Adhyaya 6

Verse 1

श्रीशुक उवाच तत: प्राचेतसोऽसिक्‍न्यामनुनीत: स्वयम्भुवा । षष्टिं सञ्जनयामास दुहितृ: पितृवत्सला: ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī bersabda: Wahai Raja, kemudian atas permohonan Brahmā Svayambhū, Prajāpati Dakṣa yang dikenal sebagai Prācetasa memperanakkan enam puluh putri dalam kandungan istrinya Asiknī; semuanya sangat berbakti dan penuh kasih kepada ayahnya.

Verse 2

दश धर्माय कायादाद्द्विषट्त्रिणव चेन्दवे । भूताङ्गिर:कृशाश्वेभ्यो द्वे द्वे तार्क्ष्याय चापरा: ॥ २ ॥

Ia memberikan sepuluh putri kepada Dharmarāja (Yamarāja), tiga belas kepada Kaśyapa, dua puluh tujuh kepada dewa bulan, serta masing-masing dua putri kepada Aṅgirā, Kṛśāśva, dan Bhūta; empat putri lainnya juga diberikan kepada Kaśyapa.

Verse 3

नामधेयान्यमूषां त्वं सापत्यानां च मे श‍ृणु । यासां प्रसूतिप्रसवैर्लोका आपूरितास्त्रय: ॥ ३ ॥

Sekarang dengarkan dariku nama-nama semua putri itu beserta keturunan mereka, yang melalui kelahiran dan keturunan mereka memenuhi ketiga alam.

Verse 4

भानुर्लम्बा ककुद्यामिर्विश्वा साध्या मरुत्वती । वसुर्मुहूर्ता सङ्कल्पा धर्मपत्‍न्य: सुताञ्शृणु ॥ ४ ॥

Sepuluh putri yang diberikan kepada Dharmarāja (Yamarāja) bernama Bhānu, Lambā, Kakud, Yāmī, Viśvā, Sādhyā, Marutvatī, Vasu, Muhūrtā, dan Saṅkalpā. Sekarang dengarkan pula nama putra-putra mereka.

Verse 5

भानोस्तु देवऋषभ इन्द्रसेनस्ततो नृप । विद्योत आसील्लम्बायास्ततश्च स्तनयित्नव: ॥ ५ ॥

Wahai Raja, dari kandungan Bhānu lahir seorang putra bernama Deva-ṛṣabha, dan darinya lahir putra bernama Indrasena. Dari kandungan Lambā lahir putra bernama Vidyota; darinyalah semua awan (pembawa guruh) berasal.

Verse 6

ककुद: सङ्कटस्तस्य कीकटस्तनयो यत: । भुवो दुर्गाणि यामेय: स्वर्गो नन्दिस्ततोऽभवत् ॥ ६ ॥

Dari rahim Kakud lahirlah putra bernama Saṅkaṭa; putranya bernama Kīkaṭa. Dari Kīkaṭa muncul para dewa bernama Durgā. Dari Yāmī lahir Svarga, dan dari Svarga lahir Nandi.

Verse 7

विश्वेदेवास्तु विश्वाया अप्रजांस्तान् प्रचक्षते । साध्योगणश्च साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुत: ॥ ७ ॥

Putra-putra Viśvā disebut Viśvadeva, dan dikatakan mereka tidak berketurunan. Dari rahim Sādhyā lahir golongan Sādhyas, dan putra mereka bernama Arthasiddhi.

Verse 8

मरुत्वांश्च जयन्तश्च मरुत्वत्या बभूवतु: । जयन्तो वासुदेवांश उपेन्द्र इति यं विदु: ॥ ८ ॥

Dari rahim Marutvatī lahirlah dua putra, Marutvān dan Jayanta. Jayanta adalah perwujudan sebagian dari Bhagavān Vāsudeva, yang dikenal sebagai Upendra.

