Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने मोहिनीप्रादुर्भावमलकासुरवधो नाम दशमो ऽध्यायः समाप्तश्चोपोद्धातखण्डः / अगस्त्य उवाच कथं भण्डासुरो जातः कथं वा त्रिपुरांबिका / कथं बभञ्ज तं संख्ये तत्सर्वं वद विस्तरात्

かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』後分、ハヤグリーヴァとアガスティヤの対話によるラリター物語において、「モーヒニー出現とマルカーアスラ討伐」と名づける第十章、ならびに序分は終わった。アガスティヤは言った――バンダーアスラはいかに生まれたのか。トリプラーアンビカーはいかに。戦場にて彼女はいかにして彼を打ち砕いたのか。すべてを詳しく語ってください。

Verse 2

हयग्रीव उवाच पुरा दाक्षायणीं त्यक्त्वा पितुर्यज्ञविनाशनम्

ハヤグリーヴァは語った――昔、ダークシャーヤニーを離れたのち、（シヴァは）彼女の父の供犠を滅した。

Verse 3

आत्मानमात्मना पश्यञ्ज्ञानानन्दरसात्मकः / उपास्यमानो मुनिभिरद्वन्द्वगुणलक्षणः

彼は自己によって自己（アートマン）を観じ、智と歓喜の甘露を本質とする。牟尼たちに礼拝され、二元を超えた徳相を具える。

Verse 4

गङ्गाकूले हिमवतः पर्यन्ते प्रविवेश ह / सापि शङ्करमा राध्य चिरकालं मनस्विनी

彼はガンガーの岸、ヒマヴァットの辺境へと入った。心堅き彼女もまた久しくシャンカラを礼拝し続けた。

Verse 5

योगेन स्वां तनुं त्यक्त्वा सुतासीद्धिमभूभृतः

ヨーガによって自らの身を捨て、ヒマブーブリット（ヒマヴァット）の娘として生まれた。

Verse 6

स शैलो नारदाच्छ्रुत्वा रुद्राणीति स्वकन्याकाम् / तस्य शुश्रूषणार्थाय स्थापयामास चान्तिके

その山の王は、ナルダから自らの娘が「ルドラーニー」であると聞き、奉仕のために（シャンカラの）傍らに置いた。

Verse 7

एतस्मिन्नन्तरे देवास्तारकेण हि पीडिताः / ब्रह्मणोक्ताः समाहूय मदनं चेदमब्रुवन्

その折、ターラカに苦しめられた神々は、ブラフマーの命により召集され、集い、マダナにこう告げた。

Verse 8

सर्गादौ भगवान्ब्रह्म सृजमानो ऽखिलाः प्रजाः / न निर्वृतिरभूत्तस्य कदाचिदपि मानसे / तपश्चचार सुचिरं मनोवाक्कायकर्मभिः

創造の初め、尊きブラフマーはあらゆる生類を生み出しつつも、心に一度も安らぎを得なかった。ゆえに彼は、意・言・身・行によって久しく苦行を修した。

Verse 9

ततः प्रसन्नो भगवान्सलक्ष्मीको जनार्दनः / वरेण च्छन्दयामास वरदः सर्वदेहिनाम्

そのとき、ラクシュミーを伴う世尊ジャナールダナは歓喜し、すべての身ある者に恩寵を授ける授与者として、願いに応じて恩恵を与えた。

Verse 10

ब्रह्मोवाच / यदि तुष्टो ऽसि भगवन्ननायासेन वै जगत् / चराचरयुतं चैतत्सृजामि त्वत्प्रसादतः

ブラフマーは言った。「世尊よ、もしあなたが満足されるなら、あなたの恩寵によって、動くものと動かぬものを具えたこの世界を、苦もなく創造いたしましょう。」

Verse 11

एवमुक्तो विधात्रा तु महाल क्ष्मीमुदैक्षत / तदा प्रादुरभूस्त्वं हि जगन्मोहनरूपधृक्

創造主（ブラフマー）がそう告げると、彼はマハーラクシュミーを見つめた。そのとき、あなたは世界を魅了する姿を帯びて顕現した。

Verse 12

तवायुधार्थं दत्तं च पुष्पबाणेक्षुकार्मुकम् / विजयत्वमजेयत्वं प्रादा त्प्रमुदितो हरिः

