なお息があると悟ると、声をあげて泣き崩れた。

Verse 36

अनरण्यो वनं गत्वा तपस्तप्त्वाति शंकरम् । समाराध्य ययौ भक्त्या शिवलोकमनामयम्

アナラニヤは森に赴き、激しい苦行を修して深き信愛（バクティ）をもって主シャンカラ（シヴァ）を礼拝した。かくして主を完全に歓ばせ、彼はシヴァローカ――瑕なく、憂いも病もないシヴァの浄き住処――に到達した。

Verse 37

नृपस्य कीर्तिमान्नाम्ना ज्येष्ठपुत्रोथ धार्मिकः । पुत्रवत्पालयामास प्रजा राज्यं चकार ह

王の長子はキールティマーン（Kīrtimān）と名づけられ、まことにダルマにかなう正しき者であった。民を我が子のごとく守り、しかるべく国を治めた。

Verse 38

इति ते कथितं शैलानरण्यचरितं शुभम् । कन्यां दत्त्वा यथारक्षद्वंशं चाप्यखिलं धनम्

かくして、山王（ヒマーラヤ）と森に住む者との吉祥なる物語を汝に語り終えた。娘を婚姻に授けたのち、彼は一族を守り、あらゆる財宝をも保ったのである。

Verse 39

शैलराज त्वमप्येवं सुतां दत्त्वा शिवाय च । रक्ष सर्वकुलं सर्वान्वशान्कुरु सुरानपि

おお山王よ、汝もまたこのように—娘をシヴァ（Śiva）に捧げて婚姻を結び—一族すべてを守護せよ。万人を和やかな導きのもとに収め、神々さえも然るべき秩序に置け。