Verse 9

मौहूर्तिका देवगणा मुहूर्तायाश्च जज्ञिरे । ये वै फलं प्रयच्छन्ति भूतानां स्वस्वकालजम् ॥ ९ ॥

Dari rahim Muhūrtā lahirlah para dewa bernama Mauhūrtika. Mereka menganugerahkan hasil perbuatan kepada makhluk hidup sesuai waktu masing-masing.

Verse 10

सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्प: काम: सङ्कल्पज: स्मृत: । वसवोऽष्टौ वसो: पुत्रास्तेषां नामानि मे श‍ृणु ॥ १० ॥ द्रोण: प्राणो ध्रुवोऽर्कोऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसु: । द्रोणस्याभिमते: पत्‍न्या हर्षशोकभयादय: ॥ ११ ॥

Putra Saṅkalpā dikenal sebagai Saṅkalpa, dan darinya lahir Kāma (nafsu hasrat). Putra-putra Vasu dikenal sebagai delapan Vasu: Droṇa, Prāṇa, Dhruva, Arka, Agni, Doṣa, Vāstu, dan Vibhāvasu. Dari Abhimati, istri Droṇa, lahirlah putra-putra bernama Harṣa, Śoka, Bhaya, dan lainnya.

Verse 11

सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्प: काम: सङ्कल्पज: स्मृत: । वसवोऽष्टौ वसो: पुत्रास्तेषां नामानि मे श‍ृणु ॥ १० ॥ द्रोण: प्राणो ध्रुवोऽर्कोऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसु: । द्रोणस्याभिमते: पत्‍न्या हर्षशोकभयादय: ॥ ११ ॥

Putra Saṅkalpā dikenal sebagai Saṅkalpa, dan darinya lahir Kāma (nafsu-keinginan). Putra-putra Vasu dikenal sebagai delapan Vasu: Droṇa, Prāṇa, Dhruva, Arka, Agni, Doṣa, Vāstu, dan Vibhāvasu. Dari Abhimati, istri Droṇa, lahirlah putra-putra bernama Harṣa, Śoka, Bhaya, dan lainnya.

Verse 12

प्राणस्योर्जस्वती भार्या सह आयु: पुरोजव: । ध्रुवस्य भार्या धरणिरसूत विविधा: पुर: ॥ १२ ॥

Ūrjasvatī, istri Prāṇa, melahirkan tiga putra bernama Saha, Āyus, dan Purojava. Istri Dhruva bernama Dharaṇī; dari rahimnya lahir berbagai pura, yakni kota-kota.

Verse 13

अर्कस्य वासना भार्या पुत्रास्तर्षादय: स्मृता: । अग्नेर्भार्या वसोर्धारा पुत्रा द्रविणकादय: ॥ १३ ॥

Dari rahim Vāsanā, istri Arka, lahirlah banyak putra yang dipimpin oleh Tarṣa. Dhārā, istri Vasu bernama Agni, melahirkan banyak putra yang dipimpin oleh Draviṇaka.

Verse 14

स्कन्दश्च कृत्तिकापुत्रो ये विशाखादयस्तत: । दोषस्य शर्वरीपुत्र: शिशुमारो हरे: कला ॥ १४ ॥

Dari Kṛttikā, istri Agni yang lain, lahirlah Skanda (Kārttikeya), yang putra-putranya dipimpin oleh Viśākha. Dari Śarvarī, istri Vasu bernama Doṣa, lahirlah putra bernama Śiśumāra, suatu perwujudan sebagian (kalā) dari Śrī Hari.

Verse 15

वास्तोराङ्गिरसीपुत्रो विश्वकर्माकृतीपति: । ततो मनुश्चाक्षुषोऽभूद् विश्वे साध्या मनो: सुता: ॥ १५ ॥

Dari Āṅgirasī, istri Vasu bernama Vāstu, lahirlah Viśvakarmā, sang arsitek agung. Viśvakarmā menjadi suami Ākṛtī, dan dari mereka lahir Manu bernama Cākṣuṣa. Putra-putra Manu dikenal sebagai Viśvadeva dan Sādhya.

