वराङ्ग्याः सुतजन्म-उत्पातवर्णनम् | Birth of Varāṅgī’s Son and the Description of Portents (Utpātas)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ सा गर्भमाधत्त वरांगी तत्पुरादरात् । स ववर्द्धाभ्यंतरे हि बहुवर्षैः सुतेजसा

ブラフマーは語った。「そののち、肢体うるわしき彼女は、その聖なる都への敬虔ゆえに身ごもった。胎内の子は、自らの輝ける霊威に養われ、幾年も内にて成長した。」

Verse 2

ततः सा समये पूर्णे वरांगी सुषुवे सुतम् । महाकायं महावीर्यं प्रज्वलंतं दिशो दश

やがて時が満ちると、気高き肢体の彼女は一子を産んだ—巨躯にして大いなる武威を備え、燃え立つ火のごとく輝き、十方を照らした。

Verse 3

तदैव च महोत्पाता बभूवुर्दुःखहेतवः । जायमाने सुते तस्मिन्वरांग्यात्सुखदुःखदे

その時ただちに、悲しみを招く大いなる凶兆が現れた。美しき肢体の彼女にその子が生まれ出るとき、彼は喜びと悲しみの両方の因となった。

Verse 4

दिवि भुव्यंतरिक्षे च सर्वलोकभयंकराः । अनर्थसूचकास्तात त्रिविधास्तान्ब्रवीम्यहम्

「天においても地においても、また中空（大気）においても、あらゆる生きとし生けるものを震え上がらせる恐るべき徴が起こる。愛しき者よ、災厄の迫ることを示す凶兆は三種—今それを語ろう。」

Verse 5

सोल्काश्चाशनयः पेतुर्महाशब्दा भयंकराः । उदयं चक्रुरुत्कृष्टाः केतवो दुःखदायकाः

流星と稲妻が落ち、恐るべき轟音を響かせた。さらに凶兆の彗星が天に高く現れ—悲しみをもたらす前触れとなった。

Verse 6

चचाल वसुधा साद्रिर्जज्वलुस्सकला दिशः । चुक्षुभुस्सरितस्सर्वाः सागराश्च विशेषतः

大地は山々とともに揺れ動き、四方は炎のごとく燃え立った。あらゆる河川は逆巻き、海はことさらに激しくうねり騒いだ。

Verse 7

हूत्करानीरयन्धीरान्खरस्पर्शो मरुद्ववौ । उन्मूलयन्महावृक्षान्वात्यानीकोरजोध्वजः

荒々しい風が吹き起こり、身の毛もよだつ唸り声を上げて、粗く激しく打ちつけた。塵の旗を掲げる旋風の軍勢のように大樹を根こそぎ倒し—運命がシヴァの神聖なる御旨へと転ずるとき、騒然たる力が集う前兆となった。

Verse 8

सराह्वोस्सूर्य्यविध्वोस्तु मुहुः परिधयोऽभवन् । महाभयस्य विप्रेन्द्र सूचकास्सुखहारकः

