Adhyaya 23

Verse 1

मैत्रेय उवाच पितृभ्यां प्रस्थिते साध्वी पतिमिङ्गितकोविदा । नित्यं पर्यचरत्प्रीत्या भवानीव भवं प्रभुम् ॥ १ ॥

マイトレーヤは言った。両親が去った後、貞淑なデーヴァフーティーは夫の意をよく悟り、バヴァーニーが主シヴァに仕えるように、常に深い愛をもって夫に仕えた。

Verse 2

विश्रम्भेणात्मशौचेन गौरवेण दमेन च । शुश्रूषया सौहृदेन वाचा मधुरया च भो: ॥ २ ॥

おおヴィドゥラよ。デーヴァフーティーは、親しい信頼と深い敬意、内なる清浄、感官の制御、慈愛に満ちた奉仕、そして甘美な言葉によって夫に仕えた。

Verse 3

विसृज्य कामं दम्भं च द्वेषं लोभमघं मदम् । अप्रमत्तोद्यता नित्यं तेजीयांसमतोषयत् ॥ ३ ॥

欲望、虚飾、憎しみ、貪り、罪業、慢心を捨て、怠りなく勤勉に努めて、彼女はきわめて威力ある夫を常に満足させた。

Verse 4

स वै देवर्षिवर्यस्तां मानवीं समनुव्रताम् । दैवाद्गरीयस: पत्युराशासानां महाशिष: ॥ ४ ॥ कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडित: कृपयाब्रवीत् ॥ ५ ॥

天界の聖仙の中でも最勝のカルダマは、夫に従う誓いを守るマヌの娘を見た。彼女は夫を天命よりもなお偉大と仰ぎ、そこから大いなる祝福を望んでいた。長きにわたる奉仕と戒行によって彼女はやつれ、衰えていた。その姿にカルダマは憐れみに打たれ、愛にむせぶ声で彼女に語りかけた。

Verse 5

स वै देवर्षिवर्यस्तां मानवीं समनुव्रताम् । दैवाद्गरीयस: पत्युराशासानां महाशिष: ॥ ४ ॥ कालेन भूयसा क्षामां कर्शितां व्रतचर्यया । प्रेमगद्गदया वाचा पीडित: कृपयाब्रवीत् ॥ ५ ॥

マヌの娘で、夫に完全に従う貞節なデーヴァフーティーは、カルダマ牟尼を天命よりもなお偉大と仰ぎ、そこから大いなる祝福を期待していた。長きにわたり奉仕と誓戒を守ったため、彼女は衰え痩せ細った。その様子を見た天界の聖仙の第一人者カルダマは憐れみに動かされ、愛に詰まる声で語った。

Verse 6

कर्दम उवाच तुष्टोऽहमद्य तव मानवि मानदाया: शुश्रूषया परमया परया च भक्त्या । यो देहिनामयमतीव सुहृत्स देहो नावेक्षित: समुचित: क्षपितुं मदर्थे ॥ ६ ॥

カルダマ牟尼は言った。「敬うべきマヌの娘よ、汝の至高の奉仕と高きバクティによって、今日わたしは大いに満足している。身を持つ者にとって身体はきわめて愛しいものだが、それでも汝はわたしのために自らの身体の相応の手当てを怠った。これは驚くべきことだ。」

Verse 7

ये मे स्वधर्मनिरतस्य तप:समाधि- विद्यात्मयोगविजिता भगवत्प्रसादा: । तानेव ते मदनुसेवनयावरुद्धान् द‍ृष्टिं प्रपश्य वितराम्यभयानशोकान् ॥ ७ ॥

カルダマ牟尼は続けた。「わたしが自らのダルマに励み、苦行・三昧・智慧・アートマヨーガによって得た主の恩寵は、汝がわたしに仕えるゆえに、すべて汝のために保たれている。今それらを見よ。恐れと嘆きのないその果を観るため、汝に超越の眼を授けよう。」

Verse 8

अन्ये पुनर्भगवतो भ्रुव उद्विजृम्भ- विभ्रंशितार्थरचना: किमुरुक्रमस्य । सिद्धासि भुङ्‌क्ष्व विभवान्निजधर्मदोहान् दिव्यान्नरैर्दुरधिगान्नृपविक्रियाभि: ॥ ८ ॥