あなたの武器として花の矢と甘蔗の弓が授けられ、喜悦したハリはさらに勝利と不敗を与えた。

Verse 13

असौ सृजति भूतानि कारणेन स्वकर्मणा / साक्षिभूतः स्वजनतो भवान्भजतु निर्वृन्तिम्

彼は自らの業の因によって衆生を創り出す。身内の中で証人となり、汝は至上の寂安（ニルヴリティ）を得よ。

Verse 14

एष दत्तवरो ब्रह्मा त्वयि विन्यस्य तद्भरम् / मनसो निर्वृतिं प्राप्य वर्तते ऽद्यापि मन्मथ

おおマन्मタよ。恩寵を授かったこの梵天は、その重荷を汝に託し、心の安らぎを得て、今なおそのまま在る。

Verse 15

अमोघं बलवीर्यं ते न ते मोघः पराक्रमः

汝の力と精気は決して空しくならず、汝の武勇もまた徒労に終わらない。

Verse 16

सुकुमाराण्यमोघानि कुसुमास्त्राणि ते सदा / ब्रह्मदत्तवरो ऽयं हि तारको नाम दानवः

汝の柔らかな花の武器（クスマーシュトラ）も常に外れない。なぜなら、この「ターラカ」と名づくダーナヴァは梵天より授かった恩寵を得ているからだ。

Verse 17

बाधते सकलांल्लोकानस्मानपि विशेषतः / शिवपुत्रादृते ऽन्यत्र न भयं तस्य विद्यते

彼はあらゆる世界を悩ませ、とりわけ我らを苦しめる。シヴァの御子を除いて、彼に恐れは存在しない。

Verse 18

त्वां विनास्मिन्महाकार्ये न कश्चित्प्रवदेदपि / स्वकराच्च भवेत्कार्यं भवतो नान्यतः क्वचित्

主よ、あなたなくしてこの大いなる事業において、誰も言葉を発することすらできません。この業はただあなたの御手によって成就し、他からは決して起こりません。

Verse 19

आत्म्यैक्यधयाननिरतः शिवो गौर्या समन्वितः / हिमाचलतले रम्ये वर्तते मुनिभिर्वृतः

自己の合一を観ずる禅定に没入したシヴァは、ガウリーを伴い、麗しきヒマーチャラの麓に、ムニたちに囲まれて住している。

Verse 20

तं नियोजय गौर्यां तु जनिष्यति च तत्सुतः / ईषत्कार्यमिदं कृत्वा त्रायस्वास्मान्महाबल

彼をガウリーへと向かわせよ。そうすればその子も生まれよう。大いなる力ある方よ、このわずかな務めを果たし、我らを救い護りたまえ。

Verse 21

एवमभ्यर्थितो देवैः स्तूयमानो मुहुर्मुहुः / जगामात्मविनाशाय यतो हिमवतस्तटम्

このように神々に請われ、幾度も讃えられた彼は、自らを滅するためにヒマヴァトの岸辺へと赴いた。

Verse 22

किमप्याराधयान्तं तु ध्यानसंमीलितेक्षणम् / ददर्शेशानमासीनं कुसुमषुरुदायुधः

しばし礼拝を捧げつつ、彼は瞑想して目を閉じて座すイーシャーナを見た。その武器は花の矢であった。

Verse 23

एतस्मिन्नन्तरे तत्र हिमवत्तनया शिवम् / आरिराधयिषुश्चा गाद्बिभ्राणा रूपमद्भुतम्

その間に、ヒマヴァットの娘ギリジャーは驚くべき姿をまとい、シヴァを礼拝しようとそこへ赴いた。

Verse 24

समेत्य शम्भुं गिरिजां गन्धपुष्पोपहारकैः / शुश्रूषणपरां तत्र ददर्शातिबलः स्मरः

ギリジャーは香と花の供物を携えてシャンブに近づいた。そこで、強大なるスマラは、奉仕に専心する彼女を見た。

Verse 25

अदृश्यः सर्वभूतानान्नातिदूरे ऽस्य संस्थितः / सुमनोमार्गणैरग्र्यैस्स विव्याध महेश्वरम्

万有に見えぬまま、彼はさほど遠からぬ所に立ち、最上の花の矢でマヘーシュヴァラを射抜いた。

Verse 26

विस्मृत्य स हि कार्याणि बाणविद्धो ऽन्तिके स्थिताम् / गौरीं विलोकयामास मन्मथाविष्टचेतनः