おお最勝の婆羅門よ、太陽のまわりに幾度も光輪が現れ、まるで打たれて翳ったかのようであった――それは大いなる恐怖を告げ、あらゆる安らぎを奪う前兆である。

Verse 9

महीध्रविवरेभ्यश्च निर्घाता भयसूचकाः । रथनिर्ह्रादतुल्याश्च जज्ञिरेऽवसरे ततः

そのまさに刹那、山々の裂け目から、恐怖を告げる凄まじい雷鳴が起こり、戦車の轟きにも似て鳴り渡った。

Verse 10

सृगालोलूकटंकारैर्वमन्त्यो मुखतोऽनलम् । अंतर्ग्रामेषु विकटं प्रणेदुरशिवाश्शिवाः

ジャッカルと梟の荒々しい叫びが響き、まるで口から火を吐くかのように、不吉の徴たる恐るべき雌ジャッカルが村々の内で凄惨に吠え立て、乱れと災厄を告げた。

Verse 11

यतस्ततो ग्रामसिंहा उन्नमय्य शिरोधराम् । संगीतवद्रोदनवद्व्यमुचन्विविधान्रवान्

そのとき「村の獅子」すなわち村人の中の先達たちは、頭を高くもたげ、さまざまな叫びを放った――あるときは音楽のように、あるときは嘆き泣く声のように。

Verse 12

खार्काररभसा मत्ताः सुरैर्घ्नंतो रसांखराः । वरूथशस्तदा तात पर्यधावन्नितस्ततः

喧噪と騒乱に酔い狂ったラサーṅカラたちは、神々に討たれて—ああ、愛しき者よ—隊伍も乱れてあちらこちらへ走り散り、四方へ逃げ去った。

Verse 13

खगा उदपतन्नीडाद्रासभत्रस्तमानसः । क्रोशंतो व्यग्रचित्ताश्च स्थितमापुर्न कुत्रचित्

驢馬のいななきに心を怯えさせた鳥たちは、巣から飛び立った。叫び声を上げ、心乱れて、どこにも落ち着いて休む場所を見いだせなかった。

Verse 14

शकृन्मूत्रमकार्षुश्च गोष्ठेऽरण्ये भयाकुलः । बभ्रमुः स्थितिमापुर्नो पशवस्ताडिता इव

恐怖に呑まれ、彼らは牛舎であれ森であれ、便と尿を漏らした。打たれた牛の群れのように彷徨い、落ち着きを取り戻せなかった。

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे तारकासुरतपोराज्यवर्णनंनाम पंचदशोऽध्यायः

かくして『シュリー・シヴァ・マハープラーナ』第二のルドラ・サンヒター、第三部パールヴァティー・カーンダにおける「ターラカーサラの苦行と統治の描写」と題する第十五章は終わる。

Verse 16

व्यरुदन्प्रतिमास्तत्र देवानामुत्पतिष्णवः । विनाऽनिलं द्रुमाः पेतुर्ग्रहयुद्धं बभूव खे

そこでは神々の像が泣くかのように見え、天上の者たちは激しく動揺した。風もないのに樹々は倒れ、天空には惑星同士の戦いが起こった。

Verse 17

इत्यादिका बहूत्पाता जज्ञिरे मुनिसत्तम । अज्ञानिनो जनास्तत्र मेनिरे विश्वसंप्लवम्

かくして、最上の牟尼よ、かかる不吉な兆しが数多く生じた。そこにいた無知の人々は、宇宙の大壊、世界の終末（ヴィシュヴァ・サンプラヴァ）が来たと思いなした。

Verse 18

अथ प्रजापतिर्नामाकरोत्तस्यासुरस्य वै । तारकेति विचार्यैव कश्यपो हि महौजसः

そのときプラジャーパティである大威力のカश्यパは、よく思案したのち、そのアスラに名を授け、「ターラカ」と呼んだ。

Verse 19

महावीरस्य सहसा व्यज्यमानात्मपौरुषः । ववृधेत्यश्मसारेण कायेनाद्रिपतिर्यथा

そのとき大勇士の内なる武勇が忽然と現れると、彼は途方もなく巨大になったかのようであった。身体は一枚岩のごとく堅く、揺るがず——山の主が本性として堅固で雄大であるように。

Verse 20

अथो स तारको दैत्यो महाबलपराक्रमः । तपः कर्तुं जनन्याश्चाज्ञां ययाचे महामनाः

ついで、強大な力と武勇を備え、志高きアスラ・ターラカは、規律ある苦行（タパス）によって得られる力を求め、苦行に入るため母に許しを乞うた。

Verse 21

प्राप्ताज्ञः स महामायी मायिनामपि मोहकः । सर्वदेवजयं कर्तुं तपोर्थं मन आदधे

許しを得るや、その大いなるマーヤーの使い手—幻術師すら惑わす者—は、万神を征服せんとの意図を抱き、苦行のために心を定めた。

Verse 22

मधोर्वनमुपागम्य गुर्वाज्ञाप्रतिपालकः । विधिमुद्दिश्य विधिवत्तपस्तेपे सुदारुणम्

マドゥヴァナに赴き、師（グル）の命を忠実に守りつつ、定められた儀軌に則って、神聖なる法の規定を念頭に、きわめて苛烈な苦行を修した。

Verse 23

ऊर्द्ध्वबाहुश्चैकपादो रविं पश्यन्स चक्षुषा । शतवर्षं तपश्चक्रे दृढचित्तो दृढव्रतः

