Sarga 5

Verse 1

हत्वा तु तं भीमबलं विराधं राक्षसं वने।ततस्सीतां परिष्वज्य समाश्वास्य च वीर्यवान्।।3.5.1।।अब्रवील्लक्ष्मणं रामो भ्रातरं दीप्ततेजसम्।

森にて恐るべき強力の羅刹ヴィラーダを討ち果たしたのち、勇者ラーマはシーターを抱きしめて慰め、ついで光輝あふれる弟ラクシュマナに語りかけた。

Verse 2

कष्टं वनमिदं दुर्गं न च स्म वनगोचराः।।3.5.2।।अभिगच्छामहे शीघ्रं शरभङ्गं तपोधनम्।

この森は苛烈で険しく、私たちはこのような林野を行き来することに慣れていない。ゆえに急ぎ、苦行の徳に富む聖仙シャラバンガ（Śarabhaṅga）のもとへ参ろう。

Verse 3

आश्रमं शरभङ्गस्य राघवोऽभिजगाम ह।।3.5.3।।तस्य देवप्रभावस्य तपसा भावितात्मनः।समीपे शरभङ्गस्य ददर्श महदद्भुतम्।।3.5.4।।

ラグ族のラーマは、シャラバンガ仙の庵に到った。その神威に輝き、苦行によって内奥を練り上げた聖者の傍らで、彼は大いなる驚異の光景を目にした。

Verse 4

आश्रमं शरभङ्गस्य राघवोऽभिजगाम ह।।3.5.3।।तस्य देवप्रभावस्य तपसा भावितात्मनः।समीपे शरभङ्गस्य ददर्श महदद्भुतम्।।3.5.4।।

ラグ族のラーマは、シャラバンガ仙の庵に到った。その神威に輝き、苦行によって内奥を練り上げた聖者の傍らで、彼は大いなる驚異の光景を目にした。

Verse 5

विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरोपमम्।अवरुह्यरथोत्सङ्गादाकाशे विबुधानुगम।।3.5.5।।असंस्पृशन्तं वसुधां ददर्श विबुधेश्वरम्।सुप्रभाभरणं देवं विरजोऽम्बरधारिणम्।।3.5.6।।तद्विधैरेव बहुभिः पूज्यमानं महात्मभिः।

ラーマは天空に、太陽あるいは燃え盛る火のように輝く姿の神々の主を見た。彼は車の座から降り、天上の者たちを従えていた。

Verse 6

विभ्राजमानं वपुषा सूर्यवैश्वानरोपमम्।अवरुह्यरथोत्सङ्गादाकाशे विबुधानुगम।।3.5.5।।असंस्पृशन्तं वसुधां ददर्श विबुधेश्वरम्।सुप्रभाभरणं देवं विरजोऽम्बरधारिणम्।।3.5.6।।तद्विधैरेव बहुभिः पूज्यमानं महात्मभिः।

彼は、大地に触れることなく在す神々の主を見た。光り輝く宝飾をまとい、汚れなき衣を着し、同じく天上の威徳を備えた多くの大いなる者たちに礼拝されていた。

Verse 7

हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.7।।ददर्शादूरतस्तस्य तरुणादित्यसन्निभम्।पाण्डुराभ्रघनप्रख्यं चन्द्रमण्डलसन्निभम्।।3.5.8।।

彼は、中空を進む戦車を見た。黄褐色の馬に轡をかけて引かれていた。

Verse 8

हरिभिर्वाजिभिर्युक्तमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.7।।ददर्शादूरतस्तस्य तरुणादित्यसन्निभम्।पाण्डुराभ्रघनप्रख्यं चन्द्रमण्डलसन्निभम्।।3.5.8।।

遠からぬところに、それは若き昇り日のように輝いて見えた。色は淡く雲の塊のごとく、月輪のように光り映えていた。

Verse 9

अपश्यद्विमलं छत्रं चित्रमाल्योपशोभितम्।चामरव्यजने चाग्र्ये रुक्मदण्डे महाधने।।3.5.9।।गृहीते वरनारीभ्यां धूयमाने च मूर्धनि।

彼は、汚れなき白き王の天蓋（傘）を見た。色とりどりの花鬘に飾られ、さらに金の柄をもつ最上のチャーマラの払子が、きわめて高価にして、二人の優れた女人により手に取られ、（インドラの）頭上近くで揺り動かされていた。

Verse 10

गन्धर्वामरसिद्धाश्च बहवः परमर्षयः।।3.5.10।।अन्तरिक्षगतं देवं वाग्भिरग्य्राभिरीडिरे।

