Devi Upanishad: Verse 11
कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् ।
सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥
महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि ।
तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥
काल-रात्रिम् । ब्रह्म-स्तुताम् । वैष्णवीम् । स्कन्द-मातरम् ।
सरस्वतीम् । अदितिम् । दक्ष-दुहितरम् । नमामः । पावनाम् । शिवाम् ।
महा-लक्ष्मीम् । च । विद्महे । सर्व-सिद्धिम् । च । धीमहि ।
तत् । नः । देवी । प्रचोदयात् ।
kālarātriṃ brahma-stutāṃ vaiṣṇavīṃ skanda-mātaram |
sarasvatīm aditiṃ dakṣa-duhitaraṃ namāmaḥ pāvanāṃ śivām |
mahālakṣmīṃ ca vidmahe sarva-siddhiṃ ca dhīmahi |
tan no devī pracodayāt |
हम कालरात्रि को नमन करते हैं, जिसको ब्रह्मा ने सराहा था। वैष्णवी को भी, जो स्कंद की माँ है। सरस्वती को, अदिति को, जो दक्ष की बेटी थी। यह सब साफ करती हैं, भले हैं। हम महालक्ष्मी को जानते हैं। हम उसको ध्यान करते हैं, क्योंकि वो हर काम में सक्सेस देती हैं। देवी हमें सही रास्ता दिखाए।
We bow to Kālarātri, praised by Brahmā; to Vaiṣṇavī, the mother of Skanda; to Sarasvatī; to Aditi, the daughter of Dakṣa—purifying, auspicious. We know Mahālakṣmī; we meditate on (her as) all-accomplishment. May that Goddess impel (inspire) us.
- ब्रह्मस्तुताम् → ब्रह्म + स्तुताम्
- स्कन्दमातरम् → स्कन्द + मातरम्
- सरस्वतीमदितिम् → सरस्वतीम् + अदितिम्
- दक्षदुहितरम् → दक्ष + दुहितरम्
- महालक्ष्मीश्च → महालक्ष्मीम् + च
- सर्वसिद्धिश्च → सर्वसिद्धिम् + च
- तन्नो → तत् + नः
About this Verse
- Central concept
- Devī as the one Brahma-śakti appearing as multiple deities (eka-śakti, aneka-rūpa); grace (anugraha) as the impetus for knowledge and siddhi
- The mahavakyas
- Indirect: the unification of many divine forms into one Devī supports non-dual purport consonant with ‘ahaṃ brahmāsmi’/‘tat tvam asi’ (identity realized when the many are known as one reality).
- Veda
- Atharva Veda
- Chandas
- Anuṣṭubh (first two lines); final invocation is Gāyatrī-style (not strict Vedic Gāyatrī meter in all recensions, but modeled on the gāyatrī mantra structure).
Yoga and practice
Dhyāna in a gāyatrī-style formula (‘vidmahe… dhīmahi… pracodayāt’) for buddhi-preraṇā (illumination of intellect); iṣṭa-devatā integration—meditating on diverse forms as one śakti; japa for śuddhi and focus.
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