両腕を高く掲げ、片足で立ち、眼をもって太陽を凝視しつつ、彼は百年にわたり苦行（タパス）を修した—心は不動、誓戒は堅固であった。

Verse 24

अंगुष्ठेन भुवं स्पृष्ट्वा शत वर्षं च तादृशः । तेपे तपो दृढात्मा स तारकोऽसुरराट्प्रभुः

親指で大地に触れ、そのままの姿勢で百年とどまり、堅固な心をもつターラカ――阿修羅の中の主にして王――は激しい苦行（タパス）を修した。

Verse 25

शतवर्षं जलं प्राश्नञ्च्छतवर्षं च वायुभुक् । शतवर्ष जले तिष्ठञ्च्छतं च स्थंडिलेऽतपत्

百年のあいだ彼女は水のみで身を支え、さらに百年は風（気）だけで生きた。百年は水中に浸って立ち、また百年は裸の地の上で苦行（タパス）を行った。

Verse 26

शतवर्षं तथा चाग्नौ शतवर्षमधोमुखः । शतवर्षं तु हस्तस्य तलेन च भुवं स्थित

百年は火中にとどまり、百年は逆さ（頭を下に）で過ごし、さらに百年は手のひらだけで大地を支えとして立った――かくして苛烈な苦行（タパス）を修した。

Verse 27

शतवर्षं तु वृक्षस्य शाखामालब्य वै मुने । पादाभ्यां शुचिधूमं हि पिबंश्चाधोमुखस्तथा

「おお牟尼よ、百年のあいだ木の枝にすがり、逆さにとどまって、両足から清浄なる煙のみを『飲んで』いた。」

Verse 28

एवं कष्टतरं तेपे सुतपस्स तु दैत्यराट् । काममुद्दिश्य विधिवच्छृण्वतामपि दुस्सहम्

かくしてダイティヤの王は、カーマ（欲望の主）を念じつつ、最も苛烈なるスータパスを修した。定められた法に則って行われたが、その苦行は、ただ聞くだけの者にさえ耐え難いほどであった。

Verse 29

तत्रैवं तपतस्तस्य महत्तेजो विनिस्सृतम् । शिरसस्सर्वंसंसर्पि महोपद्रवकृन्मुने

その場で彼がかくのごとく苦行に励んでいると、偉大なる光輝が彼よりほとばしり出た。頭頂より四方に遍く広がり、大いなる騒擾の因となった、ああ聖仙よ。

Verse 30

तेनैव देवलोकास्ते दग्धप्राया बभूविरे । अभितो दुःखमापन्नास्सर्वे देवर्षयो मुने

そのまさに火の威力によって、かの天界はほとんど灰と化さんばかりであった。四方において、すべての天の聖仙たちは苦悩に襲われた、ああ聖仙よ。

Verse 31

इंद्रश्च भयमापेदे ऽधिकं देवेश्वरस्तदा । तपस्यत्यद्य कश्चिद्वै मत्पदं धर्षयिष्यति

そのとき、神々の主インドラはさらに強い恐怖にとらわれた。「今日こそ、誰かが苦行を修して、我が位を脅かそうとしているに違いない。」

Verse 32

अकांडे चैव ब्रह्माण्डं संहरिष्यत्ययं प्रभु । इति संशयमापन्ना निश्चयं नोपलेभिरे

彼らは疑いにとらわれて言った。「この主は、何の因もなく、忽ちにしてブラフマーンダ――宇宙の卵（この宇宙）――を滅融してしまうのだろうか。」かくして不確かさに沈み、確かな結論を得られなかった。

Verse 33

ततस्सर्वे सुसंमन्त्र्य मिथस्ते निर्जरर्षयः । मल्लोकमगमन्भीता दीना मां समुपस्थिताः

そのとき、かの天界の聖仙たちは互いに善く相談し合い、恐れと落胆を抱いて我が界に来たり、我に帰依して近づいた。

Verse 34

मां प्रणम्य सुसंस्तूय सर्वे ते क्लिष्टचेतसः । कृतस्वंजलयो मह्यं वृत्तं सर्वं न्यवेदयन्

