द्वादशमासेषु अष्टमी-व्रत-कथनम् (Account of the Aṣṭamī Vow Across the Twelve Months)

Verse 1

सनातन उवाच । शुक्लाष्टम्यां चैत्रमासे भवान्याः प्रोच्यते जनिः । प्रदक्षिणशतं कृत्वा कार्यो यात्रामहोत्सवः ॥ १ ॥

サナータナは言った。「チャイトラ月の白分第八日（シュクラ・アシュタミー）に、バヴァーニーの御誕生が宣言される。百回のプラダクシナー（右繞）を行ったのち、女神のヤートラー（神輿行列）の大祭を執り行うべきである。」

Verse 2

दर्शनं जगदम्बायाः सर्वानंदप्रदं नृणाम् । अत्रैवाशो ककलिकाप्राशनं समुदाहृतम् ॥ २ ॥

ジャガダンバーのダルシャン（吉祥なる拝観）は、人々にあまねき歓喜を授ける。またここにおいて、「カカリカー・プラーシャナ」と呼ばれる、カカリカーを儀礼として口にする作法も説き明かされる。

Verse 3

अशोककलिकाश्चाष्टौ ये पिबंति पुनर्वसौ । चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः ॥ ३ ॥

チャイトラ月の白分第八日（シュクラ・アシュタミー）、プナルヴァスの日にアショーカ樹の蕾を八つ飲む者は、悲嘆に沈むことがない。

Verse 4

महाष्टमीति च प्रोक्ता देव्याः पूजाविधानतः । वैशाखस्य सिताष्टम्यां समुपोष्यात्र वारिणा ॥ ४ ॥

女神礼拝の定められた作法に従い、この行は「マハー・アシュタミー」と称される。ヴァイシャーカ月の白分第八日に、ここで水のみによって正しく断食（ウパヴァーサ）を行うべきである。

Verse 5

स्नात्वापराजितां देवीं मांसीबालकवारिभिः । स्नापयित्वार्च्य गन्धाद्यैर्नैवेद्यं शर्करामयम् ॥ ५ ॥

沐浴を終えたなら、マンシーとバーラカを香らせた水でアパラージター女神を沐浴させ、香などをもって礼拝し、砂糖で作った供物（ナイヴェーディヤ）を捧げるべきである。

Verse 6

कुमारीर्भोजयेच्चापि नवम्यां पारणाग्रतः । ज्योतिर्मयविमानेन भ्राजमानो यथा रविः ॥ ६ ॥

第九日（ナヴァミー）には、パーラナ（斎戒の結びの食事）の前に、クマーリーたる少女たちにも食を施すべきである。すると人は太陽のように輝き、光で成るヴィマーナに乗って顕れる。

Verse 7

लोकेषु विचरेद्विप्र देव्याश्चैव प्रसादतः । कृष्णाष्टम्यां ज्येष्ठमासे पूजयित्वा त्रिलोचनम् ॥ ७ ॥

おおブラーフマナよ、女神の恩寵により、彼は諸世界を自在に巡り得る。すなわち、ジェーシュタ月の黒分第八日（クリシュナーシュタミー）に三眼の主（シヴァ）を礼拝したのちである。

Verse 8

शिवलोके वसेत्कल्पं सर्वदेवनमस्कृतः । ज्येष्ठशुक्ले तथाष्टम्यां यो देवीं पूजयेन्नरः ॥ ८ ॥

ジェーシュタ月（Jyeṣṭha）の白分の第八日アシュタミー（Aṣṭamī）に女神を礼拝する者は、諸天に敬われ、ひと劫（kalpa）のあいだシヴァの世界に住する。

Verse 9

स विमानेन चरति गन्धर्वाप्सरसां गणैः । शुक्लाष्टम्यां तथाऽषाढे स्नात्वा चैव निशांबुना ॥ ९ ॥

彼は天のヴィマーナに乗り、ガンダルヴァとアプサラスの群に伴われて巡る。これは、アーシャーダ月（Āṣāḍha）の白分アシュタミーに、夜の水にて沐浴したゆえである。

Verse 10

तेनैव स्नापयेद्देवीं पूजयेच्च विधानतः । ततः शुद्धजलैः स्नाप्य विलिंपेत्सेंदुचंदनैः ॥ १० ॥

その同じ加持の品をもって女神を沐浴させ、定められた作法により礼拝せよ。次いで清浄の水で洗い、月のごとく涼やかな白檀の香泥を塗り奉れ。

Verse 11

नैवेद्यं शर्करोपेतं दत्वाऽचमनमर्पयेत् । भोजयित्वा ततो विप्रान्दत्वा स्वर्णं च दक्षिणाम् ॥ ११ ॥

砂糖を添えたナイヴェーディヤ（naivedya）を供え、ついでアーチャマナ（ācamanam）の水を捧げよ。さらに婆羅門を供養して食を施し、黄金をダクシナー（dakṣiṇā）として授けよ。

Verse 12

विसृज्य च ततः पश्चात्स्वयं भुंजीत वाग्यतः । एतद्व्रतं नरः कृत्वा देवीलोकमवाप्नुयात् ॥ १२ ॥

その後、定めの供施を済ませてから、自ら食し、言葉を慎んで沈黙を守れ。かくのごとくこの誓戒（ヴラタ）を行う者は、女神の世界に到達する。

Verse 13

नभःशुक्लेतथाष्टम्यां देवीमिष्ट्वा विधानतः । क्षीरेण स्नापयित्वा च मिष्टान्नं विनिवेदयेत् ॥ १३ ॥