Verse 16

विभावसोरसूतोषा व्युष्टं रोचिषमातपम् । पञ्चयामोऽथ भूतानि येन जाग्रति कर्मसु ॥ १६ ॥

Uṣā, istri Vibhāvasu, melahirkan tiga putra: Vyuṣṭa, Rociṣa, dan Ātapa. Dari Ātapa lahir Pañcayāma, pembagian waktu siang, yang membangunkan semua makhluk untuk kegiatan duniawi.

Verse 17

सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिश: । रैवतोऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपि: ॥ १७ ॥ अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महानिति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोरा: प्रेतविनायका: ॥ १८ ॥

Sarūpā, istri Bhūta, melahirkan sepuluh juta Rudra. Di antara mereka, sebelas Rudra utama ialah Raivata, Aja, Bhava, Bhīma, Vāma, Ugra, Vṛṣākapi, dan lainnya.

Verse 18

सरूपासूत भूतस्य भार्या रुद्रांश्च कोटिश: । रैवतोऽजो भवो भीमो वाम उग्रो वृषाकपि: ॥ १७ ॥ अजैकपादहिर्ब्रध्नो बहुरूपो महानिति । रुद्रस्य पार्षदाश्चान्ये घोरा: प्रेतविनायका: ॥ १८ ॥

Ajaikapāt, Ahirbradhna, Bahurūpa, dan Mahān juga termasuk Rudra utama. Para pengiring Rudra lainnya yang mengerikan—para preta dan vināyaka—lahir dari istri Bhūta yang lain.

Verse 19

प्रजापतेरङ्गिरस: स्वधा पत्नी पितृनथ । अथर्वाङ्गिरसं वेदं पुत्रत्वे चाकरोत् सती ॥ १९ ॥

Prajāpati Aṅgirā memiliki dua istri, Svadhā dan Satī. Svadhā menerima para Pitṛ sebagai putra-putranya, dan Satī menerima Veda Atharvāṅgirasa sebagai putranya.

Verse 20

कृशाश्वोऽर्चिषि भार्यायां धूमकेतुमजीजनत् । धिषणायां वेदशिरो देवलं वयुनं मनुम् ॥ २० ॥

Kṛśāśva memiliki dua istri, Arcis dan Dhiṣaṇā. Dari Arcis ia memperanakkan Dhūmaketu, dan dari Dhiṣaṇā ia memperanakkan empat putra: Vedaśirā, Devala, Vayuna, dan Manu.

Verse 21

तार्क्ष्यस्य विनता कद्रू: पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्गय‍सूत पतगान्यामिनी शलभानथ ॥ २१ ॥ सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद् यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागाननेकश: ॥ २२ ॥

Kaśyapa yang juga disebut Tārkṣya memiliki empat istri—Vinatā (Suparṇā), Kadrū, Pataṅgī, dan Yāminī. Pataṅgī melahirkan berbagai jenis burung, dan Yāminī melahirkan belalang (śalabha). Vinatā (Suparṇā) melahirkan Garuḍa, wahana Śrī Viṣṇu, serta Aruṇa (Anūru), sais kereta dewa matahari. Kadrū melahirkan beraneka ragam nāga (ular suci).

Verse 22

तार्क्ष्यस्य विनता कद्रू: पतङ्गी यामिनीति च । पतङ्गय‍सूत पतगान्यामिनी शलभानथ ॥ २१ ॥ सुपर्णासूत गरुडं साक्षाद् यज्ञेशवाहनम् । सूर्यसूतमनूरुं च कद्रूर्नागाननेकश: ॥ २२ ॥

Kaśyapa yang juga disebut Tārkṣya memiliki empat istri—Vinatā (Suparṇā), Kadrū, Pataṅgī, dan Yāminī. Pataṅgī melahirkan berbagai jenis burung, dan Yāminī melahirkan belalang (śalabha). Vinatā (Suparṇā) melahirkan Garuḍa, wahana Śrī Viṣṇu, serta Aruṇa (Anūru), sais kereta dewa matahari. Kadrū melahirkan beraneka ragam nāga (ular suci).