カルダマ牟尼は続けた。「主ウルクラム（ヴィシュヌ）の恩寵を離れた享楽に何の価値があろう。主が眉をわずかに動かすだけで、物質的な成就はことごとく崩れ去る。汝は夫に仕えるダルマへのバクティによってすでに成就した。ゆえに、自らのダルマから“搾り出された”天上の賜物を享受せよ。それは家柄と財に誇る者にも得難い。」

Verse 9

एवं ब्रुवाणमबलाखिलयोगमाया- विद्याविचक्षणमवेक्ष्य गताधिरासीत् । सम्प्रश्रयप्रणयविह्वलया गिरेषद्- व्रीडावलोकविलसद्धसिताननाह ॥ ९ ॥

あらゆるヨーガ・マーヤーの学に通じた夫の言葉を聞き、無垢なデーヴァフーティーは深く満ち足りた。謙遜と愛に胸を震わせ、わずかに恥じらう眼差しとほほえみ輝く顔で、声を詰まらせながら語った。

Verse 10

देवहूतिरुवाच राद्धं बत द्विजवृषैतदमोघयोग- मायाधिपे त्वयि विभो तदवैमि भर्त: । यस्तेऽभ्यधायि समय: सकृदङ्गसङ्गो भूयाद्गरीयसि गुण: प्रसव: सतीनाम् ॥ १० ॥

デーヴァフーティーは言った。「愛しき夫よ、婆羅門の中の最勝者よ。あなたはヨーガ・マーヤーという超越の力に守られ、誤りなきヨーガの神通を司る成就者であると私は知っています。けれども、かつてあなたは我らの身の結びつきを約束されました。今こそそれが成就しますように。栄光ある夫を持つ貞節の妻にとって、子を授かることは大いなる徳だからです。」

Verse 11

तत्रेतिकृत्यमुपशिक्ष यथोपदेशं येनैष मे कर्शितोऽतिरिरंसयात्मा । सिद्ध्येत ते कृतमनोभवधर्षिताया दीनस्तदीश भवनं सद‍ृशं विचक्ष्व ॥ ११ ॥

デーヴァフーティーは続けた。「我が主よ、聖典の教えに従ってなすべきことをお示しくださり、手配してください。満たされぬ欲情でやせ衰えたこの身が、あなたにふさわしくなりますように。さらに主よ、恋神マन्मథ（マナマタ）に責められるこの哀れな私のために、このための相応しい住まいもお考えください。」

Verse 12

मैत्रेय उवाच प्रियाया: प्रियमन्विच्छन् कर्दमो योगमास्थित: । विमानं कामगं क्षत्तस्तर्ह्येवाविरचीकरत् ॥ १२ ॥

マイトレーヤは続けた。「ヴィドゥラよ、愛妻を喜ばせようとして、聖者カルダマはヨーガの力を用い、ただちに意のままに飛行できる空中の宮殿（ヴィマーナ）を現した。」

Verse 13

सर्वकामदुघं दिव्यं सर्वरत्नसमन्वितम् । सर्वर्द्ध्युपचयोदर्कं मणिस्तम्भैरुपस्कृतम् ॥ १३ ॥

それは神妙なる楼閣で、あらゆる望みを乳のごとく与える“サルヴァカーマドゥガ”であった。万宝を具え、宝石の柱で荘厳され、富と調度はことごとく備わり、しかも時とともにいよいよ増し加わった。

Verse 14

दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभि: पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम् ॥ १४ ॥ स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्‌घ्रिभि: । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्रैर्विराजितम् ॥ १५ ॥

その楼閣は天上の調度をことごとく備え、いかなる季節にも安楽をもたらした。周囲は色とりどりの旗や幔幕、巧みな装飾で飾られ、さらに芳しい花鬘が添えられて、甘く羽音を立てる蜂を招いた。細布・亜麻・絹など多様な織物の帳が輝きを増していた。

Verse 15

दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभि: पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम् ॥ १४ ॥ स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्‌घ्रिभि: । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्रैर्विराजितम् ॥ १५ ॥

その城館は神々しい調度で余すところなく整えられ、いかなる季節にも心地よかった。周囲は色とりどりの旗や飾り綱、巧みな意匠で飾られていた。さらに、甘く羽音を立てる蜂を誘う麗しい花輪と、亜麻布・絹・さまざまな布の帳や掛け布でいっそう輝いていた。

Verse 16

उपर्युपरि विन्यस्तनिलयेषु पृथक्पृथक् । क्षिप्तै: कशिपुभि: कान्तं पर्यङ्कव्यजनासनै: ॥ १६ ॥

