Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्

かくして『シュリー・クールマ・プラーナ』後分の『シャトサーハスリー・サンヒター』において第二十五章は終わる。ヴィヤーサは言った。「今より、かつてブラフマーがブラフマンを語る聖仙（リシ）たちに説いた、無上の布施の法（ダーナ・ダルマ）を我は宣べよう。」

Verse 2

अर्थानामुदिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् / दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

信（シュラッダー）をもって、ふさわしき受者に自らの財を捧げることが「ダーナ（布施）」と宣言される。それは世の享受と解脱の、両方の果を授ける。

Verse 3

यद् ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः / तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति

至上の信を具して、ふさわしき者に施すもの—それのみを我は真の財とみなす。残りはただ、誰か他者のために預かり守っているにすぎない。

Verse 4

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते / चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्

布施（ダーナ）は三種あると説かれる。すなわち常施（ニティヤ）、因縁に応じる施（ナイミッティカ）、そして願いをもって行う施（カーミヤ）である。さらに第四として「ヴィマラ」と名づけられる清浄の施があり、あらゆる施の中で最上と宣言される。

Verse 5

अहन्यहनि यत् किञ्चिद् दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्

日々、わずかであっても、返礼し得ない者に—いかなる果報も求めず—施すものは、ブラーフマナ（Brāhmaṇa）に対して常の布施として、絶えず日々捧げるべきである。

Verse 6

यत् तु पापोपशान्त्यर्थं दीयते विदुषां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्

しかし、罪を鎮め、あるいは贖うために、学識ある者の手に与えられる布施は「ナイミッティカ」と説かれる。これは因縁・事由に基づく折々の布施であり、善き人々が修する行である。

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत् प्रदीयते / दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः

子孫、勝利、支配の力、あるいは天界を求めて施される布施は、ダルマを省察する聖仙（リシ）たちにより「カーミヤ・ダーナ」と名づけられる。すなわち果報を願う布施である。

Verse 8

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

主（イーシュヴァラ）を喜ばせるために、ブラフマンを知る者たちへ、ダルマにかなった心をもって布施を捧げるなら、その布施は「ヴィマラ」となり、垢なく吉祥である—清浄においてまことにシヴァ（Śiva）に等しい。

Verse 9

दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः / उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः

ふさわしい受け手を得て、自らの力に応じて布施のダルマを修すべきである。まさにその受け手こそが現れ、あらゆる面で施主の解脱の縁となる。

Verse 10

कुटुम्बभक्तवसनाद् देयं यदतिरिच्यते / अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्

家族の食と衣をまず満たし、その余りを施すべきである。これらの務めを顧みずに別の仕方で与えるものは、霊的果報をもたらす真の布施ではない。

Verse 11

श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने / वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्

ヴェーダに通じたシュロートリヤ、家柄と行いの高き者、謙虚なる者、タパスを修する苦行者、そして正しい手段で生きる貧者に、信愛（バクティ）をもって恭しく施すべきである。

Verse 12

यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

しかし、信愛をもって聖火を守るアーヒターグニのブラーフマナに土地を施す者は、至上の住処に至る。そこに到れば、もはや嘆きはない。

Verse 13

इक्षुभिः संततां भुमिं यवगोधूमशलिनीम् / ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते

甘蔗が繁り、大麦・小麦・稲に富む土地をヴェーダに通じた者へ施す人は、もはや再び生まれない（輪廻を離れて解脱する）。

Verse 14

गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति / ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते

貧しきバラモンに、たとえ牛皮一枚ほどの広さであっても土地を施す者は、あらゆる罪より解き放たれる。

Verse 15

भूमिदानात् परं दानं विद्यते नेह किञ्चन / अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्

この世において、土地の布施に勝る布施はない。食の布施はそれに等しく、知の布施はさらにそれを超えて尊い。

Verse 16

यो ब्राह्मणाय शान्ताय शुचये धर्मशालिने / ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते

正しい作法により、寂静で清浄、ダルマに住するバラモンに聖なる知を授ける者は、梵天界において尊ばれ高められる。

Verse 17

दद्यादहरहस्त्वन्नं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्

信をもって日々、ブラフマチャーリン（戒を守るヴェーダの学徒）に食を施す者は、あらゆる罪を離れ、梵天の住処に至る。

Verse 18

गृहस्थायान्नदानेन फलं प्राप्नोति मानवः / आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्