多くのガンダルヴァ、神々、シッダ、そして大いなるリシたちは、天空に在す神を最上の言葉で讃嘆した。

Verse 11

सह सम्भाषमाणे तु शरभङ्गेन वासवे।।3.5.11।।दृष्ट्वा शतक्रतुं तत्र रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।

ヴァーサヴァ（インドラ）がそこでシャラバンガと語り合っている折、ラーマはシャタクラトゥ（インドラ）を見て、ラクシュマナに言った。

Verse 12

रामोऽथ रथमुद्दिश्य लक्ष्मणायप्रदर्शयन्।।3.5.12।।अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टमद्भुतं पश्य लक्ष्मण।प्रतपन्तमिवादित्यमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.13।।

そこでラーマは戦車を指し示してラクシュマナに言った。「見よ、ラクシュマナ。この不思議なる戦車は光り輝き、栄光に満ち、天空にあって太陽のごとく照り映えている。」

Verse 13

रामोऽथ रथमुद्दिश्य लक्ष्मणायप्रदर्शयन्।।3.5.12।।अर्चिष्मन्तं श्रिया जुष्टमद्भुतं पश्य लक्ष्मण।प्रतपन्तमिवादित्यमन्तरिक्षगतं रथम्।।3.5.13।।

そこでラーマは戦車を指し示してラクシュマナに言った。「見よ、ラクシュマナ。この不思議なる戦車は光り輝き、栄光に満ち、天空にあって太陽のごとく照り映えている。」

Verse 14

ये हयाः पुरुहूतस्य पुरा शक्रस्य नश्श्रुताः।अन्तरिक्षगता दिव्यास्त इमे हरयो ध्रुवम्।।3.5.14।।

これらはまさしく、プルフータと称えられるシャクラ（インドラ）の天なる馬—かつて聞き及んだその駿馬が、いま虚空を駆けているのだ。

Verse 15

इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।

そして、サウミトリー（ラクシュマナ）よ、戦車の周りには虎のごとき男たちが幾百幾百と立っている。若く、耳輪を飾り、剣を手にしている。胸は広く逞しく、腕は鉄の梁のようで、皆赤き衣をまとい、虎のように近づき難い。彼らの胸には火のように輝く首飾りが垂れ、年の頃は二十五ほどの壮年の姿を帯びている。

Verse 16

इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।

そして、サウミトリー（ラクシュマナ）よ、戦車の周りには虎のごとき男たちが幾百幾百と立っている。若く、耳輪を飾り、剣を手にしている。胸は広く逞しく、腕は鉄の梁のようで、皆赤き衣をまとい、虎のように近づき難い。彼らの胸には火のように輝く首飾りが垂れ、年の頃は二十五ほどの壮年の姿を帯びている。

Verse 17

इमे च पुरुषव्याघ्रा ये तिष्ठ्न्त्यभितो रथम्।शतं शतं कुण्डलिनो युवानः खङ्गपाणयः।।3.5.15।।विस्तीर्णविपुलोरस्काः परिघायतबाहवः।शोणांशुवसनास्सर्वे व्याध्रा इव दुरासदाः।।3.5.16।।उरोदेशेषु सर्वेषां हारा ज्वलनसन्निभाः।रूपं बिभ्रति सौमित्रे पञ्चविंशतिवार्षिकम्।।3.5.17।।

そして、サウミトリー（ラクシュマナ）よ、戦車の周りには虎のごとき男たちが幾百幾百と立っている。若く、耳輪を飾り、剣を手にしている。胸は広く逞しく、腕は鉄の梁のようで、皆赤き衣をまとい、虎のように近づき難い。彼らの胸には火のように輝く首飾りが垂れ、年の頃は二十五ほどの壮年の姿を帯びている。

Verse 18

एतद्दि किल देवानां वयो भवति नित्यदा।यथेमे पुरुषव्याघ्रा दृश्यन्ते प्रियदर्शनाः।।3.5.18।।

まことに、これこそがデーヴァたちの常に変わらぬ年齢だと言われる。これら虎のごとき男たちは、いつも若々しく、見る者に喜びを与えるからである。

Verse 19

इहैव सह वैदेह्या मुहूर्तं तिष्ठ लक्ष्मण।यावज्जानाम्यहं व्यक्तं क एष द्युतिमान्रथे।।3.5.19।।

「ラクシュマナよ、ヴァイデーヒーと共にここでしばし留まれ。あの戦車に乗る光り輝く者が誰であるか、私がはっきり見定めるまで。」

Verse 20

तमेवमुक्त्वा सौमित्रिमिहैव स्थीयतामिति।अभिचक्राम काकुत्स्थ श्शरभङ्गाश्रमं प्रति।।3.5.20।।