Verse 23

कृत्तिकादीनि नक्षत्राणीन्दो: पत्‍न्यस्तु भारत । दक्षशापात् सोऽनपत्यस्तासु यक्ष्मग्रहार्दित: ॥ २३ ॥

Wahai Mahārāja Parīkṣit, yang terbaik di antara keturunan Bhārata! Gugus bintang seperti Kṛttikā adalah para istri dewa bulan. Namun karena kutukan Prajāpati Dakṣa, sang bulan terserang penyakit yang mengikisnya (yakṣmā) dan menjadi tanpa keturunan; maka ia tidak dapat memperanakkan anak dari satu pun istrinya.

Verse 24

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Kemudian Soma (dewa bulan) menenangkan Prajāpati Dakṣa dengan kata-kata yang sopan dan memperoleh kembali bagian-bagian cahayanya yang hilang karena penyakit itu. Pada paruh gelap, sinar bulan menyusut, dan pada paruh terang ia tampak kembali; namun tetap saja ia tidak berketurunan. Wahai Mahārāja Parīkṣit, dengarkanlah nama-nama mulia para istri Kaśyapa, dari rahim merekalah lahir sebagian besar makhluk di alam semesta: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā, dan Timi. Dari Timi lahir semua makhluk air, dan dari Saramā lahir binatang buas seperti singa dan harimau.

Verse 25

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Kemudian Soma (dewa bulan) menenangkan Prajāpati Dakṣa dengan kata-kata yang sopan dan memperoleh kembali bagian-bagian cahayanya yang hilang karena penyakit itu. Pada paruh gelap, sinar bulan menyusut, dan pada paruh terang ia tampak kembali; namun tetap saja ia tidak berketurunan. Wahai Mahārāja Parīkṣit, dengarkanlah nama-nama mulia para istri Kaśyapa, dari rahim merekalah lahir sebagian besar makhluk di alam semesta: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā, dan Timi. Dari Timi lahir semua makhluk air, dan dari Saramā lahir binatang buas seperti singa dan harimau.

Verse 26

पुन: प्रसाद्य तं सोम: कला लेभे क्षये दिता: । श‍ृणु नामानि लोकानां मातृणां शङ्कराणि च ॥ २४ ॥ अथ कश्यपपत्नीनां यत्प्रसूतमिदं जगत् । अदितिर्दितिर्दनु: काष्ठा अरिष्टा सुरसा इला ॥ २५ ॥ मुनि: क्रोधवशा ताम्रा सुरभि: सरमा तिमि: । तिमेर्यादोगणा आसन् श्वापदा: सरमासुता: ॥ २६ ॥

Kemudian Soma, raja bulan, menenangkan Prajāpati Dakṣa dengan kata-kata yang lembut dan memperoleh kembali bagian-bagian cahayanya yang hilang karena sakit; namun ia tetap tidak dapat berketurunan. Pada paruh gelap, sinar bulan menyusut, dan pada paruh terang ia tampak kembali. Wahai Raja Parīkṣit, dengarkanlah nama-nama istri Kaśyapa, dari rahim merekalah lahir penduduk seluruh jagat. Mereka: Aditi, Diti, Danu, Kāṣṭhā, Ariṣṭā, Surasā, Ilā, Muni, Krodhavaśā, Tāmrā, Surabhi, Saramā, dan Timi. Dari Timi lahir para makhluk air, dan dari Saramā lahir binatang buas seperti singa dan harimau.

Verse 27

सुरभेर्महिषा गावो ये चान्ये द्विशफा नृप । ताम्राया: श्येनगृध्राद्या मुनेरप्सरसां गणा: ॥ २७ ॥

Wahai Raja Parīkṣit, dari rahim Surabhi lahir kerbau, sapi, dan hewan berkuku belah lainnya. Dari rahim Tāmrā lahir elang, burung nasar, dan burung pemangsa besar lainnya; dan dari rahim Muni lahir kelompok apsarā, para bidadari surgawi.