人は家住者（グリハスタ）への食の布施によって功徳を得る。新たに調えた食を供すべし；それを施すことで、最上の境地に至る。

Verse 19

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

ヴァイシャーカ月の満月の日、規定に従って斎戒を守り終えたなら、心を静め、身を清め、意をよく調えつつ、七人――少なくとも五人――のブラーフマナを敬い供養すべきである。

Verse 20

पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना न विशेषतः / गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्

黒胡麻をもって供養し、また蜂蜜をも同様に、特別な区別を立てずに捧げ、香などをもって如法に礼拝したのち、聖なる文を誦してもらうか、あるいは自ら誦すべきである。

Verse 21

प्रीयतां धर्मराजेति यद् वा मनसि वर्तते / यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

たとえ心に「法王ダルマラージャ（ヤマ）、正義の主よ、どうかお喜びください」との念が起これば、生涯に積んだ罪はその瞬間に滅び去る。

Verse 22

कृष्णाजिने तिलान् कृत्त्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी / ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्

黒羚羊の皮の上に胡麻を置き、黄金・蜂蜜・ギー（清澄バター）とともにブラーフマナに施す者は、あらゆる悪業の汚れを渡り越える。

Verse 23

कृतान्नमुदकुम्भं च वैशाख्यां च विशेषतः / निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्

調理した食と水壺とを、ことにヴァイシャーカ月に供え、その布施を法王ダルマラージャ（ヤマ）に奉献するとき、ブラーフマナへの施しによって恐れから解き放たれる。

Verse 24

सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

金を混ぜた胡麻を入れた器の水にて、七人――少なくとも五人――のブラーフマナにタर्पナ（水の供養）を捧げれば、ブラフマハティヤー（婆羅門殺し）の罪は除かれる。

Verse 25

माघमासे तु विप्रस्तु द्वादश्यां समुपोषितः / शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्

マーガ月には、ブラーフマナはドヴァーダシーの日に正しく斎戒し、白衣をまとい、聖火をしかと燃やしてから、黒胡麻を火中に供えて献じるべきである。

Verse 26

प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः / जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः

心を整えてブラーフマナたちに胡麻を施せ。そうすれば二度生まれし者（ドヴィジャ）は、生来積もった一切の罪を必ずや渡り越える。

Verse 27

अमावस्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने / यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्

アマーヴァーシャー（新月）の日が来たなら、苦行のブラーフマナに、できる限りの供物を施し、それを देवदेवेश たるシャンカラ（Śaṅkara）に向けて奉献せよ。

Verse 28

प्रीयतामीश्वरः सोमो महादेवः सनातनः / सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

主ソーマ――マハーデーヴァ、永遠なる御方――よ、どうか歓喜したまえ。七生に積もる罪は、その瞬間にして滅び去る。

Verse 29

यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम् / आराधयेद् द्विजमुखे न तस्यास्ति पुनर्भवः

しかし、暗半月の第十四日（クリシュナ・チャトゥルダシー）に沐浴し、ついで二度生まれ（婆羅門の祭司）の口を通して儀礼をもってピナーカを持つ主ピナーキン（シヴァ）を礼拝する者には、もはや再生はない。

Verse 30

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये / स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः

とりわけクリシュナーシュタミーには、法にかなう二度生まれの者は沐浴してから、作法のとおり礼拝し、足を洗うなどの慣例の奉仕を行うべきである。

Verse 31

प्रीयतां मे महादेवो दद्याद् द्रव्यं स्वकीयकम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम्

「マハーデーヴァ（シヴァ）よ、どうか我を喜ばせ給え。まことに我がものなるもの（正当な財）を授け給え。あらゆる罪より解き放たれた者は、至上の境地に到る。」

Verse 32

द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः / अमावास्यायां भक्तैस्तु पूजनीयस्त्रिलोचनः

二度生まれの者は、暗半月の第十四日（クリシュナ・チャトゥルダシー）と、とりわけ暗第八日（クリシュナーシュタミー）に、三眼の主トリローチャナ（シヴァ）を礼拝すべきである。さらに新月日（アマーヴァーシャー）には、信愛の者たちもまた礼拝すべきである。

Verse 33

एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् / अर्चयेद् बाह्मणमुखे स गच्छेत् परमं पदम्

エーカーダシーには食を断って斎戒し、ドヴァーダシーには婆羅門の口（生ける体現）を通してプルショーत्तマを礼拝する者は、至上の住処へと至る。

Verse 34

एषा तिथिर्वैष्णवीं स्याद् द्वादशी शुक्लपक्षके / तस्यामाराधयेद् देवं प्रयत्नेन जनार्दनम्