ナバス月（Nabhas）の白分（明半月）のアシュタミー（Aṣṭamī、第八日）に、定められた作法に従って女神を礼拝し、乳で沐浴させ、ついで甘い熟食ミシュターナ（miṣṭānna）をナイヴェーディヤ（naivedya）として供えよ。

Verse 14

ततो द्विजान् भोजयित्वा परेऽह्नि स्वयमप्युत । भुक्त्वा समापयेदद्व्रतं संततिवर्धनम् ॥ १४ ॥

その後、翌日に、まず二度生まれ（dvija）すなわちバラモンたちに食を施し、行者自身もまた食すべし。かくして食後、この子孫と家系を増し育てる誓戒（ヴラタ）を正しく結願せよ。

Verse 15

नभोमासे सिताष्टम्यां दशाफलमिति व्रतम् । उपवासं तु संकल्प्य स्नात्वा कृत्वा च नैत्यिकम् ॥ १५ ॥

ナボー月（Nabho）の白分アシュタミーには、「ダシャーファラ」（Daśāphala）と名づけられたヴラタがある。断食（upavāsa）を誓い、沐浴して、日々の定めの務めを行え。

Verse 16

तुलस्याः कृष्णावर्णाया दलैर्दशभिरर्चयेत् । कृष्णं विष्णुं तथाऽनन्तं गोविन्दं गरुडध्वजम् ॥ १६ ॥

黒みを帯びた（śyāmā）トゥラシーの葉十枚をもって礼拝し、主をクリシュナ（Kṛṣṇa）、ヴィシュヌ（Viṣṇu）、アナンタ（Ananta）、ゴーヴィンダ（Govinda）、そしてガルダ・ドゥヴァジャ（Garuḍa-dhvaja：ガルダを旗印とする御方）と称えて招請せよ。

Verse 17

दामोदरं हृषीकेशं पद्मनाभं हरिं प्रभुम् । एतैश्च नामभिर्नित्यं कृष्णदेवं समर्चयेत् ॥ १७ ॥

ダーモーダラ（Dāmodara）、フリシーケーシャ（Hṛṣīkeśa）、パドマナーバ（Padmanābha）、ハリ（Hari）、そして至上の主プラブ（Prabhu）—これらの神聖なる御名をもって、日々つねにクリシュナ・デーヴァ（Kṛṣṇa-deva）を礼拝せよ。

Verse 18

नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रदक्षिणसमन्वितम् । एवं दशदिनं कुर्याद्व्रतानामुत्तमं व्रतम् ॥ १८ ॥

それから、礼拝の五体投地（ナマスカーラ）を、右繞（プラダクシナ）を伴って行うべきである。このように十日間これを守持せよ—これこそ諸誓戒のうち最上の誓いである。

Verse 19

आदौ मध्ये तथा चांते होमं कुर्याद्विधानतः । कृष्णमंत्रेण जुहुयाच्चरुणाऽष्टोत्तरं शतम् ॥ १९ ॥

初めに、中ほどに、そして終わりにも、規定に従ってホーマ（火供）を行うべきである。クリシュナのマントラによって、チャル（供養の米粥）を百八回、供物として投じよ。

Verse 20

होमांते विधिना सम्यगाचार्य्यं पूजयेत्सुधीः । सौवर्णे ताम्रपात्रे वा मृन्मये वेणुपात्रके ॥ २० ॥

ホーマの終わりに、賢者は規定に従って正しくアーチャーリヤ（師）を供養し敬うべきである—供物は金の器、あるいは銅の器、あるいは土の壺、あるいは竹の容器に納めて捧げよ。

Verse 21

तुलसीदलं सुवर्णेन कारयित्वा सुलक्षणम् । हैमीं च प्रतिमां कृत्वा पूजयित्वा विधानतः ॥ २१ ॥

吉祥なる相を備えたトゥラシーの葉の印を黄金で作り、さらに黄金のプラティマー（聖像）を造って、定められた作法に従い礼拝供養すべきである。

Verse 22

निधाय प्रतिमां पात्रे ह्याचार्याय निवेदयेत् । दातव्या गौः सवत्सा च वस्त्रालंकारभूषिता ॥ २२ ॥

聖像をふさわしい器に納めて、アーチャーリヤに正式に奉献すべきである。また、衣と装身具で飾った牝牛を、子牛とともに布施せよ。

Verse 23

दशाहं कृष्णदेवाय पूरिका दश चार्पयेत् । ताश्च दद्याद्विधिज्ञाय स्वयं वा भक्षयेद्व्रती ॥ २३ ॥

十日間、毎日、主クリシュナにプーリカー（小麦粉の揚げ菓子）を十個供養すべし。供え終えたなら、それらは作法に通じた者（相応しきバラモン／祭司）に施すか、あるいは誓戒を守る信者が自ら食してよい。

Verse 24

शयनं च प्रदातव्यं यथाशक्ति द्विजोत्तम । दशमेऽह्नि ततो मूर्तिं सद्रव्यां गुरवेऽर्पयेत् ॥ २४ ॥

