Adhyaya 17

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षोडशो ऽध्याय बलेः पुत्रशतं त्वासीन्महाबलपराक्रमम् / तेषां प्रधानो द्युतिमान् बाणो नाम महाबलः

Demikianlah dalam Śrī Kūrma Purāṇa, pada Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā bagian awal, dikisahkan: Bali memiliki seratus putra, berharta kekuatan dan kepahlawanan agung. Yang utama di antara mereka ialah Bāṇa, bercahaya dan sangat perkasa.

Verse 2

सो ऽतीव शङ्करे भक्तो राजा राज्यमपालयत् / त्रैलोक्यं वशमानीय बाधयामास वासवम्

Raja itu sangat berbhakti kepada Śaṅkara dan memerintah kerajaannya. Setelah menundukkan tiga dunia, ia pun menindas Vāsava (Indra).

Verse 3

ततः शक्रादयो देवा गत्वोचुः कृत्तिवाससम् / त्वदीयो बाधते ह्यस्मान् बाणो नाम महासुरः

Kemudian Śakra dan para dewa lainnya mendatangi Kṛttivāsa (Śiva) dan berkata: “Bāṇa, asura agung yang termasuk milik-Mu, sungguh menindas kami.”

Verse 4

व्याहृतो दैवदैः सर्वैर्देवदेवो महेश्वरः / ददाह बाणस्य पुरं शरेणैकेन लीलया

Dipanggil oleh semua dewa, Mahādeva Maheśvara—Dewa para dewa—dengan permainan ilahi membakar kota Bāṇa hanya dengan satu anak panah.

Verse 5

दह्यमाने पुरे तस्मिन् बाणो रुद्रं त्रिशूलिनम् / ययौ शरणमीशानं गोपतिं नीललोहितम्

Ketika kota itu dilalap api, Bāṇa mencari perlindungan pada Rudra bertombak trisula—Īśāna, Gopati pelindung makhluk, Nīlalohita yang biru-kemerahan.

Verse 6

मूर्धन्याधाय तल्लिङ्गं शांभवं भीतवर्जितः / निर्गत्य तु पुरात् तस्मात् तुष्टाव परमेश्वरम्

Dengan menaruh liṅga Śāmbhava itu di atas kepalanya, tanpa rasa takut, ia keluar dari kota itu lalu memuji Parameśvara, Tuhan Tertinggi.

Verse 7

संस्तुतो भगवानीशः शङ्करो नीललोहितः / गाणपत्येन बाणं तं योजयामास भावतः

Setelah dipuji demikian, Bhagavān Īśa—Śaṅkara, Nīlalohita—dengan tulus menyatukan anak panah itu dengan daya Gaṇapatya (kekuatan Gaṇeśa).

Verse 8

अथाभवन् दनोः पुत्रास्ताराद्या ह्यतिभीषणाः / तारस्तथा शम्बरश्च कपिलः शङ्करस्तथा / स्वर्भानुर्वृषपर्वा च प्राधान्येन प्रकीर्तिताः

Kemudian lahirlah putra-putra Danu yang sangat mengerikan, bermula dari Tārā. Yang utama disebut: Tārā, Śambara, Kapila, Śaṅkara, Svarbhānu, dan Vṛṣaparvan.

Verse 9

सुरसायाः सहस्त्रं तु सर्पाणामभवद् द्विजाः / अनेकशिरसां तद्वत् खेचराणां महात्मनाम्

Wahai para dvija, dari Surasā lahir seribu ular; demikian pula ia menjadi ibu bagi para makhluk angkasa berhati agung yang berkepala banyak.

Verse 10

अरिष्टा जनयामास गन्धर्वाणां सहस्त्रकम् / अनन्ताद्या महानागाः काद्रवेयाः प्रकीर्तिताः

Ariṣṭā melahirkan seribu Gandharva; dan para Nāga agung—bermula dari Ananta—termashyur sebagai keturunan Kadrū, yakni Kādra-veya.