このティティはヴァイシュナヴァの聖日、白分（シュクラ・パクシャ）のドヴァーダシーである。その日に、努め励んで主ジャナールダナ（Janārdana）を礼拝すべきである。

Verse 35

यत्किञ्चिद् देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ / दीयते विष्णवे वापि तदनन्तफलप्रदम्

清浄なるバラモンに、いかなる小さきものでも、イーシャーナ（Īśāna）なる主、あるいはヴィシュヌに捧げる心で施せば、それは無尽の果報を授ける。

Verse 36

यो हि यां देवतामिच्छेत् समाराधयितुं नरः / ब्राह्मणान् पूजयेद् यत्नात् सतस्यां तोषयेत् ततः

まことに、人がいずれの神格を歓喜させ奉ろうと望むとしても、まず努めてバラモンたちを敬い供養すべきである。その後に、その神格を満足させよ。

Verse 37

द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठन्ति देवताः / पूज्यन्ते ब्राह्मणालाभे प्रतिमादिष्वपि क्वचित्

神々は二度生まれ（ドヴィジャ）の身体そのものに依りて、常にそこに住まう。バラモンが得られぬときには、折にふれて像などにおいても礼拝される。

Verse 38

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत् तत् फलमभीप्सता / द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः

ゆえに、それぞれの果を願う者は、あらゆる努力を尽くして、二度生まれ（ドヴィジャ）の中に常住する神性を常に礼拝すべきである—とりわけ特別に。

Verse 39

विभूतिकामः सततं पूजयेद् वै पुरन्दरम् / ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ब्रह्मकामुकः

常に繁栄と王者の栄光を願う者は、まことにプランダラ（インドラ）を礼拝すべきである。だが brahma-varcas――ヴェーダの聖なる光輝――を求める者は、梵天ブラフマーを礼拝し、ブラーフマナの卓越を志すべきである。

Verse 40

आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम् / कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद् वै विनायकम्

健康を求める者はラヴィ（太陽）を礼拝せよ。財を求める者はフターシャナ（アグニ、火）を礼拝せよ。だが事業と儀礼の成就を願う者は、障碍を除くヴィナーヤカ（ガネーシャ）を礼拝すべきである。

Verse 41

भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम् / मुमुक्षुः सर्वसंसारात् प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम्

享楽を望む者は月を礼拝し、力を望む者は風を礼拝せよ。だが一切の輪廻（サンサーラ）からの解脱を求めるムムクシュは、努め励んでハリを礼拝すべきである。

Verse 42

यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेज्ज्ञानमैश्वरम् / सोर्ऽचयेद् वै विरूपाक्षं प्रयत्नेनेश्वरेश्वरम्

しかしヨーガと解脱、そして主権の智（アイシュヴァラの智慧）を求める者は、努め励んでヴィルーパークシャを礼拝すべきである――主の中の主にして、主宰なる御方を。

Verse 43

ये वाञ्छन्ति महायोगान् ज्ञानानि च महेश्वरम् / ते पूजयन्ति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः

大いなるヨーガの修法と、解脱へ導く智と、マヘーシュヴァラを希求する者たち――人生の目的を味わう者たちは、ブーテーシャを礼拝し、またケーシャヴァをも礼拝する。

Verse 44

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

水を施す者は満ち足りた安らぎを得、食を施す者は滅びぬ幸福を得る。胡麻を施す者は望みの子孫を得、灯明を施す者は最上の眼（光明）を得る。

Verse 45

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

土地を施す者はすべてを得、黄金を施す者は長寿を得る。家を施す者は最上の住まいを得、銀を施す者はすぐれた美しさを得る。

Verse 46

वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुदः श्रियं पुष्टां गोदो व्रध्नस्य विष्टपम्

衣を施す者は月の世界に至り、馬を施す者はアシュヴィン双神の世界に至る。牡牛を施す者は豊かな繁栄を得、牛を施す者はヴラドナ（Vradhna）の天界に至る。

Verse 47

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसात्म्यताम्

乗り物と寝床を施す者は良き妻を得、無畏を施す者は主権と守護を得る。穀物を施す者は久遠の安楽を得、梵智を施す者はブラフマンとの合一を得る。

Verse 48

धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् / वेदवित्सु विशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते

