Rig Veda 8.75.4: Mandala 8, Sukta 75, Mantra 4

Sukta 8.75

Rishi: Unknown/uncertain.

Devata: Agni.

Chandas: Likely Anuṣṭubh (requires verification).

Samhita Patha (Devanagari)

अयमग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस्पतिः । मूर्धा कवी रयीणाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.75.4

Transliteration

ayám agníḥ sahasríṇo vā́jasya śatínas pátiḥ | mūrdhā́ kavī́ rayīṇā́m ||

Translation

Yeh Agni bahut bada hai. Woh hazaar guna taakat ka malik hai. Sau guna shakti ka bhi malik hai. Woh sampatti ka sabse upar hai. Woh rishiyo ki tarah sab kuchh dekh sakta hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this
• अयम्: विशेषणम् (अग्निः इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: कर्तृ (मुख्य-वाक्य-विषयः)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) < PIE *h₁n̥gʷnis

• सहस्रिणः: of the thousand-fold / thousand-possessing
• सहस्रिणः: सम्बन्ध (वाजस्य इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्रिन् (प्रातिपदिक; सहस्र + -इन्)

• वाजस्य: of the prize/strength (vāja)
• वाजस्य: सम्बन्ध (पतिः इत्यस्य) तथा ‘सहस्रिणः’ इत्यस्य आधारः
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक) < PIE *weh₂ǵ- (strength/drive) (वेदे: ‘prize, might, food’)

• शतिनस्पतिः: lord of the hundred-fold (abundance)
• शतिनस्पतिः: कर्तृ (अग्निः इत्यस्य विशेषण-रूपेण विधेयः)
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: शतिन् (प्रातिपदिक; ‘hundred-fold/abounding’) + पति (प्रातिपदिक) (समासः: तत्पुरुष/बहुव्रीह-प्रायः) < पति < PIE *pótis

• मूर्धा: the head / chief
• मूर्धा: कर्तृ/विधेय-नाम (अग्निः इत्यस्य पुनर्विधेयः)
• Type: Noun
• Root: मूर्धन् (प्रातिपदिक) < PIE *mérdʰ- (head) (वेदे: nom. sg. ‘मूर्धा’)

• कवी: the sage/poet
• कवी: कर्तृ/विधेय-नाम (मूर्धा इत्यस्य सह समनाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक) (वेदे: ‘seer, wise one’)

• रयीणाम्: of riches/wealths
• रयीणाम्: सम्बन्ध (मूर्धा/कवी इत्यस्य: ‘of riches’)
• Type: Noun
• Root: रयि (प्रातिपदिक) (वेदे: ‘wealth, bounty’)