おお、 द्विज の中の最勝者よ、力に応じて寝床を布施すべし。さらに第十日には、相応の財宝を添えて、 गुरु にムールティ（聖像）を捧げよ。

Verse 25

व्रतांते दशविप्रेभ्यः प्रत्येकं दश पूरिकाः । दद्यादेव दशाब्दं तु कृत्वा व्रतमनुत्तमम् ॥ २५ ॥

誓戒の終わりには、十人のバラモンに、それぞれプーリカーを十個ずつ施すべし。この無上の誓いを修したなら、まことに十年にわたりそのように行え。

Verse 26

उपोष्य विधिना भूयात्सर्वकामसमन्वितः । अंते कृष्णस्य सायुज्यं लभते नात्र संशयः ॥ २६ ॥

定められた作法に従って正しく斎戒（断食）を守れば、あらゆる望む成就を具える。さらに終わりには、クリシュナとのサーユジュヤ（合一）を得る—ここに疑いはない。

Verse 27

कृष्णजन्माष्टमी चेयं स्मृता पापहरा नृणाम् । केवलेनोपवासेन तस्मिञ्जन्मदिने हरेः ॥ २७ ॥

このクリシュナ・ジャンマーシュタミーは、人々の罪を滅するものとして伝えられる。ハリの御降誕の日にただ断食するだけで、罪は取り除かれる。

Verse 28

सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः । उपवासी तिलैः स्नातो नद्यादौ विमले जले ॥ २८ ॥

疑いはない。七生にわたり積み重ねた罪より解き放たれる。斎戒して断食し、清らかな川などの水にて胡麻を用いて沐浴すれば、その浄化を得る。

Verse 29

सुदेशे मंडपे क्लृप्ते मंडलं रचयेत्सुधीः । तन्मध्ये कलशं स्थाप्य ताम्रजं वापि मृन्मयम् ॥ २९ ॥

ふさわしい場所にて、まずマण्डパ（maṇḍapa）を整え、賢者は儀礼のマण्डラ（maṇḍala）を描くべきである。その中央にカラシャ（kalaśa）の水壺を据え、銅製でも土製でもよい。

Verse 30

तस्योपरि न्यसेत्पात्रं ताम्रं तस्योपरि स्थिताम् । हैमीं वस्त्रयुगाच्छन्नां कृष्णस्य प्रतिमां शुभम् ॥ ३० ॥

そのカラシャの上に銅の器を置き、さらにその上に、金で作られ二枚の布で覆われた、吉祥なるクリシュナの御像を安置すべきである。

Verse 31

पाद्याद्यैरुपचारैस्तु पूजयेत्स्निग्धमानसः । देवकीं वसुदेवं च यशोदां नंदमेव च ॥ ३१ ॥

愛に満ちたバクティによって心を和らげ、足洗いの水パーディヤ（pādya）に始まる慣例の供養をもって礼拝すべきである。デーヴァキーとヴァスデーヴァ、またヤショーダーとナンダをも敬い奉れ。

Verse 32

व्रजं गोपांस्तथा गोपीर्गाश्च दिक्षु समर्चयेत् । तत आरार्तिकं कृत्वा क्षमाप्यानम्य भक्तितः ॥ ३२ ॥

ヴラジャ（Vraja）、ゴーパたち、ゴーピーたち、そして牛たちを、四方八方にわたり正しく礼拝せよ。次いでアーラティ（ārati）を行い、赦しを乞い、バクティをもって合掌し礼拝して頭を垂れよ。

Verse 33

तिष्ठेत्तथैवार्द्धरात्रे पुनः संस्नापयेद्धरिम् । पंचामृतैः शुद्धजलैर्गंधाद्यैः पूजयेत्पुनः ॥ ३३ ॥

同じように、真夜中に再びハリ（Hari）を沐浴させ、五甘露と清らかな水をもって、白檀の塗香など諸供物により改めて礼拝供養すべきである。

Verse 34

धान्याकं च यवानीं च शुंठीं खंडं च नारद । साज्यं रौप्ये धृतं पात्रे नैवेद्यं विनिवेदयेत् ॥ ३४ ॥

「ナーラダよ、ナイヴェーディヤとしてコリアンダー、アジュワイン、乾姜、砂糖を供え、さらにギーを銀の器に入れて、正しく食供として捧げるべきである。」

Verse 35

पुनरारार्तिकं कृत्वा दशधा रूपधारिणम् । विचिंतयन्मृगांकाय दद्यादर्घ्यं समुद्यते ॥ ३५ ॥

再びアーラティを行い、鹿の印を帯びる月を十の姿を取るものとして観想したのち、起ち上がってアルギャ（供水）を捧げるべきである。

Verse 36

ततः क्षमाप्य देवेशं रात्रिखंडं नयेद्व्रती । पौराणिकैः स्तोत्रपाठैर्गीतवाद्यैरनेकधा ॥ ३६ ॥

それから、 देवेश（神々の主）に赦しを乞い、誓戒を守る者は夜の時分をさまざまに過ごすべきである――プラーナの読誦、讃歌（ストートラ）の唱和、そして信愛の歌と器楽の奉奏によって。

Verse 37

ततः प्रभाते विप्रग्र्यान्भोजयेन्मधुरान्नकैः । दत्वा च दक्षिणां तेभ्यो विसृजेत्तुष्टमानसः ॥ ३७ ॥