力の及ぶかぎり穀物を、バラモンの賢者たちに施すべきである。とりわけヴェーダに通暁する卓越した者に供養すれば、死後に天界を得る。

Verse 49

गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते / इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः

牛に草の飼料を施す者は一切の罪より解き放たれ、薪を施す者には吉祥なる内なる炎が赫々と燃え起こる。

Verse 50

फलमूलानि शाकानि भोज्यानि विविधानि च / प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदा युक्तः सदा भवेत्

果実・根菜・野菜、そして種々の滋養ある食をブラーフマナたちに施すべきである。常に歓喜と結ばれ、施しの中に心を朗らかに保て。

Verse 51

औषधं स्नेहमाहारं रोगिणे रोगशान्तये / ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च

病を鎮めるために、病人へ薬と油脂（ギー）と滋養の食を施す者は、病を離れ、安楽にしてまことに長寿となる。

Verse 52

असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम् / तीव्रितापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः

傘と履物を施す人は、剣の葉の森—剃刀の刃のごとく鋭い—の道を渡り、その灼熱の苦しみを越えてゆく。

Verse 53

यद् यदिष्टतमं लोके यच्चापि दयितं गृहे / तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्ष्यमिच्छता

世において最も愛し、家において最も大切にするもの—不滅の功徳を願う者は、それらをこそ徳ある相応しい受者に施すべきである。

Verse 54

अपने विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम्

至日と分点、また月食・日食の時—さらにサンクラーンティ（太陽の移行）などの聖なる時節に捧げられた布施は、功徳がアクシャヤ（尽きぬもの）となる。

Verse 55

प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च / दत्त्वा चाक्षयमाप्नोति नदीषु च वनेषु च

プラヤーガなどの聖なるティールタや清浄な霊場で、また川辺や森の中で布施すれば、功徳はアクシャヤ（尽きぬもの）として得られる。

Verse 56

दानधर्मात् परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते / तस्माद् विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः

この世で衆生にとって、布施のダルマに勝るダルマはない。ゆえに二度生まれた者は、バラモンに—とりわけヴェーダに通じ戒律に住するシュロートリヤ（śrotriya）に—施しをなすべきである。

Verse 57

स्वगायुर्भूतिकामेन तथा पापोपशान्तये / मुमुक्षुणा च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम्

自らの長寿と繁栄を願い、罪の鎮静のため、また解脱（モークシャ）を求める者も、バラモンたちに布施すべし。かくして日々怠らぬように。

Verse 58

दीयमानं तु यो मोहाद् गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत् तु सः

しかし迷いによって、施されつつある供物を—牛に、バラモンに、聖火アグニに、あるいは神々に—妨げる者は、罪深き心ゆえに畜生の生へと赴く。

Verse 59

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद् ब्राह्मणान् सुरान् / सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

しかし、財を得ながらブラーフマナと神々を敬い供養しない者がいるならば、王はその全財産を没収し、国土より追放すべきである。

Verse 60

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः

しかし飢饉の時に、学徳あるブラーフマナたちが死にゆくのに、食と扶養を施さぬブラーフマナは、まことに非難され、咎められるべきである。

Verse 61

न तस्मात् प्रतिगृह्णीयुर्न विशेयुश्च तेन हि / अङ्कयित्वा स्वकाद् राष्ट्रात् तं राजा विप्रवासयेत्

ゆえに、誰も彼から施しを受けてはならず、また彼と交わり混じってはならない。王は恥辱の印を刻して、己が国より追放すべきである。

Verse 62

यस्त्वसद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम् / स पूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः

しかしこの世で、法の成就の手段と思い込み、己が財を不相応の者に与える者は、以前にも増して罪深くなり、その人は地獄にて煮えたぎる苦を受ける。

Verse 63

स्वाध्यायवन्तो ये विप्रा विद्यावन्तो जितेन्द्रियाः / सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद् द्विजोत्तमाः

ヴェーダの自習（スヴァーディヤーヤ）に励み、真の学知を具え、諸感官を制し、真実と自制に結ばれたブラーフマナたち—そのような人々に、二度生まれの中の最勝者は施しをなすべきである。

Verse 64

सुभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद् द्विजम् / न तु मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम्

たとえすでに十分に食していても、学識あり法にかなう二度生まれ（ドヴィジャ）には施食すべきである。だが、行いの悪い愚者には、たとえ十夜断食していようとも施してはならない。

Verse 65

सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति / स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम्