幾重にも重なる居室ごとに、寝台や長椅子、扇、座がそれぞれ整然と配されており、七層の宮殿はいよいよ優美に見えた。

Verse 17

तत्र तत्र विनिक्षिप्तनानाशिल्पोपशोभितम् । महामरकतस्थल्या जुष्टं विद्रुमवेदिभि: ॥ १७ ॥

壁のあちこちに施された精緻な彫刻が美を増し、床はエメラルド、壇は珊瑚で飾られていた。

Verse 18

द्वा:सु विद्रुमदेहल्या भातं वज्रकपाटवत् । शिखरेष्विन्द्रनीलेषु हेमकुम्भैरधिश्रितम् ॥ १८ ॥

入口の敷居は珊瑚に輝き、扉は金剛の宝石で飾られていた。サファイアのような青い頂には黄金の宝瓶が戴かれ、宮殿はいよいよ麗しかった。

Verse 19

चक्षुष्मत्पद्मरागाग्र्‍यैर्वज्रभित्तिषु निर्मितै: । जुष्टं विचित्रवैतानैर्महार्हैर्हेमतोरणै: ॥ १९ ॥

金剛の壁に最上の紅玉が嵌め込まれているため、まるで眼を備えるかのように見えた。さらに妙なる天蓋と、きわめて貴い黄金の門楼が備わっていた。

Verse 20

हंसपारावतव्रातैस्तत्र तत्र निकूजितम् । कृत्रिमान् मन्यमानै: स्वानधिरुह्याधिरुह्य च ॥ २० ॥

その宮殿のあちこちでは、白鳥と鳩の群れが甘美にさえずっていた。さらに作り物の白鳥や鳩までもが生きているかのように精巧で、真の白鳥たちは同類の生きた鳥と思い、幾度も舞い上がってはその上に降り立った。かくして宮殿は鳥の声に満ちて震えるほどであった。

Verse 21

विहारस्थानविश्रामसंवेशप्राङ्गणाजिरै: । यथोपजोषं रचितैर्विस्मापनमिवात्मन: ॥ २१ ॥

その城には遊楽の庭園、休息の間、寝所、そして内外の中庭があり、心地よさにかなうよう巧みに設えられていた。これらを見て、聖仙自身も驚嘆せずにはいられなかった。

Verse 22

ईद‍ृग्गृहं तत्पश्यन्तीं नातिप्रीतेन चेतसा । सर्वभूताशयाभिज्ञ: प्रावोचत्कर्दम: स्वयम् ॥ २२ ॥

この巨大で豪奢な宮殿を見ても、デーヴァフーティーの心は喜ばなかった。あらゆる生きものの胸中を知るカルダマ牟尼はその思いを察し、みずから妻に次のように語りかけた。

Verse 23

निमज्ज्यास्मिन् हृदे भीरु विमानमिदमारुह । इदं शुक्लकृतं तीर्थमाशिषां यापकं नृणाम् ॥ २३ ॥

愛しきデーヴァフーティーよ、そなたはひどく怯えているようだ。まず、主ヴィシュヌご自身が造られた清浄なる聖地ビンドゥ・サローヴァラにて沐浴しなさい。そこは人の願いを成就させる。しかる後、このヴィマーナに乗りなさい。

Verse 24

सा तद्भर्तु: समादाय वच: कुवलयेक्षणा । सरजं बिभ्रती वासो वेणीभूतांश्च मूर्धजान् ॥ २४ ॥

蓮華の眼をもつデーヴァフーティーは夫の言葉を受け入れた。しかし衣は汚れ、頭髪はもつれて束になっていたため、あまり美しくは見えなかった。

Verse 25

अङ्गं च मलपङ्केन संछन्नं शबलस्तनम् । आविवेश सरस्वत्या: सर: शिवजलाशयम् ॥ २५ ॥

彼女の身体は濃い汚れに覆われ、乳房もくすんでいた。それでも彼女は、サラスヴァティーの聖なる水を湛える吉祥の湖へと身を沈めた。

Verse 26

सान्त:सरसि वेश्मस्था: शतानि दश कन्यका: । सर्वा: किशोरवयसो ददर्शोत्पलगन्धय: ॥ २६ ॥

湖の内にある館で、彼女は千人の乙女を見た。皆、若さの盛りにあり、蓮の花のように芳香を放っていた。

Verse 27

तां दृष्ट्वा सहसोत्थाय प्रोचु: प्राञ्जलय: स्त्रिय: । वयं कर्मकरीस्तुभ्यं शाधि न: करवाम किम् ॥ २७ ॥