それから夜明けに、すぐれたバラモンたちに甘味の食を施して供養し、定めのダクシナーを授けたのち、満ち足りた心で恭しく見送るべきである。

Verse 38

ततस्तां प्रतिमां विष्णोः स्वर्णधेनुधरान्विताम् । गुरवे दक्षिणां दत्वा विसृज्याश्रीत च स्वयम् ॥ ३८ ॥

それから、黄金の牝牛の施与を伴ってヴィシュヌの御像を奉献し、師にダクシナー（祭儀の謝礼）を捧げて、作法どおりに儀礼を結び、のち自ら主に帰依して身を寄せるべきである。

Verse 39

दारापत्यसुहृद्भृत्यरेवं कृत्वा व्रत नरः । साक्षाद्गोकमाप्नोति विमानवरमास्थितः ॥ ३९ ॥

このように妻・子ら・友人・従者とともにこの誓戒を修する者は、最上の天の車に乗って、直ちに牛たちの神聖なる世界へ到達する。

Verse 40

नैतेन सदृशं चान्यद्व्रतमस्ति जगत्त्रये । कृतेन येन लभ्येत कोट्यैकादशकं फलम् ॥ ४० ॥

三界のうち、この誓戒に等しい誓いは他にない。これを修すれば、十一コーティに等しい果報、すなわち量り知れぬ功徳を得る。

Verse 41

शुक्लाष्टम्यां नभस्यस्य कुर्याद्राधाव्रतं नरः । पूर्ववद्राधिकां हैमीं कलशस्थां प्रपूजयेत् ॥ ४१ ॥

ナバスヤ月（バードラパダ）の白分第八日（シュクラ・アシュタミー）に、人はラーダーの誓戒を行うべきである。前に述べたとおり、カラシャ（聖水壺）の上に安置した黄金のラーディカー像を、作法に従って礼拝せよ。

Verse 42

मध्याह्ने पूजयित्वेनामेकभक्तं समापयेत् । शक्तो भक्तश्चोपवासं परेऽह्नि विधिना ततः ॥ ४२ ॥

正午に礼拝を行ったのち、エーカ・バクタ（食事一回）をもって結ぶべきである。さらに、力ある信愛者は、次の日に定められた作法に従ってウパヴァーサ（断食）を守れ。

Verse 43

सुवासिनीर्भोजयित्वा गुरवे प्रतिमार्पणम् । कृत्वा स्वयं च भुंजीतं व्रतमेवं समापयेत् ॥ ४३ ॥

吉祥なる既婚の婦人たちに食を施し、師（グル）に聖像（プラティマー）を奉納したのち、行者は自らも食し、このようにして誓戒（ヴラタ）を結了すべし。

Verse 44

व्रतेनानेन विप्रर्षे कृतेन विधिना व्रती । रहस्यं गोष्ठजं लब्ध्वा राधापरिकरे वसेत् ॥ ४४ ॥

おお、婆羅門の中の最勝者よ。誓戒を守る者が定められた作法によりこのヴラタを修し、ゴークラ（Gokula）に生まれた秘奥の密義を得たなら、ラーダー（Rādhā）の眷属・侍従の中に住すべし。

Verse 45

दूर्वाष्टमीव्रतं चात्र कथितं तच्च मे श्रृणु । शुचौ देशे प्रजातायां द्वर्वायां द्विजसत्तम ॥ ४५ ॥

ここにドゥールヴァーアシュタミー（Dūrvāṣṭamī）のヴラタは説き明かされた。いま我より聞け、二度生まれし者の最勝よ——清浄なる地に生えた聖なるドゥールヴァー草をもってこれを修すべし。

Verse 46

स्थाप्य लिंगं ततो गंधैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः । नैवेद्यैरर्चयेद्भक्त्या दध्यक्षतफलादिभिः ॥ ४६ ॥

リンガ（liṅga）を安置したのち、香・花・薫香・灯明をもって、また供物（ナイヴェーディヤ）として凝乳（ダディ）、不砕の米（アクシャタ）、果実などを捧げ、信愛（バクティ）により礼拝すべし。

Verse 47

अर्घ्यं प्रदद्यात्पूजांते मंत्राभ्यां सुसमाहितः । त्वं दूर्वेऽमृतजन्माऽसि सुरासुरनमस्कृते ॥ ४७ ॥

供養の終わりに、心をよく整えてアルギャ（arghya）を捧げ、次の二つのマントラを誦すべし。「おおドゥールヴァー草よ、汝は甘露（アムリタ）より生まれたり。天（デーヴァ）と阿修羅（アスラ）の双方に礼拝される者よ。」

Verse 48

सौभाग्यं संततिं देहि सर्वकार्यकरी भव । यथा शाखा प्रशाखाभिर्विस्तृताऽसि महीतले ॥ ४८ ॥

我に福徳と子孫を授けたまえ。わが一切の事業を成就する御方となりたまえ—多くの枝分かれをもって樹の枝が大地に広く伸びるがごとく。

Verse 49

तथा विस्तृतसंतानं देहि मेऽप्यजरामरम् । ततः प्रदक्षिणीकृत्य विप्रान्संभोज्य तत्र वै ॥ ४९ ॥

同じく、我にも広く繁栄する子孫を授けたまえ—老いと死によって断たれぬ家系を。ついで彼は敬虔にプラダクシナー（右繞）を行い、そこでまことにバラモンたちに食を施した。