Verse 28

दन्दशूकादय: सर्पा राजन् क्रोधवशात्मजा: । इलाया भूरुहा: सर्वे यातुधानाश्च सौरसा: ॥ २८ ॥

Wahai Raja, putra-putra Krodhavaśā adalah ular-ular seperti dandaśūka, juga ular lainnya serta nyamuk dan serangga. Dari rahim Ilā lahir semua jenis sulur, pepohonan, dan tumbuh-tumbuhan. Dari rahim Surasā lahir para yātudhāna—rākṣasa dan roh-roh jahat.

Verse 29

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Dari rahim Ariṣṭā lahir para Gandharva, dan dari rahim Kāṣṭhā lahir hewan berkuku tidak belah, seperti kuda. Wahai raja, dari rahim Danu lahir enam puluh satu putra; di antara mereka, delapan belas yang utama adalah: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti, dan Durjaya.

Verse 30

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Dari rahim Ariṣṭā lahir para Gandharva, dan dari rahim Kāṣṭhā lahir hewan berkuku tidak belah, seperti kuda. Wahai raja, dari rahim Danu lahir enam puluh satu putra; di antara mereka, delapan belas yang utama adalah: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti, dan Durjaya.

Verse 31

अरिष्टायास्तु गन्धर्वा: काष्ठाया द्विशफेतरा: । सुता दनोरेकषष्टिस्तेषां प्राधानिकाञ् श‍ृणु ॥ २९ ॥ द्विमूर्धा शम्बरोऽरिष्टो हयग्रीवो विभावसु: । अयोमुख: शङ्कुशिरा: स्वर्भानु: कपिलोऽरुण: ॥ ३० ॥ पुलोमा वृषपर्वा च एकचक्रोऽनुतापन: । धूम्रकेशो विरूपाक्षो विप्रचित्तिश्च दुर्जय: ॥ ३१ ॥

Dari rahim Ariṣṭā lahirlah para Gandharva, dan dari rahim Kāṣṭhā lahirlah hewan berkuku tidak terbelah seperti kuda. Wahai Raja, dari rahim Danu lahir enam puluh satu putra; di antara mereka, delapan belas yang utama ialah: Dvimūrdhā, Śambara, Ariṣṭa, Hayagrīva, Vibhāvasu, Ayomukha, Śaṅkuśirā, Svarbhānu, Kapila, Aruṇa, Pulomā, Vṛṣaparvā, Ekacakra, Anutāpana, Dhūmrakeśa, Virūpākṣa, Vipracitti, dan Durjaya.

Verse 32

स्वर्भानो: सुप्रभां कन्यामुवाह नमुचि: किल । वृषपर्वणस्तु शर्मिष्ठां ययातिर्नाहुषो बली ॥ ३२ ॥

Putri Svarbhānu bernama Suprabhā dinikahi oleh Namuci. Putri Vṛṣaparvā bernama Śarmiṣṭhā diberikan kepada Raja Yayāti yang perkasa, putra Nahuṣa.

Verse 33

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, putra Danu, memiliki empat putri yang elok: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā, dan Kālakā. Wahai Raja, Upadānavī dinikahi Hiraṇyākṣa dan Hayaśirā dinikahi Kratu. Kemudian, atas perintah Brahmā, Prajāpati Kaśyapa menikahi Pulomā dan Kālakā. Dari rahim kedua istri itu lahir enam puluh ribu putra, dipimpin Nivātakavaca, dikenal sebagai Pauloma dan Kālakeya; mereka perkasa, mahir berperang, dan gemar mengacaukan yajña para ṛṣi. Duhai Raja, ketika kakekmu Arjuna pergi ke surga, ia seorang diri membinasakan mereka semua; maka Indra pun sangat berkenan kepadanya.

