Sarga 35

Verse 1

उपास्य रात्रिशेषं तु शोणाकूले महर्षिभि:।निशायां सुप्रभातायां विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।1.35.1।।

大いなる聖仙たちとともにショーナー河のほとりで夜の残りを礼拝して過ごし、夜明けの清らかな時、ヴィシュヴァーミトラは語り始めた。

Verse 2

सुप्रभाता निशा राम पूर्वा सन्ध्या प्रवर्तते।उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते गमनायाभिरोचय ।।1.35.2।।

「ラーマよ、夜は明けて暁となり、朝のサンディヤー（礼拝の黄昏時）が始まった。起きよ、起きよ――汝に吉祥あれ。旅立ちの支度をせよ。」

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य कृत्वा पौर्वाह्णिकीं क्रियाम् ।गमनं रोचयामास वाक्यं चेदमुवाच ह।।1.35.3।।

「その言葉を聞くと、ラーマは朝の作法を修し、出立の用意を整え、そして次のように語った。」

Verse 4

अयं शोणश्शुभजलोऽगाध: पुलिनमण्डित:।कतरेण पथा ब्रह्मन् सन्तरिष्यामहे वयम्।।1.35.4।।

おお、ブラフマンを知る方よ、このショーナ河は吉祥なる水をたたえ、深く、砂州により飾られております。いずれの道で渡りましょうか。

Verse 5

एवमुक्तस्तु रामेण विश्वामित्रोऽब्रवीदिदम् ।एष पन्था मयोद्दिष्टो येन यान्ति महर्षय:।।1.35.5।।

ラーマにそう告げられると、ヴィシュヴァーミトラは言った。「これが私の示した道である。大いなるリシ（ṛṣi）たちが進む、そのまさに道だ。」

Verse 6

एवमुक्ता महर्षयो विश्वामित्रेण धीमता।पश्यन्तस्ते प्रयाता वै वनानि विविधानि च।।1.35.6।।

賢明なるヴィシュヴァーミトラにこのように教えられ、かの大リシ（ṛṣi）たちは進みゆき、道すがらさまざまな森を眺めつつ旅を続けた。

Verse 7

ते गत्वा दूरमध्वानं गतेऽर्धदिवसे तदा।जाह्नवीं सरितां श्रेष्ठां ददृशुर्मुनिसेविताम्।।1.35.7।।

長い道のりを進み、日が半ばを過ぎたころ、彼らはジャーナヴィー（Jahnavī）—諸河のうち最勝にして、牟尼たちに敬われ親しまれる大河—を目にした。

Verse 8

तां दृष्ट्वा पुण्यसलिलां हंससारससेविताम्।बभूवुर्मुदिता स्सर्वे मुनयस्सह राघवा:।।1.35.8।।

その聖なる水をたたえ、白鳥と鶴に彩られた川を見て、牟尼たちもラाघヴァたちも、皆ことごとく歓喜に満たされた。

Verse 9

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

それから彼らはその川のほとりに仮の宿営を設けた。作法に従って沐浴し、祖霊の神々に水の供養を捧げ、さらにアグニホートラの火供を修し、供物の残りを甘露のごとくいただいた。心喜び、清らかなジャーフナヴィーの岸へと進み、偉大なる魂ヴィシュヴァーミトラを四方から取り囲んで随行した。

Verse 10

तस्यास्तीरे ततश्चक्रुस्त आवासपरिग्रहम्।ततस्स्नात्वा यथान्यायं सन्तर्प्य पितृदेवता:।।1.35.9।।हुत्वा चैवाग्निहोत्राणि प्राश्य चामृतवद्धवि: ।विविशुर्जाह्नवीतीरे शुचौ मुदितमानसा:।।1.35.10।।विश्वामित्रं महात्मानं परिवार्य समन्तत:।

それから彼らはその川辺に宿営の場を定めた。作法のとおり沐浴し、祖霊（ピトリ）と神々にしかるべき奠水を捧げ、さらにアグニホートラの火供を修し、供物の残りを、甘露（アムリタ）のごとく清らかなものとして頂いた。心喜びに満ちてジャーナヴィーの聖なる岸へ入り、四方より大魂ヴィシュヴァーミトラを取り囲んだ。

Verse 11

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

そのときラーマはヴィシュヴァーミトラに言った。「尊きバガヴァンよ、三つの道を流れる河ガンガーについてお聞きしたいのです。いかにして三界を踏み越え、川々の主たる海へと至ったのでしょうか。」