彼女を見るや、乙女たちはさっと立ち上がり、合掌して言った。「私たちはあなたの侍女です。お命じください、何をいたしましょうか。」

Verse 28

स्‍नानेन तां महार्हेण स्‍नापयित्वा मनस्विनीम् । दुकूले निर्मले नूत्ने ददुरस्यै च मानदा: ॥ २८ ॥

乙女たちはデーヴァフーティーを深く敬い、貴重な香油と塗香で沐浴させ、ついで新しく清らかな上質の衣を授けて身を包ませた。

Verse 29

भूषणानि परार्ध्यानि वरीयांसि द्युमन्ति च । अन्नं सर्वगुणोपेतं पानं चैवामृतासवम् ॥ २९ ॥

次に彼女を、きわめて優れた高価な宝飾で飾り、燦然と輝かせた。さらに、あらゆる良き徳を備えた食物と、甘くほろ酔わせる「アーサヴァム」と呼ばれる飲み物を捧げた。

Verse 30

अथादर्शे स्वमात्मानं स्रग्विणं विरजाम्बरम् । विरजं कृतस्वस्त्ययनं कन्याभिर्बहुमानितम् ॥ ३० ॥

そのとき彼女は鏡に自らの姿を見た。身は一切の汚れなく清らかで、花輪をまとい、無垢の衣を着し、吉祥のティラカを飾り、侍女たちに深い敬意をもって仕えられていた。

Verse 31

स्‍नातं कृतशिर:स्‍नानं सर्वाभरणभूषितम् । निष्कग्रीवं वलयिनं कूजत्काञ्चननूपुरम् ॥ ३१ ॥

頭を含む全身はすっかり沐浴して清められ、あらゆる装身具で飾られていた。ニシュカ（飾り玉）の付いた首飾り、腕輪、そして足首には音を立てる黄金の足輪があった。

Verse 32

श्रोण्योरध्यस्तया काञ्‍च्या काञ्चन्या बहुरत्नया । हारेण च महार्हेण रुचकेन च भूषितम् ॥ ३२ ॥

腰には多くの宝石をちりばめた黄金の腰帯を締め、さらに至宝の首飾りと、ルチャカ（吉祥をもたらす香料・装飾）によっても飾られていた。

Verse 33

सुदता सुभ्रुवा श्लक्ष्णस्‍निग्धापाङ्गेन चक्षुषा । पद्मकोशस्पृधा नीलैरलकैश्च लसन्मुखम् ॥ ३३ ॥

その面差しは輝いていた。歯は美しく、眉は愛らしい。目尻はしっとりと柔らかで、蓮の蕾の美をも凌ぎ、顔の周りには青みを帯びた黒い巻き毛がきらめいていた。

Verse 34

यदा सस्मार ऋषभमृषीणां दयितं पतिम् । तत्र चास्ते सह स्त्रीभिर्यत्रास्ते स प्रजापति: ॥ ३४ ॥

彼女が、聖仙の中の最勝であり最愛の夫カルダマ・ムニを思い起こしたとき、侍女たちとともに、プラジャーパティが座すその場所へただちに現れた。

Verse 35

भर्तु: पुरस्तादात्मानं स्त्रीसहस्रवृतं तदा । निशाम्य तद्योगगतिं संशयं प्रत्यपद्यत ॥ ३५ ॥

夫の御前で、自分が千人の侍女に囲まれているのを見、さらにそのヨーガの神通を目の当たりにして、彼女は驚嘆し、心に疑いが生じた。

Verse 36

स तां कृतमलस्‍नानां विभ्राजन्तीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम् ॥ ३६ ॥ विद्याधरीसहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन् ॥ ३७ ॥

聖仙は、デーヴァフーティーが沐浴して穢れを洗い落とし、もはや以前の妻の姿ではなく、王女としての本来の美を取り戻して輝いているのを見た。優れた衣をまとい、胸元も端正に整えられ、千のヴィディヤーダリーの乙女たちに仕えられていた。

Verse 37

स तां कृतमलस्‍नानां विभ्राजन्तीमपूर्ववत् । आत्मनो बिभ्रतीं रूपं संवीतरुचिरस्तनीम् ॥ ३६ ॥ विद्याधरीसहस्रेण सेव्यमानां सुवाससम् । जातभावो विमानं तदारोहयदमित्रहन् ॥ ३७ ॥