Verse 11

ताम्रा च जनयामास षट् कन्या द्विजपुङ्गवाः / शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवाङ्गृध्रिकां शुचिम्

Wahai yang terbaik di antara kaum dwija, Tām्रā melahirkan enam putri: Śukī, Śyenī, Bhāsī, Sugrīvā, Āṅgṛdhrikā, dan Śuci.

Verse 12

गास्तथा जनयामास सुरभिर्महिषीस्तथा / इरा वृक्षलतावल्लीस्तृणजातीश्च सर्वशः

Demikian pula Surabhi melahirkan sapi-sapi serta sapi-kerbau; dan Irā, dalam segala cara, menumbuhkan pepohonan, sulur, tanaman merambat, serta segala jenis rerumputan.

Verse 13

खसा वै यक्षरक्षांसि मुनिरप्सरसस्तथा / रक्षोगणं क्रोधवशा जनयामास सत्तमाः

Khasā melahirkan para Yakṣa dan Rākṣasa, juga para resi serta Apsaras; dan ketika dikuasai amarah, ia menurunkan bala pasukan Rākṣasa—wahai yang utama di antara yang saleh.

Verse 14

विनतायाश्च पुत्रौ द्वौ प्रख्यातौ गरुडारुणौ / तयोश्च गरुडो धीमान् तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / प्रसादाच्छूनिलः प्राप्तो वाहनत्वं हरेः स्वयम्

Vinatā memiliki dua putra termasyhur: Garuḍa dan Aruṇa. Di antara keduanya, Garuḍa yang bijaksana, setelah menjalani tapa yang amat sukar, berkat anugerah Ilahi, meraih kedudukan sebagai wahana Hari sendiri.

Verse 15

आराध्य तपसा रुद्रं मह्देवं तथारुणः / सारथ्ये कल्पितः पूर्वं प्रीतेनार्कस्य शंभुना

Dengan tapa-askese memuja Rudra, Mahadewa, Aruṇa dahulu ditetapkan oleh Śambhu—yang berkenan kepada Arka—sebagai kusir kereta Sang Surya.

Verse 16

एते कश्यपदायादाः कीर्तिताः स्थाणुजङ्गमाः / वैवस्वते ऽन्ते ह्यस्मिञ्छृण्वतां पापनाशनाः

Demikianlah keturunan Kaśyapa—yang tak bergerak maupun yang bergerak—telah dituturkan. Pada penghujung Vaivasvata, kisah ini menjadi pemusnah dosa bagi para pendengar.

Verse 17

सप्तविंशत् सुताः प्रोक्ताः सोमपत्न्यश्च सुव्रताः / अरिष्टनेमिपत्नीनामपत्यानीह षोडश

Dua puluh tujuh putri disebut sebagai istri-istri Soma (Bulan) yang berkaul suci. Dan di sini dinyatakan enam belas keturunan yang lahir dari para istri Ariṣṭanemi.

Verse 18

बहुपुत्रस्य विदुषश्चतस्त्रो विद्युतः स्मृताः / तद्वदङ्गिरसः पुत्रा ऋषयो ब्रह्मसत्कृताः

Dari resi bijaksana Bahuputra, empat putra dikenang sebagai para Vidyuta. Demikian pula putra-putra Aṅgiras menjadi ṛṣi, dimuliakan oleh Brahmā.

Verse 19

कुशाश्वस्य तु देवर्षेर्देवप्रहरणाः सुताः / एते युगसहस्त्रान्ते जायन्ते पुनरेव हि / मन्वन्तरेषु नियतं तुल्यैः कार्यैः स्वनामभिः

Putra-putra resi ilahi Kuśāśva dikenal sebagai ‘Devapraharaṇa’. Pada akhir tiap seribu-yuga mereka lahir kembali; dan dalam setiap Manvantara, dengan nama yang sama, mereka menunaikan tugas-tugas yang sepadan.