Verse 50

भुक्त्वा स्वयं गृहं गच्छेदत्वा विप्रेषु दक्षिणाम् । फलानि च प्रशस्तानि मिष्टानि सुरभीणि च ॥ ५० ॥

食事を終えたなら、自ら家へ帰るべきである。バラモンたちに相応のダクシナーを授け—さらに佳き果実、甘く香り高きものを添えて。

Verse 51

एवं पुण्या पापहरा नृणा दूर्वाष्टमी द्विज । चतुर्णामपि वर्णानां स्त्रीजनानां विशेषतः ॥ ५१ ॥

かくして、ああ二度生まれし者よ、ドゥールヴァーシュタミー（Dūrvāṣṭamī）の行は大いなる功徳を生み、人々の罪を滅する。四つのヴァルナすべてに益し、とりわけ女性に勧められる。

Verse 52

या न पूजयते दूर्वा नारी मोहाद्यथाविधि । जन्मानि त्रीणि वैधव्यं लभते सा न संशयः ॥ ५२ ॥

迷いによって、定められた作法のままにドゥールヴァ草（dūrvā）を礼拝しない女は、三つの生にわたり寡婦の果報を受ける—疑いはない。

Verse 53

यदा ज्येष्ठर्क्षसंयुक्ता भवेच्जैवाष्टभी द्विज । ज्येष्ठा नाम्नी तु सा ज्ञेया पूजिता पापनाशिनी ॥ ५३ ॥

おお、二度生まれし者よ。第八日（アシュタミー）がナクシャトラ「ジェーシュター」と合致するとき、それは「ジェーシュター」と名づけられると知れ。これを礼拝すれば、罪を滅するものとなる。

Verse 54

अथैनां तु समारभ्य व्रतं षोडशवासरम् । महालक्ष्म्याः समुद्दिष्टं सर्वसंपद्विवर्धनम् ॥ ५४ ॥

次に、この行を起こして、十六日間の誓戒（ヴラタ）を修すべし。これはマハーラクシュミーのために説かれた法であり、あらゆる繁栄と吉祥を増大させる。

Verse 55

करिष्येऽहं महालक्ष्मीव्रतं ते त्वत्परायणः । तदविघ्नेन मे यातु समाप्तिं त्वत्प्रसादतः ॥ ५५ ॥

我は汝のマハーラクシュミーの誓戒を修し、ただ汝に帰依する。汝のご加護により、我が行が障りなく成就し、円満に終わらんことを。

Verse 56

इत्युच्चार्य ततो बद्धा डोरक दक्षिणे करे । षोडशग्रंथिसहितं गुणैः षोडशभिर्युतम् ॥ ५६ ॥

かく真言を唱え終えて後、右手に護符の紐（ドーラカ）を結ぶべし。十六の結び目を備え、十六の吉祥なる徳を具する。

Verse 57

ततोऽन्वहं महालक्ष्मीं गंधाद्यैरर्च्चयेद्व्रती । यावत्कृष्णाष्टमी तत्र चरेदुद्यापनं सुधीः ॥ ५७ ॥

その後、誓戒を守る者は香などの供物をもって日々マハーラクシュミーを礼拝すべし。やがてクリシュナ・アシュタミー（闇半月の第八日）が到来したなら、賢者はその誓戒の結願の儀（ウディヤーパナ）を行うべきである。

Verse 58

वस्त्रमंडपिकां कृत्वा सर्वतोभद्रमंडले । कलशं सुप्रतिष्ठाप्य दीपमुद्द्योतयेत्ततः ॥ ५८ ॥

サルヴァトーバドラの曼荼羅の上に布の मंडप（天蓋）を設け、聖なる水壺カラシャ（クンバ）を堅固に安置し、その後に灯明をともす。

Verse 59

उत्तार्य डोरकं बाहोः कुंभस्याधो निवेदयेत् । चतस्रः प्रतिमाः कृत्वा सौवर्णीस्तत्स्वरूपिणीः ॥ ५९ ॥

腕からドーラカ（護符の聖紐）を外し、クンバの下に供えて置く。次いで、その御姿に等しい四体の金の像を作り、しかるべく奉献する。

Verse 60

स्नपनं कारयेत्तासाः जलैः पञ्चामृतैस्तथा । उपचारैः षोडशभिः पूजयित्वा विधानतः ॥ ६० ॥

それらに水とパンチャームリタによって沐浴灌頂（スナーパナ／アビシェーカ）を行わせ、次いで規定に従い、十六の供養（ショーダショーパチャーラ）をもって礼拝する。

Verse 61

जागरस्तत्र कर्तव्यो गीतवादित्रनिः स्वनैः । ततो निशीथे संप्राप्तेऽभ्युदितेऽमृतदीधितौ ॥ ६१ ॥

そこで歌と楽器の響きをもって覚醒の夜（ジャーガラ）を行う。やがて夜半が訪れ、甘露の光を放つ月が昇るとき、（次の作法へ進む）。

Verse 62

दत्वार्घ्यं बंधनं द्रव्यैः श्रीखंडाद्यैर्विधानतः । चंद्रमण्डलसंस्थायै महालक्ष्यै प्रदापयेत् ॥ ६२ ॥

アルギャ（敬献の供水）を捧げたのち、規定に従い、シュリーカンダ（白檀）などの供物によるバンダナ（結びの供養）を整え、月輪（チャンドラ・マンダラ）に住するマハーラクシュミーに奉る。

