Home›Varaha Purana›Adhyaya 23›Shloka 27
←Previous Verse
Next Verse→

Varaha Purana 23.27: Adhyaya 23, Shloka 27

The Birth of Gaṇapati, the Emergence of the Vināyakas, and the Significance of the Fourth Lunar Day

विनायको विघ्नकरो गजास्यो गणेशनामा च भवस्य पुत्रः । एते च सर्वे तव यान्तु भृत्या विनायकाः क्रूरदृष्टिः प्रचण्डाः । उच्छुष्मदानादिविवृद्धदेहाः कार्येषु सिद्धिं प्रतिपादयन्तः ॥ २३.२७ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 23.27

vināyako vighnakaro gajāsyo gaṇeśanāmā ca bhavasya putraḥ | ete ca sarve tava yāntu bhṛtyā vināyakāḥ krūradṛṣṭiḥ pracaṇḍāḥ | ucchuṣmadānādivivṛddhadehāḥ kāryeṣu siddhiṁ pratipādayantaḥ || 23.27 ||

यह विनायक है, जो रास्ते में रुकावटें डालता है। इसका चेहरा हाथी जैसा है, इसका नाम गणेश है, और यह शिव का बेटा है। तुम्हारे सारे सेवक, यह विनायक, तुम्हारे काम में लग जाएंगे। इनकी नज़र बड़ी तेज़ है, और यह बड़े ताकतवर हैं। इनका बदन बड़ा हो गया है तपस्या और दान से। यह तुम्हारे काम में सफल कर देंगे।

vināyakaḥVināyaka
vināyakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vighna-karaḥobstacle-maker
vighna-karaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvighna + kara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative, Singular; उपपद-तत्पुरुषः ‘maker of obstacles’
gaja-āsyaḥelephant-faced
gaja-āsyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaja + āsya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; कर्मधारयः ‘elephant-faced’
gaṇeśa-nāmānamed Gaṇeśa
gaṇeśa-nāmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgaṇeśa + nāman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘having the name Gaṇeśa’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
bhavasyaof Bhava (Śiva)
bhavasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
putraḥson
putraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Plural
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; adjective qualifying ete
tavayour
tava:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
yāntumay (they) go / become
yāntu:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
FormImperative (लोट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada
bhṛtyāḥservants
bhṛtyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛtya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; predicate nominative to ete
vināyakāḥvināyakas
vināyakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; apposition to bhṛtyāḥ
krūra-dṛṣṭayaḥfierce-looking
krūra-dṛṣṭayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkrūra + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; कर्मधारयः ‘fierce-eyed’; (text has krūradṛṣṭiḥ, taken as plural sense krūradṛṣṭayaḥ)
pracaṇḍāḥvery fierce
pracaṇḍāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpracaṇḍa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; adjective to vināyakāḥ
ucchuṣma-dāna-ādi-vivṛddha-dehāḥhaving bodies grown by (various) gifts/energies etc.
ucchuṣma-dāna-ādi-vivṛddha-dehāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootucchuṣma + dāna + ādi + vivṛddha + deha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural; बहुपद-समासः (determinative) ‘having bodies enlarged by ucchuṣma, dāna, etc.’
kāryeṣuin tasks
kāryeṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkārya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Plural
siddhimsuccess
siddhim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsiddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
pratipādayantaḥbringing about / bestowing
pratipādayantaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootprati + pad (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Plural, Parasmaipada sense

Varāha (default speaker within the Varāha–Pṛthivī dialogue framework; not explicitly marked in the excerpt)

P
Purāṇic Literature
S
Sanskrit
Ś
Śaiva-Vaiṣṇava Intertextuality
R
Ritual Protection

FAQs

The verse reflects Purāṇic-era cataloging of protective or ambivalent guardian figures (Vināyakas) and embeds Gaṇeśa within a broader taxonomy, indicating the integration of mythic genealogy (as Bhava/Śiva’s son) into ritualized language for securing success in undertakings.

No geographic location is named in this verse; the content is primarily mythological and ritual-taxonomic rather than topographical.

Rather than an ethical injunction, the verse conveys an apotropaic and pragmatic instruction: to invoke or direct guardian-attendants associated with removing/controlling obstacles so that human undertakings may reach successful completion.

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play