矢に射られて彼は務めを忘れ、マンマタに心を奪われて、傍らに立つガウリーを見つめた。

Verse 27

धृतिमालंब्य तु पुनः किमेतदिति चिन्तयन् / ददर्शाग्रे तु सन्नद्धं मन्मथं कुसुमायुधम्

再び心を保ち、「これは何事か」と思案すると、前方に、花を武器とするマンマタが備えを整えて立つのが見えた。

Verse 28

तं दृष्ट्वा कुपितः शूली त्रैलोक्यदहनक्षमः / तार्तीयं चक्षुरुन्मील्य ददाह मकरध्वजम्

それを見て、三叉戟を持つシヴァは怒り、三界を焼き尽くす力を現した。第三の眼を開き、マカラドヴァジャ（カーマデーヴァ）を焼き尽くした。

Verse 29

शिवेनैवमवज्ञाता दुःखिता शैलकन्यका / अनुज्ञया ततः पित्रोस्तपः कर्तुमगाद्वनम्

このようにシヴァに退けられて、山の娘（パールヴァティー）は悲しみに沈んだ。やがて父の許しを得て、苦行を行うため森へ赴いた。

Verse 30

अथ तद्भस्म संवीक्ष्य चित्रकर्मा गणेश्वरः / तद्भस्मना तु पुरुषं चित्राकारं चकार सः

その灰を見たガナたちの主チトラカルマーは、その灰によって、奇妙に美しい姿の男を作り上げた。

Verse 31

तं विचित्रतनुं रुद्रो ददर्शाग्रे तु पूरुषम् / तत्क्षणाज्जात जीवो ऽभून्मूर्तिमानिव मन्मथः / महाबलो ऽतितेजस्वी मध्याह्नार्कसमप्रभः

ルドラは目前に、その奇妙に美しい身体の男を見た。するとたちまち命が宿り、まるで姿を得たマन्मथ（愛神）のようであった。大いなる力と強烈な光を備え、真昼の太陽に等しく輝いていた。

Verse 32

तं चित्रकर्मा बाहुभ्यां समालिङ्ग्य मुदान्वितः / स्तुहि वाल महादेवं स तु सर्वार्थसिद्धिदः

チトラカルマーは喜びに満ちて両腕で彼を抱きしめ、「わが子よ、マハーデーヴァを讃えよ。彼こそあらゆる願いを成就させる授与者である」と言った。

Verse 33

इत्युक्त्वा शतरुद्रीयमुपादिशदमेयधीः / ननाम शतशो रुद्रं शतरुद्रियमाजपन्

かく言い終えて、量り知れぬ叡智の者は『シャタルドリーヤ』を授けた。ついでそれを誦しつつ、ルドラに幾百回も礼拝した。

Verse 34

ततः प्रसन्नो भगवान्महादेवो वृषध्वजः / वरेण च्छन्दयामास वरं वव्रे स बालकः

そのとき、牛旗を掲げる尊きマハーデーヴァは満悦し、恩寵の賜与を促した。幼子は一つの願いを求めた。

Verse 35

प्रतिद्वन्द्विबलार्थं तु मद्बलेनोपयोक्ष्यति / तदस्त्रशस्त्रमुख्यानि वृथा कुर्वन्तु नो मम

敵に対する力のため、彼は我が力を用いるであろう。ゆえに、我に向けられる彼の主要な武器とアストラは悉く空しくあれ。

Verse 36

तथेति तत्प्रतिश्रुत्य विचार्य किमपि प्रभुः / षष्टिवर्षसहस्राणि राज्यमस्मै ददौ पुनः

主は「そのとおり」と約してしばし思案し、再び彼に六万年の王権を授けた。

Verse 37

एतद्दृष्ट्वा तु चरितं धाता भण्डिति भण्डिति / यदुवाच ततो नाम्ना भण्डो लोकेषु कथ्यते

この行いを見て、ダーターは「バンディ、バンディ！」と叫んだ。その言葉により、彼は諸世界で「バンダ」と名づけられ語られた。

Verse 38

इति दत्त्वा वरं तस्मै सर्वैर्मुनिगणैर्वृतः / दत्त्वास्त्राणि च शस्त्राणि तत्रैवान्तरधाच्च सः

かくして彼に恩寵の賜物を与え、あまたの聖仙に囲まれつつ、神聖なる武器と兵刃を授け、彼はその場でただちに姿を消した。