Adhyaya 55

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे कपिलाश्रमस्थाश्वानयनं नाम चतुष्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५४// äः अभिनन्द्याशिषात्यर्थं लालयन्प्रशशंस ह

かくして『シュリー・ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、ヴァーユが説く中篇・第三序説部における「カピラ仙の庵にある馬を迎え来ること」と名づける第55章である。そこで彼はこれを祝し、厚く祝福を授け、慈しみつつ称賛した。

Verse 2

अथ ऋत्विक्सदस्यैश्च सहितो राजसत्तमः / उपाक्रमत तं यज्ञे विधिवद्वेदपारगैः

そのとき王の中の最勝者は、祭官たちと会衆を伴い、ヴェーダに通暁した者らの定める作法に従って、そのヤジュニャを開始した。

Verse 3

ततः प्रववृते यज्ञः सर्वसंपद्गुणान्वितः / सम्यगौर्ववसिष्ठाद्यैर्मुनिभिः संप्रवर्त्तितः

そののち、あらゆる福徳と徳を具えたヤジュニャ（祭祀）が始まり、アウルヴァやヴァシシュタらの聖仙によって正しく執り行われた。

Verse 4

हिरण्मयमयी वेदिः पात्राण्युच्चावचानि च / सुसमृद्धं यथाशास्त्रं यज्ञे सर्वं बभूव ह

黄金の祭壇（ヴェーディ）と、高低さまざまな器が備えられ、聖典の規定どおり、祭祀のすべてが豊かに整えられていた。

Verse 5

एवं प्रवर्त्तितं यज्ञमृत्विजः सर्व एव ते / क्रमात्समापयामासुर्यजमानपुरस्सराः

このように始められた祭祀は、祭主（ヤジャマーナ）を先頭に、すべての祭官（リトヴィジュ）によって順次、成就された。

Verse 6

समापयित्वा तं यज्ञं राजा विधिविदां वरः / यथावद्दक्षिणां चैव ऋत्विजां प्रददौ तदा

その祭祀を成就すると、儀礼に通じた者の中でも最勝の王は、その時、祭官たちに相応のダクシナー（謝礼）を授けた。

Verse 7

अथ ऋत्विक्सदस्यानां ब्राह्मणानां तथार्थिनाम् / तत्काङ्क्षितादभ्यधिकं प्रददौ वसु सर्वशः

さらに祭官たち、会衆、バラモン、そして求める者たちに、望みを超えるほどのあらゆる財宝を、余すところなく施した。

Verse 8

एवं संतर्प्य विप्रादीन्दक्षिणाभिर्यथाक्रमम् / क्षमापयामास गुरून्सदस्यान्प्रणिपत्य च

このように順序に従って布施（ダクシナー）を施し、婆羅門らを満たしたのち、師たちと会衆の人々にひれ伏して許しを乞うた。

Verse 9

ब्राह्मणाद्यैस्ततो वर्णैरृत्विग्भिश्च समन्वितः / वारकीयाकदंबैश्च सूतमागधवन्दिभिः

そののち彼は、婆羅門をはじめ諸ヴァルナの人々と祭官（ルトヴィジュ）を伴い、さらにヴァーラキーヤの一団、スータやマーガダ、讃歌を唱える者たちに囲まれていた。

Verse 10

अन्वीयमानः सस्त्रीकः श्वेतच्छत्रविराजितः / दोधूयमानचमरो वालव्यजनराजितः

彼は妃とともに随行され、白い天蓋のもとに輝いた。揺れ動くチャーマラの払子と尾扇（ヴァーラヴ்யジャナ）がその威容を飾っていた。

Verse 11

नानावादित्रनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः / स गत्वा सरयूतीरं यथाशाश्त्रं यथाविधि

さまざまな楽器の轟きに四方は耳を奪われるほどであった。彼はシャーストラに従い、定められた作法のままサラユー河の岸へ赴いた。

Verse 12

चकारावभृथस्नानं मुदितः सहबन्धुभिः / एवं स्नात्वा सपत्नीकः सुहृद्भिर्ब्राह्मणैः सह