そう言ってサウミトリに「ここに留まれ」と告げ、カクッツタ族のラーマはシャラバンガの庵へと歩みを進めた。

Verse 21

ततस्समभिगच्छन्तं प्रेक्ष्य रामं शचीपतिः।शरभङ्गमनुप्राप्य विविक्त इदमब्रवीत्।।3.5.21।।

そのとき、シャチーの主（インドラ）はラーマが近づくのを見てシャラバンガのもとへ赴き、人目を避けて次の言葉を告げた。

Verse 22

इहोपयात्यसौ रामो यावन्मां नाभिभाषते।निष्ठां नयतु तावत्तु ततो मा द्रष्टुमर्हति।।3.5.22।।जितवन्तं कृतार्थं हि तदाहमचिरादिमम्।कर्म ह्यनेन कर्तव्यं महदन्यैस्सुदुष्करम्।।3.5.23।।

「ラーマがここへ来る。彼が私に言葉をかける前に、彼の目に触れぬ場所へ私を移してくれ。その後、彼がほどなく目的を成し遂げ、勝利者として立つとき、私は彼に会おう。なぜなら、他の者にはきわめて成し難い大いなる業が、なお彼に残されているのだ。」

Verse 23

इहोपयात्यसौ रामो यावन्मां नाभिभाषते।निष्ठां नयतु तावत्तु ततो मा द्रष्टुमर्हति।।3.5.22।।जितवन्तं कृतार्थं हि तदाहमचिरादिमम्।कर्म ह्यनेन कर्तव्यं महदन्यैस्सुदुष्करम्।।3.5.23।।

「ラーマがここへ来る。彼が私に言葉をかける前に、彼の目に触れぬ場所へ私を移してくれ。その後、彼がほどなく目的を成し遂げ、勝利者として立つとき、私は彼に会おう。なぜなら、他の者にはきわめて成し難い大いなる業が、なお彼に残されているのだ。」

Verse 24

इति वज्री तमामन्त्र्य मानयित्वा च तापसम्।रथेन हययुक्तेन ययौ दिवमरिन्दमः।।3.5.24।।

そう言って、敵を鎮する金剛手（インドラ）は、苦行者をしかるべく敬い礼を尽くして辞し、馬に繋がれた戦車に乗って天界へと去った。

Verse 25

प्रयाते तु सहस्राक्षे राघवस्सपरिच्छदः।अग्निहोत्रमुपासीनं शरभङ्गमुपागमत्।।3.5.25।।

千眼のインドラが去ったのち、ラーマは供の者たちとともに、アグニホートラの火供に侍して座す聖仙シャラバンガ（Śarabhaṅga）のもとへ近づいた。

Verse 26

तस्य पादौ च सङ्गृह्य रामस्सीता च लक्ष्मणः।निषेदुस्समनुज्ञाता लब्धवासा निमन्त्रिताः।।3.5.26।।

ラーマ、シーター、ラクシュマナは敬虔にその御足を抱き、許しを得て座を勧められると、招かれて逗留する者として座に就いた。

Verse 27

ततश्शक्रोपयानं तु पर्यपृच्छत्स राघवः।शरभङ्गश्च तत्सर्यं राघवाय न्यवेदयत्।।3.5.27।।

その後、ラाघヴァはシャクラ（インドラ）の来訪について尋ね、シャラバンガはその一部始終をラाघヴァに告げた。

Verse 28

मामेष वरदो राम ब्रह्मलोकं निनीषति।जितमुग्रेण तपसा दुष्प्रापमकृतात्मभिः।।3.5.28।।

おおラーマよ、この恩寵を授ける神は、私をブラフマローカへ連れて行こうとしておられる――それは激しい苦行（タパス）によって勝ち得られ、自己を制し得ぬ者には到り難い境地である。

Verse 29

अहं ज्ञात्वा नरव्याघ्र वर्तमानमदूरतः।ब्रह्मलोकं न गच्छामि त्वामदृष्ट्वा प्रियातिथिम्।।3.5.29।।

人中の虎よ、あなたが近くにおられると知った以上、愛し敬う客人であるあなたを拝さずして、私はブラフマローカへは参りません。

Verse 30

त्वयाऽहं पुरुषव्याघ्र धार्मिकेण महात्मना।समागम्य गमिष्यामि त्रिदिवं देवसेवितम्।।3.5.30।।

人中の虎よ、法にかなう大いなる魂であるあなたにお会いしてこそ、私は神々に仕えられる天界トリディヴァへと旅立ちましょう。

Verse 31

अक्षया नरशार्दूल मया लोका जिताश्शुभा।ब्राह्म्याश्च नाकपृष्ठ्याश्च प्रतिगृह्णीष्व मामकान्।।3.5.31।।