Verse 63

क्षीरोदार्णवसंभूत महालक्ष्मीसहोदर । पीयूषधाम रोहिण्याः सहिताऽर्घ्यं गृहाण मे ॥ ६३ ॥

乳海より生まれし御方よ、マハーラクシュミーの同胞よ、甘露の住処よ――ローヒニーとともに、我が捧ぐアルギャ（供水）をお受け取りください。

Verse 64

क्षीरोदार्णवसम्भूते कमले कमलालये । विष्णुवक्षस्थलस्थे मे सर्वकामप्रदा भव ॥ ६४ ॥

乳海より生まれしカマラー（ラクシュミー）よ、蓮に住まう御方よ、ヴィシュヌの胸に坐す御方よ――我にあらゆる願いの成就を授けたまえ。

Verse 65

एकनाथे जगन्नाथे जमदग्निप्रियेऽव्यये । रेणुके त्राहि मां देवि राममातः शिवं कुरु ॥ ६५ ॥

レーヌカー女神よ――唯一の帰依処、ジャガンナータ、ジャマダグニに愛されし不滅の御方よ、我を護りたまえ。デーヴィーよ、ラーマ（パラシュラーマ）の母よ、我に吉祥と安寧を起こしたまえ。

Verse 66

मंत्रैरेतैर्महालक्ष्मीं प्रार्थ्य श्रोत्रिययोषितः । सम्यक्संपूज्य ताः सम्यग्गंधयावककज्जलैः ॥ ६६ ॥

これらの真言によってマハーラクシュミーに祈り奉ったのち、学識あるバラモン家の婦人たちを正しく敬い、しかるべく礼拝し、香、サフランに似た塗香、そしてカジャル（眼の黒粉）で相応に荘厳すべきである。

Verse 67

संभोज्य जुहुयादग्नौ बिल्वपद्मकपायसैः । तदलाभे घृतैर्विप्र गृहेभ्यः समिधस्तिलान् ॥ ६७ ॥

招いたバラモンに食を施したのち、ビルヴァの実と蓮の（料）を用いて作ったパーヤサ（乳粥）をもって、聖なる火に供物を捧げるべきである。もし得られぬなら、バラモンよ、ギーで代え、自宅より持ち来たるサミド（供柴）と胡麻を添えて供養せよ。

Verse 68

मृत्युंजयाय च परं सर्वरोगप्रशांतये । चंदनं तालपत्रं च पुष्पमालां तथाऽक्षतान् ॥ ६८ ॥

そして一切の病をことごとく鎮めるため、至上の主ムリティユンジャヤ（死に勝つ御方）に、白檀の練香、椰子の葉（供物として）、花鬘、ならびにアクシャタ—砕けぬままの米粒—を供養すべし。

Verse 69

दुर्वां कौसुम्भसूत्रं च युगं श्रीफलमेव वा । भक्ष्याणि च नवे शूर्पे प्रतिद्रव्यं तु षोडश ॥ ६९ ॥

ドゥルヴァ草、クスンバ（紅花）色の糸、ユガ（くびき）一対、あるいは椰子の実を供え、さらに新しい箕（み）に盛った食供を捧げよ。供物はそれぞれ一品につき十六ずつ備えるべし。

Verse 70

समाच्छाद्यान्यशूर्पेण व्रती दद्यात्समन्त्रकम् । क्षीरोदार्णवसंभूता लक्ष्मीश्चन्द्रसहोदरा ॥ ७० ॥

さらに別の箕で供物を覆い、誓戒を守る者は定めの真言とともに捧げよ。「乳海より生まれしラクシュミー、月の妹よ」と。

Verse 71

व्रतेनानेन संतुष्टा भवताद्विष्णुवल्लभा । चेतस्रः प्रतिमास्तास्तु श्रोत्रियेभ्यः समर्पयेत् ॥ ७१ ॥

この誓戒によって、ヴィシュヌの愛妃（ヴィシュヌ・ヴァッラバー）が満悦されますように。次いで、その四つの御像を、ヴェーダに通暁するシュロートリヤの婆羅門たちに奉納すべし。

Verse 72

ततस्तु चतुरो विप्रान् षोडशापि सुवासिनीः । मिष्टान्नेनाशयित्वा तु विसृजेत्ताः सदक्षिणाः ॥ ७२ ॥

それから、四人の婆羅門と、吉祥なる既婚の婦人スヴァーシニー十六人に甘美な食を施して饗し、満ち足りたなら、相応のダクシナー（謝礼の布施）を添えて恭しく送り出すべし。

Verse 73

समाप्तिनियमः पश्चाद्भुञ्जीतेष्टैः समन्वितः । एतद्व्रतं महालक्ष्म्याः कृत्वा विप्र विधानतः ॥ ७३ ॥

終結の作法を規定どおりに成し終えたのち、次に食事をし、許された望みの供物の食をいただくべきである。おおバラモンよ、定められた法に従ってマハーラクシュミーのこの誓願を修すれば、その果報を得る。

Verse 74

भुक्त्वेष्टानैहिकान् कामांल्लक्ष्मीलोके वसेच्चिरम् । एषाऽशोकाष्टमी चोक्ता यस्यां पूर्णं रमाव्रतम् ॥ ७४ ॥

望む世俗の享楽を味わったのち、ラクシュミーの界に久しく住する。これが「アショーカーシュタミー（憂いなき第八日）」と呼ばれ、その日にラマー（ラクシュミー）の誓願は完全に成就する。

