Devi Upanishad: Verse 10
तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् ।
दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥
देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति ।
सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु ॥
ताम् । अग्नि-वर्णाम् । तपसा । ज्वलन्तीम् । वैरोचनीम् । कर्म-फलेषु । जुष्टाम् ।
दुर्गाम् । देवीम् । शरणम् । अहम् । प्रपद्ये । सु-तराम् । नाशयते । तमः ।
देवीम् । वाचम् । अजनयन्त । देवाः । ताम् । विश्व-रूपाः । पशवः । वदन्ति ।
सा । नः । मन्द्रेषम् । ऊर्जम् । दुहाना । धेनुः । वाक् । अस्मान् । उप-सुष्टुत् । एतु ।
tām agni-varṇāṃ tapasā jvalantīṃ vairocanīṃ karma-phaleṣu juṣṭām |
durgāṃ devīṃ śaraṇam ahaṃ prapadye su-tarāṃ nāśayate tamaḥ |
devīṃ vācam ajanayanta devās tāṃ viśva-rūpāḥ paśavo vadanti |
sā no mandreṣam ūrjaṃ duhānā dhenuḥ vāk asmān upa-suṣṭut etu |
मैं उस देवी की शरण में जाता हूँ - जो अग्नि के रंग जैसी है, तप से जल रही है, चमक रही है। वो कर्मों के फल में खुश रहती है। यह दुर्गा देवी है, जो अंधेरा पूरा मिटा देती है। देव लोगों ने वाणी देवी को पैदा किया। हर तरह के जीव उसकी बात करते हैं। वो वाणी हमें ताकत देती है, पोषण देती है, जैसे गाये दूध देती है। वो हमारे पास आए, हम उसकी तारीफ करते हैं।
I take refuge in that Goddess—fire-hued, blazing with austerity, radiant, delighting in the fruits of actions—(in) Durgā; she utterly destroys darkness. The gods generated the Goddess Speech; the many-formed creatures speak her. May that Speech, a cow yielding nourishment and sweet utterance for us, come to us with well-praised (benediction).
- तामग्निवर्णाम् → ताम् + अग्निवर्णाम्
- कर्मफलेषु → कर्म + फलेषु
- दुर्गां देवीं → दुर्गाम् + देवीम्
- शरणमहं → शरणम् + अहम्
- सुतरां → सु-तराम्
- देवास्तां → देवाः + ताम्
- विश्वरूपाः → विश्व-रूपाः
- मन्द्रेषमूर्जम् → मन्द्रेषम् + ऊर्जम्
- धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतैतु → धेनुः + वाक् + अस्मान् + उप + सु-ष्टुत + एतु
About this Verse
- Central concept
- Māyā-śakti / Devī as Brahma-śakti; removal of tamas (avidyā) through divine power and Vāk
- The mahavakyas
- Indirect: supports realization of Brahman by removing avidyā (tamas); aligns with the insight behind ‘prajñānaṃ brahma’ (consciousness as the illuminating principle) though not stated as a mahāvākya.
- Veda
- Atharva Veda
- Chandas
- Mixed: first two pādas resemble Triṣṭubh/Jagatī-style cadence; latter portion is Ṛgvedic-style mantraic prose/metrical blend (often transmitted without strict single-meter uniformity).
Yoga and practice
Mantra-japa of Devī/Durgā; contemplation on inner ‘agni’ (tapas) as transformative discipline; meditative refinement of speech (vāk-śuddhi) and mantra as a vehicle to dispel tamas; bhakti as śaraṇāgati (taking refuge).
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