人中の虎よ、私は吉祥にして尽きることなき世界を勝ち得た――ブラフマーの界と、天の高みである。これらを我がものとして受け取り、授けとしてお受けください。

Verse 32

एवमुक्तो नरव्याघ्रस्सर्वशास्त्र विशारदः।ऋषिणा शरभङ्गेण राघवो वाक्यमब्रवीत्।।3.5.32।।

このように聖仙シャラバンガに告げられると、ラाघヴァは――人中の虎にして一切のシャーストラに通暁する者――次の言葉で答えた。

Verse 33

अहमेवाहरिष्यामि सर्वांल्लोकान्महामुने।आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने।।3.5.33।।

「大いなるムニよ、あらゆるその世界は我が努力によって自ら勝ち得ましょう。されどこの森にて、あなたが示してくださるなら、住まいを願います。」

Verse 34

राघवेणैवमुक्तस्तु शक्रतुल्यबलेन वै।शरभङ्गो महाप्राज्ञः पुनरेवाब्रवीद्वचः।।3.5.34।।

インドラ（シャクラ）に等しい力をもつラーマにこう告げられると、大いなる智慧のシャラバンガは再び言葉を発した。

Verse 35

इह राम महातेजास्सुतीक्ष्णो नाम धार्मिकः।वसत्यरण्ये धर्मात्मा स ते श्रेयो विधास्यति।।3.5.35।।

「ここに、偉大なる光輝をもつラーマよ、森にスティークシュナという正しき苦行者が住んでいる。法にかなう高貴な心のその人が、汝にとって最善を整えてくれよう。」

Verse 36

सुतीक्ष्णमभिगच्छ त्वं शुचौ देशे तपस्विनम्।रमणीये वनोद्देशे स ते वासं विधास्यति।।3.5.36।।

「清らかで聖なる地に住む苦行者スティークシュナのもとへ行きなさい。森の麗しい一隅にて、彼が汝の住まいを整えてくれるであろう。」

Verse 37

इमां मन्दाकिनीं राम प्रतिस्रोतामनुव्रज।नदीं पुष्पोडुपवहां ततस्तत्र गमिष्यसि।।3.5.37।।

ラーマよ、このマンダーキニー川を流れに逆らって辿りなさい――花々と漂う花弁を運ぶその流れを行けば、やがてその場所に至るであろう。

Verse 38

एष पन्था नरव्याघ्र मुहूर्तं पश्य तात माम्।यावज्जहामि गात्राणि जीर्णां त्वचमिवोरगः।।3.5.38।।

これが道だ、人中の虎よ。愛しき子よ、しばし我を見守れ――我がこの身を捨て去るまで。蛇が古びた皮を脱ぐがごとく。

Verse 39

ततोऽग्निं स समाधाय हुत्वा चाज्येन मन्त्रवित्।शरभङ्गो महातेजाः प्रविवेश हुताशनम्।।3.5.39।।

その後、真言に通じ大いなる光を放つシャラバンガは火を起こし、酥油を供えて供犠をなし、燃えさかる炎の中へと入っていった。

Verse 40

तस्य रोमाणि केशांश्च तदा वह्निर्महात्मनः।जीर्णां त्वचं तथाऽस्थीनि यच्च मांसं सशोणितम्।।3.5.40।।

そのとき火は、その大いなる魂の体毛と頭髪、古びた皮、骨、そして血を帯びた残りの肉までも焼き尽くした。

Verse 41

स च पावकसङ्काशः कुमारस्समपद्यत।उत्थायाग्निचयात्तस्माच्छरभङ्गो व्यरोचत।।3.5.41।।

そして彼は火のごとく輝く若者となり、炎の積み重なりから立ち上がって、シャラバンガは荘厳に光り現れた。

Verse 42

स लोकानाहिताग्नीनामृषीणां च महात्मनाम्।देवानां च व्यतिक्रम्य ब्रह्मलोकं व्यरोहत।।3.5.42।।

神々の世界を越え、聖火を守る大いなるリシたちの界をも超えて、彼は梵天の世界ブラフマローカへと昇りゆいた。

Verse 43

स पुण्यकर्मा भुवने द्विजर्षभः पितामहं सानुचरं ददर्श ह।पितामहश्चापि समीक्ष्य तं द्विजं ननन्द सुस्वागतमित्युवाच ह।।3.5.43।।

功徳に満ち、婆羅門の中の雄たるシャラバンガは、その世界で従者を伴う祖父神ブラフマー（ピターマハ）を拝した。ピターマハもまたその婆羅門を見て喜び、「ようこそ」と告げた。