Verse 75

अत्राशोकस्य पूजा स्यादेकभक्तं तथा स्मृतम् । कृत्वाऽशोकव्रतं नारी ह्यशोका शोकजन्मनि ॥ ७५ ॥

ここではアショーカ（樹／神格）を礼拝すべきであり、またエーカバクタ、すなわち一日一食を守ることが定められている。アショーカの誓願を修する女人は、悲しみを生むはずの生においてさえ、まことに「アショーカー」—憂いなき者—となる。

Verse 76

यत्र कुत्रापि संजाता नात्र कार्या विचारणा । आश्विने शुक्लपक्षे तु प्रोक्ता विप्र महाष्टमी ॥ ७६ ॥

それがどこで起ころうとも、もはや詮議は不要である。おおバラモンよ、アーシュヴィナ月の白分において、その日は「大アシュタミー（マハーシュタミー）」と宣言される。

Verse 77

तत्र दुर्गाचनं प्रोक्तं सव्रैरप्युपचारकैः । उपवासं चैकभक्तं महाष्टम्यां विधाय तु ॥ ७७ ॥

そこでは女神ドゥルガーの礼拝が、あらゆる供養の作法と供物を伴って説かれている。さらに大アシュタミー（マハーシュタミー）において、断食としてエーカバクタ—一日一食—を行ったのち、儀礼を進めるべきである。

Verse 78

सर्वतो विभवं प्राप्य मोदते देववच्चिरम् । ऊर्ज्जे कृष्णादिकेऽष्टम्यां करकाख्यं व्रतं स्मृतम् ॥ ७८ ॥

四方より繁栄と威光を得た者は、神々のごとく久しく歓喜する。Ūrja月の黒分（暗半月）の第八日（アシュタミー）に、「カラカ・ヴラタ」と名づけられた誓戒が定めとして想起される。

Verse 79

तत्रोमासहितः शंभुः पूजनीयः प्रयत्नतः । चंद्रोदयेऽर्घदानं च विधेयं व्रतिभिः सदा ॥ ७९ ॥

そこでは、ウマーを伴うシャンブ（シヴァ）を、努めて礼拝すべきである。さらに月の出に、誓戒を守る者は常にアルギャ（供水の献供）を捧げよ。

Verse 80

पुत्रं सर्वगुणोपेतमिच्छद्भिर्विविधं सुखम् । गोपाष्टमीति संप्रोक्ता कार्तिके धवले दले ॥ ८० ॥

あらゆる徳を具えた子と、さまざまな安楽を願う者は、カールッティカ月の白分（明半月）に行われると説かれる「ゴーパーシュタミー」の誓戒を修すべきである。

Verse 81

तत्रकुर्याद्गवां पूजां गोग्रासं गोप्रदक्षिणाम् । गवानुगमनं दानं वांछन्सर्वाश्च संपदः ॥ ८१ ॥

その折には牛を礼拝し、牛に一口の飼葉（ゴーグラース）を施し、牛の周りを右繞（プラダクシナー）せよ。あらゆる繁栄を望む者は、敬虔に牛に随い、また布施を行うべきである。

Verse 82

कृष्णाष्टम्यां मार्गशीर्षे मिथुनं दर्भनिर्मितम् । अनघां चानघां तत्र बहुपुत्रसमन्वितम् ॥ ८२ ॥

マーガシールシャ月の黒分第八日（クリシュナーシュタミー）に、ダルバ草で一対を作りなさい。そこでアナガーとアナガ（Anaghā–Anagha）を、多くの子を授ける御方として安置し礼拝せよ。

Verse 83

स्थापयित्वा शुभे देशे गोमयेनोपलेपिते । पूजयेद्गन्धपुष्पाद्यैरुपचारैः पृथग्विधैः ॥ ८३ ॥

清浄なる牛糞を塗って整えた吉祥の地に（神像／儀礼の対象）を安置し、香・花などの供物をもって、種々の別々の供養作法により礼拝すべきである。

Verse 84

संभोज्य द्विजदांपत्यं विसृजेल्लब्धदक्षिणम् । व्रतमेतन्नरः कृत्वा नारी वा विधिपूर्वकम् ॥ ८४ ॥

ブラーフマナ（ドヴィジャ）の夫婦に食を施し、定めのダクシナー（dakṣiṇā）を捧げたのち、敬意をもって送り出すべきである。男であれ女であれ、この誓戒を規定の作法により行えば、儀礼は正しく成就する。

Verse 85

पुत्रं सल्लक्षणोपेतं लभते नात्र संशयः ॥ ८५ ॥

その者は吉祥の相と徳を備えた息子を得る—これに疑いはない。

Verse 86

मार्गाशीर्षसिताष्टम्यां कालभैरवसन्निधौ । उपोष्य जागरं कृत्वा महापापैः प्रमुच्यते ॥ ८६ ॥

マールガシールシャ月の白分第八日（シュクラ―アシュタミー）に、カーラバイラヴァの御前で断食し、夜通し覚醒して守夜を行う者は、大いなる罪より解き放たれる。

Verse 87

यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषजन्मनि । तत्सर्वं विलयं याति कालभैरवदर्शनात् ॥ ८७ ॥