ふさわしく近くにいるヴェーダ通暁のシュロートリヤ（婆羅門）を差し置いて他所に施す者は、その行為によって罪を負い、七代に至るまでその家系を滅ぼす。

Verse 66

यदिस्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम् / तस्मै यत्नेन दातव्यं अतिक्रम्यापि सन्निधिम्

もし戒行・学識などにより自ら勝れた婆羅門がいるなら、近くにいる者を越えてでも、努めてその人に丁重に施すべきである。

Verse 67

यो ऽर्चितं प्रतिगृह्णीयाद् दद्यादर्चितमेव च / तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये

正しく供養され、敬意をもって捧げられたものを受け取る者、また同じく供養されたもののみを施す者—その両者は天界に至る。だが逆に（未浄化のものを受ける・与える）なら地獄に赴く。

Verse 68

न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुके ऽपि च / पाषण्डेषु च सर्वेषु नावेदविदि धर्मवित्

法を知る者は、たとえ巧みに論を立てる無神論者（ナースティカ）であっても、水一滴すら与えるべきではない。また一切のパーシャṇḍa（異端の徒）や、ヴェーダに通じぬ者にも与えてはならない。

Verse 69

अपूपं च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् / अविद्वान् प्रतिगृह्णानो भस्मी भवति काष्ठवत्

無学で受けるに値しない者が、菓子・黄金・牛馬・土地・胡麻などの施しを受け取れば、木片のように灰となって滅びる。

Verse 70

द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत् प्रशस्तेभ्यो द्विजोत्तमः / अपि वा जातिमात्रेभ्यो न तु शूद्रात् कथञ्चन

最上の二度生まれ（ドヴィジャ）は、誉れ高き二度生まれから財を求めるべきである。やむを得ぬ時は生まれのみ二度生まれの者からでもよいが、いかなる場合もシュードラからは決して求めてはならない。

Verse 71

वृत्तिसङ्कोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम् / धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते

生計は慎ましく節度をもって求め、財の増大を追い求めてはならない。富への貪りに執着する者は、真のブラーフマナ性そのものから退く。

Verse 72

वेदानधीत्य सकलान् यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः / न तां गतिमवाप्नोति सङ्कोचाद् यामवाप्नुयात्

たとえ諸ヴェーダを悉く学び、あらゆる祭祀の果報を得たとしても、内なる収縮（心の狭さ）のゆえに、本来到達し得たはずの最上の境地には至らない。

Verse 73

प्रतिग्रहरुचिर्न स्यात् यात्रार्थं तु समाहरेत् / स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन् ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्

ブラーフマナは施しを受けることを好んではならない。人生の旅に必要な分だけを集めよ。維持に要する以上を取るなら、ブラーフマナは下位の境地へと堕する。

Verse 74

यस्तु याचनको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम् / उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः

しかし、常に物乞いとして生きる者は天界を受けるにふさわしくない。生きとし生けるものを脅かし悩ませるゆえ、盗人のごとく、まさにその者もまたそうである。

Verse 75

गुरून् भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुरर्चिष्यन् देवतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत् स्वयं ततः

師と扶養すべき者を支え高め、また神々と客人を供養しようと願うなら、四方よりの施しを受けてもよい。されど、その受納によって自ら満足し、私欲の安楽に耽ってはならない。

Verse 76

एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः / वर्तमानः संयातात्मा याति तत् परमं पदम्

かくして、ヨーガにより心を整え、神々と客人を敬い供養する家住者は、よく統御された心のままに生きて、かの至上の住処へと至る。

Verse 77

पुत्रे निधाय वा सर्वं गत्वारण्यं तु तत्त्ववित् / एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः

あるいは、すべてを子に託して、真理を知る者は林野に入り、常に独りで住し歩め。執着を離れ、偏りなく、心をよく統一して静かに安住せよ。

Verse 78

एष वः कथितो धर्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः / ज्ञात्वानुतिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद् द्विजान्

これが家住者のダルマとして汝らに説き示された、ああ、最勝の二度生まれの者たちよ。理解したなら、常にこれを実践し、同じく他の二度生まれの者にも守らせよ。

Verse 79

इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्त्रम् / समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म

かくして、人は家住の法（グリハ・ダルマ）によって、始まりなき唯一の主イーシュヴァラを絶えず礼拝すべきである。万有の胎であるプラクリティを超えたのち、至上に到り、再び生まれに戻らない。