彼は親族とともに喜びつつアヴァブリタの沐浴を行った。こうして沐浴を終えると、妃とともに、親しい友と婆羅門たちと同座した。

Verse 13

वीणावेणुमृदङ्गादिनानावादित्रनिःस्वनैः / मङ्गल्यैर्वेदघोषैश्च सह विप्रजनेरितैः

ヴィーナや笛、ムリダンガなど多くの楽器の響きと、バラモンたちが唱え上げる吉祥なるヴェーダの詠唱とともに。

Verse 14

संस्तूयमानः परितः सूतमागधबन्दिभिः / प्रविवेश पुरीं रम्यां हृष्टपुष्टजनायुतम्

スータやマーガダ、讃歌をうたう者たちに四方から称えられつつ、彼は歓喜し豊かな人々で満ちた美しい都へと入った。

Verse 15

श्वेतव्यजन सच्छत्रपताकाध्वजमालिनीम् / सिक्तसंमृष्टभूभागापणशोभासमन्विताम्

その都は白い払子と麗しい天蓋、幡や旗の連なりで飾られ、地は水を撒いて拭い清められ、市場の華やぎも備わっていた。

Verse 16

कैलासाद्रिप्रकाशाभिरुज्ज्वलां सौधपङ्क्तिभिः / स तत्रागरुधूपोत्थगन्धामोदितदिङ्मुखम्

都はカイラーサ山のごとく輝く宮殿の列で照り映え、そこではアガルの薫香の香りが四方を歓喜させていた。

Verse 17

विकीर्यमाणः परितः पौरनारीजनैर्मुहुः / लाजवर्षेण सानन्दं वीक्षमाणश्च नागरैः

町の女たちはたびたび周囲からラージャ（炒り米）を雨のように撒き、町人たちは歓喜して彼を見つめていた。

Verse 18

उपदाभिरनेकाभिस्तत्रतत्र वणिग्जनैः / संभाव्यमानः शनकैर्जगम स्वपुरं प्रति

彼は各地の商人たちから多くの贈り物で敬われつつ、ゆるやかに自らの都へと向かった。

Verse 19

स प्रविश्य गृहं रम्यं सर्वमण्डलमण्डितम् / सम्यक्संभावयामास सुहृदो ब्राह्मणानपि

彼はあらゆる曼荼羅で飾られた麗しい邸に入り、友人たちとブラーフマナたちをも、しかるべく手厚くもてなした。

Verse 20

संसेव्यमानश्च तदा नानादेशेश्वरैर्नृपैः / सभायां राजशार्दूलो रेमे शक्र इवापरः

その時、諸国の王たちに仕えられた王中の猛虎は、 सभाにおいて、まるで別のシャクラ（インドラ）のように歓楽した。

Verse 21

एवं सुहृद्भिः सहितः पूरयित्वा मनोरथम् / सगरः सह भार्याभ्यां रेमे नृपवरोत्तमः

このように親友たちと共にいて願いを満たしたのち、王の中の最勝者サガラは二人の妃とともに歓びを享受した。

Verse 22

अंशुमन्तं ततः पौत्रं मुदा विनयशालिनम् / वसिष्ठानुमते राजा यौवराज्ये ऽभ्यषेचयत्

その後、王はヴァシシュタの許しを得て、喜びのうちに、礼節に富む孫アṃಶुमन्तをユヴァラージャ（皇太子）として灌頂した。

Verse 23

पौरजानपदानां तु बन्धूनां सुहृदामपि / स प्रियो ऽभवदत्यर्थमुदारैश्च गुणैर्नृपः

都の民も国の民も、親族も親しい友も、その王を高雅な徳ゆえにこの上なく慕い敬った。

Verse 24

प्रजास्तमन्वरज्यन्त बालमप्यमितौजसम् / नवं च शुक्लपक्षादौशीतांशुमचिरोदितम्

民は、無量の威光を宿すその幼き者をも慕い従った。白分の初めにほどなく昇る新月のように。

Verse 25

स तेन सहितः श्रीमान्सुत्दृद्भिश्च नृपोत्तमः / भार्याभ्यामनुरूपाभ्यां रममाणो ऽवसच्चिरम्

その吉祥に満ちた最上の王は、彼と堅き王子たちを伴い、ふさわしい二人の妃とともに歓びつつ久しく住まった。

Verse 26

युवैव राजशार्दूलः साक्षाद्धर्म इवापरः / पालयामास वसुधां सशैलवनकाननाम्

若くしてなお、その王の獅子はまさに第二のダルマのごとく、山々と森と林を抱く大地を守り治めた。

Verse 27

एवं महानहिमदीधितिवंशमौलिरत्नाय यमानवपुरुत्तरकोसलेशः / पूर्णेन्दुवत्सकललोकमनो ऽभिरामः सार्द्ध प्रजाभिरखिलाभिरलं जहर्ष

かくしてヤマーナヴァプラの北コーサラの主、マハー・ナヒマ・ディーディティ王統の冠の宝珠は、満月のごとく万有の心を喜ばせ、あまねき民とともに大いなる歓喜に満たされた。