千のヴィディヤーダリーに仕えられ、麗しい衣をまとった彼女を見て、敵を滅する者よ、聖仙の愛情は深まり、彼は彼女をその空中宮殿に乗せた。

Verse 38

तस्मिन्नलुप्तमहिमा प्रिययानुरक्तो विद्याधरीभिरुपचीर्णवपुर्विमाने । बभ्राज उत्कचकुमुद्गणवानपीच्य- स्ताराभिरावृत इवोडुपतिर्नभ:स्थ: ॥ ३८ ॥

愛する妃に寄り添い、ヴィディヤーダリーたちに仕えられて空中宮殿にあっても、聖仙の栄光――自己を制する主権――は失われなかった。妃とともに、夜に池のクムダを開かせる、星々に囲まれた天空の月のように輝いた。

Verse 39

तेनाष्टलोकपविहारकुलाचलेन्द्र- द्रोणीस्वनङ्गसखमारुतसौभगासु । सिद्धैर्नुतो द्युधुनिपातशिवस्वनासु रेमे चिरं धनदवल्ललनावरूथी ॥ ३९ ॥

その空中宮殿で彼は須弥山の歓楽の谷々を巡った。そこは冷ややかで柔らかく芳しい風が情趣をかき立て、いっそう美しかった。そこでは、シッダたちに讃えられる神々の財庫主クベーラが美しい女たちに囲まれて楽しむが、同じくカルダマ牟尼も妻と麗しき乙女たちに囲まれ、長き歳月にわたり歓びを味わった。

Verse 40

वैश्रम्भके सुरसने नन्दने पुष्पभद्रके । मानसे चैत्ररथ्ये च स रेमे रामया रत: ॥ ४० ॥

妻ラーマに満たされて、彼はその空中宮殿において、須弥山だけでなく、ヴァイシュランバカ、スラサナ、ナンダナ、プシュパバドラカ、チャイトララティヤの園林や、マーナサ・サローヴァラ湖畔でも歓楽に遊んだ。

Verse 41

भ्राजिष्णुना विमानेन कामगेन महीयसा । वैमानिकानत्यशेत चरँल्लोकान् यथानिल: ॥ ४१ ॥

光り輝く偉大で意のままに飛ぶそのヴィマーナに乗り、彼は風が自在に四方へ通り抜けるように諸世界を巡り、ヴィマーナに住む神々さえ凌駕した。

Verse 42

किं दुरापादनं तेषां पुंसामुद्दामचेतसाम् । यैराश्रितस्तीर्थपदश्चरणो व्यसनात्यय: ॥ ४२ ॥

至上主バガヴァーンの蓮華の御足――世俗の災いを越えさせ、聖なる巡礼地の源であるティールタ・パダ――に帰依した堅固な人々に、何が得難いというのか。御足からはガンガーのような聖河が流れ出る。

Verse 43

प्रेक्षयित्वा भुवो गोलं पत्‍न्यै यावान् स्वसंस्थया । बह्वाश्चर्यं महायोगी स्वाश्रमाय न्यवर्तत ॥ ४३ ॥

大ヨーギーであるカルダマ・ムニは、妻に宇宙の球体とその驚異に満ちたさまざまな配列を見せたのち、自らの庵（アーシュラマ）へと帰った。

Verse 44

विभज्य नवधात्मानं मानवीं सुरतोत्सुकाम् । रामां निरमयन् रेमे वर्षपूगान्मुहूर्तवत् ॥ ४४ ॥

庵に戻ると、彼はマヌの娘デーヴァフーティ（ラーマ）が夫婦の交わりを望んでいたため、彼女を喜ばせるべく自らを九つの姿に分けた。こうして彼は彼女と幾年も楽しんだが、その歳月は一瞬のように過ぎ去った。

Verse 45

तस्मिन् विमान उत्कृष्टां शय्यां रतिकरीं श्रिता । न चाबुध्यत तं कालं पत्यापीच्येन सङ्गता ॥ ४५ ॥

その空中宮殿において、デーヴァフーティーは麗しい夫と共に、欲情をかき立てる最上の寝台に身を寄せ、時の過ぎゆくのを悟らなかった。

Verse 46

एवं योगानुभावेन दम्पत्यो रममाणयो: । शतं व्यतीयु: शरद: कामलालसयोर्मनाक् ॥ ४६ ॥

このようにヨーガの威力によって、情欲の歓びを切望する夫婦が戯れているうちに、百の秋が一瞬のように過ぎ去った。

Verse 47

तस्यामाधत्त रेतस्तां भावयन्नात्मनात्मवित् । नोधा विधाय रूपं स्वं सर्वसङ्कल्पविद्विभु: ॥ ४७ ॥