人としての生において為したいかなる不吉な業も、カーラバイラヴァのダルシャナ（聖なる拝観）を得るだけで、ことごとく溶け去り滅びる。

Verse 88

अथ पौषसिताष्टम्यां श्राद्धमष्टकसंज्ञितम् । पितॄणां तृप्तिदं वर्षं कुलसन्ततिवर्द्धनम् ॥ ८८ ॥

さて、パウシャ月の白分（明月）の第八日（アシュタミー）には、「アシュタカー」と称されるシュラーダ（祖霊供養）を修すべきである。これはピトリ（祖霊）を一年のあいだ満足させ、家系の繁栄と継続を増し育てる。

Verse 89

शुक्लाष्टम्यां तु पौषस्य शिवं सम्पूज्य भक्तितः । भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति भक्तिमेकां समाचरन् ॥ ८९ ॥

しかし、パウシャ月の白分第八日には、信愛をもってシヴァを礼拝する者は、一心のバクティを修することにより、世間の成就と解脱の両方を得る。

Verse 90

कृष्णाष्टम्यां तु माघस्य भद्रकालीं समर्चयेत् । भक्तितो वैरिवृन्दघ्नीं सर्वकामप्रदायिनीम् ॥ ९० ॥

マーガ月の黒分（闇月）の第八日、すなわちクリシュナーシュタミーには、信愛をもってバドラカーリーを礼拝すべきである。彼女は敵の群れを滅し、あらゆる願いを成就させる。

Verse 91

माघमासे सिताष्टम्यां भीष्मं संतर्पयद्द्विज । संततिं त्वव्यवच्छिन्नामिच्छंश्चाप्यपराजयम् ॥ ९१ ॥

おお、二度生まれし者よ。マーガ月の白分第八日には、ビ―シュマに供養（サンタルパナ）を捧げるべきである。途切れぬ子孫と、敗北なき不敗を願って。

Verse 92

फाल्गुने त्वसिताष्टम्यां भीमां देवीं समर्चयेत् । तत्र व्रतपरो विप्र सर्वकामसमृद्धये ॥ ९२ ॥

パールグナ月の黒分第八日には、女神ビー マーを深い恭敬をもって礼拝すべきである。おおブラーフマナよ、そこで誓戒（ヴラタ）を専心して守る者は、あらゆる望みの目的の円満成就と繁栄を得る。

Verse 93

शुक्लाष्टम्यां फाल्गुनस्य शिवं चापि शिवां द्विज । गंधाद्यैः सम्यगभ्यर्च्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ॥ ९३ ॥

おお二度生まれし者よ、ファールグナ月の白分の第八日（アシュタミー）に、香などをもって正しくシヴァとシヴァーを礼拝するなら、その者はあらゆるシッディ（成就）の主となる。

Verse 94

फाल्गुनापरपक्षे तु शीतलामष्टमीदिने । पूजयेत्सर्ववपक्कानैः सप्तम्यां विधिवत्कृतैः ॥ ९४ ॥

ファールグナ月の黒分において、シーターラー・アシュタミーの日には、定められた作法によりサプタミー（第七日）に整えたあらゆる調理供物をもって、女神シーターラーを供養すべきである。

Verse 95

शीतले त्वं जगन्माता शीतले त्वं जगत्पिता । शीतले त्वं जगद्वात्री शीतलायै नमोनमः ॥ ९५ ॥

おおシーターラーよ、汝は世界の母。おおシーターラーよ、汝は世界の父。おおシーターラーよ、汝は世界を養い支える乳母—重ね重ね、シーターラーに帰命し奉る。

Verse 96

वन्देऽहं शीतलां देवीं रासभस्थां दिगंबराम् । मार्जनी कलशोपेतां विस्फोटकविनाशिनीम् ॥ ९६ ॥

我は女神シーターラーを礼拝する—驢馬に坐し、方角を衣とする（虚空を纏う）御方。箒と水壺（カラシャ）を携え、発疹・痘瘡のごとき病を滅するお方。

Verse 97

शीतले शीतले चेत्थं ये जपंति जले ल्थिताः । तेषां तु शीतला देवी स्याद्विस्फोटकशांतिदा ॥ ९७ ॥

水中に立ち、このように「シータレ、シータレ」と唱える者には、女神シーターラーが必ずや安寧を授け、発疹・痘瘡のごとき病を鎮める。

Verse 98

इत्येवं शीतलामन्त्रैर्यः समर्चयते द्विज । तस्य वर्षं भवेच्छांतिः शीतलायाः प्रसादतः ॥ ९८ ॥

かくして、二度生まれし者よ、シータラー（Śītalā）をその真言によって正しく供養する者には、シータラーの恩寵により、一年を通じて安寧と苦の鎮まりがもたらされる。

Verse 99

सर्वमासोभये पक्षे विधिवच्चाष्टमीदिने । शिवां वापिशिवं प्रार्च्यलभते वांछितं फलम् ॥ ९९ ॥

毎月、明分と暗分の両半月において、アシュタミー（Aṣṭamī）の日に、規定の作法により女神シヴァー（Śivā）または主シヴァ（Śiva）を礼拝すれば、望む果報を得る。

Verse 100

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थिताष्टमीव्रतकथनं नाम सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११७ ॥

ここに、『シュリー・ブリハンナーラディーヤ・プラーナ』（前篇）—大叙事の第四パーダ—「十二か月にわたり守られるアシュタミー（Aṣṭamī）誓戒の説示」と題する第百十七章は終わる。