Verse 34

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, putra Danu, memiliki empat putri yang elok: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā, dan Kālakā. Wahai Raja, Upadānavī dinikahi Hiraṇyākṣa dan Hayaśirā dinikahi Kratu. Kemudian, atas perintah Brahmā, Prajāpati Kaśyapa menikahi Pulomā dan Kālakā. Dari rahim kedua istri itu lahir enam puluh ribu putra, dipimpin Nivātakavaca, dikenal sebagai Pauloma dan Kālakeya; mereka perkasa, mahir berperang, dan gemar mengacaukan yajña para ṛṣi. Duhai Raja, ketika kakekmu Arjuna pergi ke surga, ia seorang diri membinasakan mereka semua; maka Indra pun sangat berkenan kepadanya.

Verse 35

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Vaiśvānara, putra Danu, memiliki empat putri yang elok: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā, dan Kālakā. Wahai Raja, Upadānavī dinikahi Hiraṇyākṣa dan Hayaśirā dinikahi Kratu. Kemudian, atas perintah Brahmā, Prajāpati Kaśyapa menikahi Pulomā dan Kālakā. Dari rahim kedua istri itu lahir enam puluh ribu putra, dipimpin Nivātakavaca, dikenal sebagai Pauloma dan Kālakeya; mereka perkasa, mahir berperang, dan gemar mengacaukan yajña para ṛṣi. Duhai Raja, ketika kakekmu Arjuna pergi ke surga, ia seorang diri membinasakan mereka semua; maka Indra pun sangat berkenan kepadanya.

Verse 36

वैश्वानरसुता याश्च चतस्रश्चारुदर्शना: । उपदानवी हयशिरा पुलोमा कालका तथा ॥ ३३ ॥ उपदानवीं हिरण्याक्ष: क्रतुर्हयशिरां नृप । पुलोमां कालकां च द्वे वैश्वानरसुते तु क: ॥ ३४ ॥ उपयेमेऽथ भगवान् कश्यपो ब्रह्मचोदित: । पौलोमा: कालकेयाश्च दानवा युद्धशालिन: ॥ ३५ ॥ तयो: षष्टिसहस्राणि यज्ञघ्नांस्ते पितु: पिता । जघान स्वर्गतो राजन्नेक इन्द्रप्रियङ्कर: ॥ ३६ ॥

Putra Danu bernama Vaiśvānara mempunyai empat putri yang elok: Upadānavī, Hayaśirā, Pulomā, dan Kālakā. Upadānavī dinikahi Hiraṇyākṣa, dan Hayaśirā dinikahi Kratu. Kemudian, atas perintah Brahmā, Prajāpati Kaśyapa memperistri Pulomā dan Kālakā. Dari rahim kedua istri itu lahir enam puluh ribu putra, dikenal sebagai Pauloma dan Kālakeya, para dānava yang kuat dan mahir berperang, pengacau yajña para resi. Wahai Raja, ketika kakekmu Arjuna pergi ke surga, ia seorang diri membinasakan mereka semua; maka Indra pun sangat berkenan kepadanya.

Verse 37

विप्रचित्ति: सिंहिकायां शतं चैकमजीजनत् । राहुज्येष्ठं केतुशतं ग्रहत्वं य उपागता: ॥ ३७ ॥

Vipracitti melalui istrinya Siṁhikā memperanakkan seratus satu putra. Yang tertua adalah Rāhu, sedangkan seratus lainnya disebut Ketu. Mereka semua memperoleh kedudukan sebagai planet-planet yang berpengaruh.

Verse 38

अथात: श्रूयतां वंशो योऽदितेरनुपूर्वश: । यत्र नारायणो देव: स्वांशेनावातरद्विभु: ॥ ३८ ॥ विवस्वानर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भग: । धाता विधाता वरुणो मित्र: शत्रु उरुक्रम: ॥ ३९ ॥

Sekarang dengarkanlah silsilah keturunan Aditi secara berurutan; dalam dinasti inilah Dewa Nārāyaṇa, Yang Mahakuasa, turun melalui perluasan diri-Nya. Putra-putra Aditi adalah: Vivasvān, Aryamā, Pūṣā, Tvaṣṭā, Savitā, Bhaga, Dhātā, Vidhātā, Varuṇa, Mitra, Śatru, dan Urukrama.