彼らは我に礼拝してよく讃嘆し、心悩めるまま合掌して、起こった一切の次第を我に申し述べた。

Verse 35

अहं सर्वं सुनिश्चित्य कारणं तस्य सद्धिया । वरं दातुं गतस्तत्र यत्र तप्यति सोऽसुरः

我は正しき智慧をもって一切を確かめ、その企ての真因を見定めたのち、かの阿修羅が苦行（タパス）に励むその地へ赴き、恩寵の賜与に向かった。

Verse 36

अवोचं वचनं तं वै वरं ब्रूहीत्यहं मुने । तपस्तप्तं त्वया तीव्रं नादेयं विद्यते तव

我は彼に告げた。「おお牟尼よ、望む恩願を申せ。汝が修した激しき苦行は、報いなくして終わることはない。汝に対し、与えぬべきものは何もない。」

Verse 37

इत्येवं मद्वचः श्रुत्वा तारकस्स महासुरः । मां प्रणम्य सुसंस्तूय वरं वव्रेऽतिदारुणम्

かく我が言葉を聞くや、強大なる阿修羅タラカは我に礼拝し、よく讃嘆して、ついには極めて恐るべき帰結をもつ恩願を選び求めた。

Verse 38

तारक उवाच । त्वयि प्रसन्ने वरदे किमसाध्यं भवेन्मम । अतो याचे वरं त्वत्तः शृणु तन्मे पितामह

ターラカは言った。「あなたが満悦されるなら、ああ恩寵を授ける御方よ、私にとって成し得ぬものがありましょうか。ゆえにあなたに一つの恩寵を願います—どうか我が願いをお聞きください、祖父なる御方（梵天ブラフマー）よ。」

Verse 39

यदि प्रसन्नो देवेश यदि देयो वरो मम । देयं वरद्वयं मह्यं कृपां कृत्वा ममोपरि

「もしあなたが満悦され、神々の主よ、もし私に恩寵を授けようとされるなら、どうか我に慈悲を垂れ、この二つの恩寵をお授けください。」

Verse 40

त्वया च निर्मिते लोके सकलेऽस्मिन्महाप्रभो । मत्तुल्यो बलवान्नूनं न भवेत्कोऽपि वै पुमान्

ああ大いなる主よ、あなたが創造されたこの全世界において、まことに我と同等の力を持つ者は一人としておりません。

Verse 41

शिववीर्यसमुत्पन्नः पुत्रस्सेनापतिर्यदा । भूत्वा शस्त्रं क्षिपेन्मह्यं तदा मे मरणं भवेत्

シヴァの神威より生まれた御子が軍勢の総司令となり、もし武器を取りて我に向かい投げ放つなら、その時こそ我に死が訪れるであろう。

Verse 42

इत्युक्तोऽथ तदा तेन दैत्येनाहं मुनीश्वर । वरं च तादृशं दत्त्वा स्वलोकमगमं द्रुतम्

かくしてその阿修羅にそのように告げられ、賢者の中の主よ、我は彼にその通りの恩寵を授けた。授け終えるや、我は速やかに己が界へと帰還した。

Verse 43

दैत्योऽपि स वरं लब्ध्वा मनसेप्सितमुत्तमम् । सुप्रसन्नोतरो भूत्वा शोणिताख्यपुरं गतः

そのダイティヤ（阿修羅）もまた、心から望んでいた優れた恩寵を授かり、大いに喜び、満ち足りた心で、ショーニターキヤと呼ばれる都市へと向かった。

Verse 44

अभिषिक्तस्तदा राज्ये त्रैलोक्यस्यासुरैस्सह । शुक्रेण दैत्यगुरुणाज्ञया मे स महासुरः