大いなる力をもつカルダマ牟尼は、万の心を知り、あらゆる願いを成就させ得る者であった。彼は彼女を己が半身と観じ、自らを九つの姿に分け、九度の種子の注ぎによってデーヴァフーティーを懐妊させた。

Verse 48

अत: सा सुषुवे सद्यो देवहूति: स्त्रिय: प्रजा: । सर्वास्ताश्चारुसर्वाङ्‍ग्यो लोहितोत्पलगन्धय: ॥ ४८ ॥

そののち同じ日に、デーヴァフーティーはただちに九人の娘を産んだ。皆、四肢ことごとく麗しく、紅蓮の香りを漂わせていた。

Verse 49

पतिं सा प्रव्रजिष्यन्तं तदालक्ष्योशतीबहि: । स्मयमाना विक्लवेन हृदयेन विदूयता ॥ ४९ ॥

夫が家を離れようとしているのを見て、彼女は外には微笑んだが、内心は動揺し、悲しみに胸が裂ける思いであった。

Verse 50

लिखन्त्यधोमुखी भूमिं पदा नखमणिश्रिया । उवाच ललितां वाचं निरुध्याश्रुकलां शनै: ॥ ५० ॥

彼女はうつむいて立ち、宝石のように輝く爪の光を帯びた足で地をかきむしった。涙をこらえ、ゆっくりと優美な言葉を口にした。

Verse 51

देवहूतिरुवाच सर्वं तद्भगवान्मह्यमुपोवाह प्रतिश्रुतम् । अथापि मे प्रपन्नाया अभयं दातुमर्हसि ॥ ५१ ॥

シュリー・デーヴァフーティーは言った。「我が主よ、あなたは私に約したことをすべて成し遂げてくださいました。けれど私はあなたに帰依する者、どうか無畏をもお授けください。」

Verse 52

ब्रह्मन्दुहितृभिस्तुभ्यं विमृग्या: पतय: समा: । कश्चित्स्यान्मे विशोकाय त्वयि प्रव्रजिते वनम् ॥ ५२ ॥

ブラーフマナよ、あなたの娘たちはそれぞれ相応しい夫を得て、各々の家へと去ってゆくでしょう。だがあなたがサンニャーシーとして森へ旅立ったなら、誰が私の悲しみを慰めてくれるのですか。

Verse 53

एतावतालं कालेन व्यतिक्रान्तेन मे प्रभो । इन्द्रियार्थप्रसङ्गेन परित्यक्तपरात्मन: ॥ ५३ ॥

主よ、これまで私たちは感覚の対象に執着して多くの時を空しく過ごし、至上主パラマートマーへの知を育むことを怠ってきました。

Verse 54

इन्द्रियार्थेषु सज्जन्त्या प्रसङ्गस्त्वयि मे कृत: । अजानन्त्या परं भावं तथाप्यस्त्वभयाय मे ॥ ५४ ॥

感覚の対象に執着し、あなたの超越の御位を知らぬまま、私はあなたを慕いました。それでも、あなたへのこの親愛が私のあらゆる恐れを取り除きますように。

Verse 55

सङ्गो य: संसृतेर्हेतुरसत्सु विहितोऽधिया । स एव साधुषु कृतो नि:सङ्गत्वाय कल्पते ॥ ५५ ॥

感官の享楽を求める交わりは確かに束縛の道である。だが同じ交わりも、聖者と共に行われるなら、たとえ無知のままでも、離欲と解脱へと導く。

Verse 56

नेह यत्कर्म धर्माय न विरागाय कल्पते । न तीर्थपदसेवायै जीवन्नपि मृतो हि स: ॥ ५६ ॥

その働きがダルマの生へと高めず、宗教儀礼が離欲を起こさず、離欲しても至上主の御足（ティールタ・パダ）へのバクティ奉仕に至らない者は、息をしていても死者と見なされる。

Verse 57

साहं भगवतो नूनं वञ्चिता मायया द‍ृढम् । यत्त्वां विमुक्तिदं प्राप्य न मुमुक्षेय बन्धनात् ॥ ५७ ॥

我が主よ、至上主の打ち破り難いマーヤーは、まことに私を堅く欺きました。物質の束縛から解放を与えるあなたの交わりを得ながら、私はその解脱を求めなかったのです。