Verse 12

अथ तत्र तदा रामो विश्वामित्रमथाब्रवीत्।।1.35.11।। भगवन् श्रोतुमिच्छामि गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।त्रैलोक्यं कथमाक्रम्य गता नदनदीपतिम्।।1.35.12।।

ラーマの言葉に促されて、大聖ムニであるヴィシュヴァーミトラは、ガンガーの誕生と、その後の流れと広がりを語り始めた。

Verse 13

चोदितो रामवाक्येन विश्वामित्रो महामुनि:।वृद्धिं जन्म च गङ्गाया वक्तुमेवोपचक्रमे।।1.35.13।।

ラーマの言葉に促されて、大聖ムニであるヴィシュヴァーミトラは、ガンガーの誕生と、その後の流れと広がりを語り始めた。

Verse 14

शैलेन्द्रो हिमवान्नाम धातूनामाकरो महान्।तस्य कन्याद्वयं राम रूपेणाप्रतिमं भुवि।।1.35.14।।

「ラーマよ、ヒマヴァーンと名づける山々の王は、金属や鉱物を蔵する大いなる宝庫である。彼には二人の娘があり、その美しさは地上に比類なかった。」

Verse 15

या मेरुदुहिता राम तयोर्माता सुमध्यमा।नाम्ना मनोरमा नाम पत्नी हिमवत: प्रिया।।1.35.15।।

「ラーマよ、彼女たちの母は細き腰をもつ者、メル（須弥）の娘であり、ヒマヴァーンに愛された妃、名をマノーラマーという。」

Verse 16

तस्यां गङ्गेयमभवज्ज्येष्ठा हिमवतस्सुता।उमा नाम द्वितीयाभून्नाम्ना तस्यैव राघव।।1.35.16।।

「その方からこのガンガーが生まれた。ヒマヴァーンの長女である。ラグハヴァよ、第二の娘もまた彼に生まれ、名をウマーという。」

Verse 17

अथ ज्येष्ठां सुरास्सर्वे देवतार्थचिकीर्षया। शैलेन्द्रं वरयामासुर्गङ्गां त्रिपथगां नदीम्।।1.35.17।।

「そののち、神々は皆、神聖なる目的を成し遂げんとして、山の王にその長女を求めた――三つの道を流れる河、ガンガーを。」

Verse 18

ददौ धर्मेण हिमवान् तनयां लोकपावनीम्।स्वच्छन्दपथगां गङ्गां त्रैलोक्यहितकाम्यया।।1.35.18।।

三界の安寧を願い、ヒマヴァーンはダルマにかなって、世を清める娘ガンガーを、みずからの自由なる流れに任せて、授けた。

Verse 19

प्रतिगृह्य ततो देवास्त्रिलोकहितकारिण:।गङ्गामादाय तेऽगच्छन् कृतार्थेनान्तरात्मना।।1.35.19।।

そののち、三界の利益をなす神々はガンガーを受け取り、彼女を伴って立ち去った。内なる心は成就に満ちていた。

Verse 20

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद्रघुनन्दन।उग्रं सा व्रतमास्थाय तपस्तेपे तपोधना।।1.35.20।।

また別の山の娘がいた、ラグ族の喜びよ。彼女は苦行を財とする乙女で、厳しい誓願を立て、激しいタパスを修した。

Verse 21

उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरस्सुताम्।रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम्।।1.35.21।।

山々の最勝たるヒマヴァーンは、厳しいタパスを具え世に礼拝される娘ウマーを、比類なきルドラに授けた。

Verse 22

एते ते शैलराजस्य सुते लोकनमस्कृते।गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमादेवी च राघव।।1.35.22।।

ラाघヴァよ、これらは山の王の二人の娘で、世に礼拝される者たちである。河川の中で最勝なるガンガー（Gaṅgā）と、また女神ウマー（Umā）である。

Verse 23

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा त्रिपथगा नदी।खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ।।1.35.23।।

わが子よ、速き者のうち最勝なる者よ、私はすべてを語った。三つの道を行く河ガンガー（Gaṅgā）が、いかにしてまず天空に至ったかを。

Verse 24

सैषा सुरनदी रम्या शैलेन्द्रस्य सुता तदा।सुरलोकं समारूढा विपापा जलवाहिनी।।1.35.24।।

かくして、その麗しき天の河—ヒマヴァーン（Himavān）の娘—は神々の世界へと昇り、罪を洗い去る清流として、その水をたたえて流れゆく。