そして、その偉大なアスラは、悪魔の軍勢とともに、ダイティヤたちの師であるシュクラの命により、私に指示された通り、三界の統治権を授けられた。

Verse 45

ततस्तु स महादैत्योऽभवस्त्रैलोक्यनायकः । स्वाज्ञां प्रवर्तयामास पीडयन्सचराचरम्

その後、その強大な悪魔は三界の支配者となった。彼は自らの命令を強行し、全創造界の動くものも動かぬものも、あらゆる生きとし生けるものを苦しめた。

Verse 46

राज्यं चकार विधिवस्त्रिलोकस्य स तारकः । प्रजाश्च पालयामास पीडयन्निर्जरादिकान्

ターラカはその後、しかるべき形式で三界を統治し、臣民を維持したが、同時にデーヴァ（神々）や他の天界の存在たちを苦しめた。

Verse 47

ततस्स तारको दैत्यस्तेषां रत्नान्युपाददे । इंद्रादिलोकपालानां स्वतो दत्तानि तद्भयात्

その後、阿修羅タ―ラカは彼らの宝玉を奪い去った――それは、インドラをはじめとする世界の守護神たちが、彼を恐れて自ら差し出したまさにその宝であった。

Verse 48

इंद्रेणैरावतस्तस्य भयात्तस्मै समर्पितः । कुबेरेण तदा दत्ता निधयो नवसंख्यका

彼を恐れて、インドラは自らの象アイラーヴァタを彼に差し出し、またその時クベーラは九つの宝蔵をも授けた。

Verse 49

वरुणेन हयाः शुभ्रा ऋषिभिः कामकृत्तथा । सूर्येणोच्चैश्श्रवा दिव्यो भयात्तस्मै समर्पितः

ヴァルナは輝く白馬を捧げ、聖仙たちもまた願いを成就させる贈り物を授けた。さらにスーリヤは恐れのあまり、天馬ウッチャイシュラヴァスを彼に差し出した。

Verse 50

यत्र यत्र शुभं वस्तु दृष्टं तेनासुरेण हि । तत्तद्गृहीतं तरसा निस्सारस्त्रिभवोऽभवत्

そのアスラは、どこであれ吉祥で価値あるものを見れば、たちまち奪い取った。かくして三界は実りを失い、繁栄と精髄を吸い尽くされてしまった。

Verse 51

समुद्राश्च तथा रत्नान्यदुस्तस्मै भयान्मुने । अकृष्टपच्यासीत्पृथ्वी प्रजाः कामदुघाः खिलाः

おお牟尼よ、恐れのあまり海々もまた貴き宝珠も彼に身を差し出した。大地は耕さずとも食を生み、あらゆる生きとし生けるものが遍く「願いを叶える者」となって、望むままを与えた。

Verse 52

सूर्यश्च तपते तद्वत्तद्दुःखं न यथा भवेत् । चंद्रस्तु प्रभया दृश्यो वायुस्सर्वानुकूलवान्

太陽はまことに燃え盛るが、その熱は苦しみの因とならぬよう程よくあるべきである。月はやわらかな光により見え、風はまた万物にとって好ましく心地よい。

Verse 53

देवानां चैव यद्द्रव्यं पितॄणां च परस्य च । तत्सर्वं समुपादत्तमसुरेण दुरात्मना

諸天の財も、祖霊（ピトリ）の財も、また他の者の財も——そのすべてを、邪悪な魂のアスラが力ずくで奪い取った。

Verse 54

वशीकृत्य स लोकांस्त्रीन्स्वयमिंद्रो बभूव ह । अद्वितीयः प्रभुश्चासीद्राज्यं चक्रेऽद्भुतं वशी

三界を支配下に置くや、彼は自らインドラとなった。比類なき主権者として、その強者は驚くべき統治を打ち立てた。

Verse 55

निस्सार्य सकलान्देवान्दैत्यानस्थापयत्ततः । स्वयं नियोजयामास देवयोनिस्स्वकर्मणि

すべての神々を追い払ったのち、彼はその座にダイティヤたちを据えた。さらにその者——神の系譜に生まれし者——は各々に相応の務めを自ら割り当てた。

Verse 56

अथ तद्बाधिता देवास्सर्वे शक्रपुरोगमाः । मुने मां शरणं जग्मुरनाथा अतिविह्वलाः

そののち彼の圧迫に苦しめられた諸神は、シャクラ（インドラ）を先頭に、聖仙よ、庇護を求めて私のもとへ来た。彼らは頼るべなく、ひどく狼狽していた。