Verse 39

अथात: श्रूयतां वंशो योऽदितेरनुपूर्वश: । यत्र नारायणो देव: स्वांशेनावातरद्विभु: ॥ ३८ ॥ विवस्वानर्यमा पूषा त्वष्टाथ सविता भग: । धाता विधाता वरुणो मित्र: शत्रु उरुक्रम: ॥ ३९ ॥

Sekarang dengarkanlah silsilah keturunan Aditi secara berurutan; dalam dinasti inilah Dewa Nārāyaṇa turun melalui perluasan diri-Nya. Putra-putra Aditi ialah: Vivasvān, Aryamā, Pūṣā, Tvaṣṭā, Savitā, Bhaga, Dhātā, Vidhātā, Varuṇa, Mitra, Śatru, dan Urukrama.

Verse 40

विवस्वत: श्राद्धदेवं संज्ञासूयत वै मनुम् । मिथुनं च महाभागा यमं देवं यमीं तथा । सैव भूत्वाथ वडवा नासत्यौ सुषुवे भुवि ॥ ४० ॥

Saṁjñā, istri Vivasvān sang dewa Matahari, melahirkan Manu bernama Śrāddhadeva. Istri yang beruntung itu juga melahirkan pasangan kembar: Yama-deva dan Yamī (Yamunā). Kemudian Yamī, setelah menjelajah di bumi dalam wujud seekor kuda betina, melahirkan dua Aśvinī-kumāra yang dikenal sebagai Nāsatya.

Verse 41

छाया शनैश्चरं लेभे सावर्णिं च मनुं तत: । कन्यां च तपतीं या वै वव्रे संवरणं पतिम् ॥ ४१ ॥

Chāyā, istri lain Dewa Surya, melahirkan dua putra bernama Śanaiścara dan Sāvarṇi Manu, serta seorang putri bernama Tapatī yang memilih Saṁvaraṇa sebagai suami.

Verse 42

अर्यम्णो मातृका पत्नी तयोश्चर्षणय: सुता: । यत्र वै मानुषी जातिर्ब्रह्मणा चोपकल्पिता ॥ ४२ ॥

Dari rahim Mātṛkā, istri Aryamā, lahirlah banyak cendekia (carṣaṇaya); di antara mereka Brahmā menata spesies manusia yang dianugerahi kemampuan menelaah diri.

Verse 43

पूषानपत्य: पिष्टादो भग्नदन्तोऽभवत्पुरा । योऽसौ दक्षाय कुपितं जहास विवृतद्विज: ॥ ४३ ॥

Pūṣā tidak memiliki putra. Dahulu, ketika Śiva murka kepada Dakṣa, Pūṣā tertawa sambil memperlihatkan giginya; karena itu giginya tanggal dan ia hidup dengan memakan tepung halus saja.

Verse 44

त्वष्टुर्दैत्यात्मजा भार्या रचना नाम कन्यका । सन्निवेशस्तयोर्जज्ञे विश्वरूपश्च वीर्यवान् ॥ ४४ ॥

Racanā, putri kaum Daitya, menjadi istri Prajāpati Tvaṣṭā. Dari benihnya, dalam rahimnya lahir dua putra sangat perkasa bernama Sanniveśa dan Viśvarūpa.

Verse 45

तं वव्रिरे सुरगणा स्वस्रीयं द्विषतामपि । विमतेन परित्यक्ता गुरुणाङ्गिरसेन यत् ॥ ४५ ॥

Walau Viśvarūpa adalah putra dari putri para Daitya—musuh abadi para dewa—para dewa menerimanya sebagai pendeta mereka sesuai perintah Brahmā, ketika mereka ditinggalkan oleh guru rohani mereka, Bṛhaspati, karena telah mereka hinakan.