Rig Veda 8.21.13: Mandala 8, Sukta 21, Mantra 13
Sukta 8.21
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
अभ्रातृव्यो अना त्वमनापिरिन्द्र जनुषा सनादसि । युधेदापित्वमिच्छसे ॥
Transliteration
abhrātṛvyó anā́ tvám anā́pir índra januṣā́ sanā́d asi | yudhéd ā́pi-tvám icchase ||
Translation
Indra, tera koi barabar nahi. Tu purana hai, shuru se hai. Tu mein koi kami nahi. Lekin tu ladai ke baad hi hamare paas aata hai. Jaise tu hamara apna ban jata hai.
Word by Word
अभ्रातृव्यःbrotherless / having no rival kinsman
अभ्रातृव्यः:
कर्तृ (त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-भ्रातृव्य (प्रातिपदिक; भ्रातृव्य ‘भाई/सगोत्र प्रतिद्वन्द्वी’ से) अथवा ‘अभ्रातृव्य’ (निरुक्ति: ‘भ्रातृव्य-रहित’)
अनाnot, without
अना:
(वाक्य-निषेध/विशेषणार्थक अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअना (अव्यय; नकार-प्रत्यययुक्त निषेध/अभावार्थ)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनापिःunattached / without close ally
अनापिः:
कर्तृ (त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-नापि (प्रातिपदिक; नापि ‘निकट/संबद्ध/आश्रित’ इत्यर्थे, नकारेण अभाव) अथवा ‘अनापि’ = ‘असंबद्ध/अपरिचित/असहाय’
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
जनुषाby birth, by nature
जनुषा:
करण (हेतु/प्रकार: ‘जन्मतः/स्वभावतः’)
TypeNoun
Rootजनु (प्रातिपदिक; ‘जन्म/स्वभाव’)
सनात्from of old, since ancient times
सनात्:
अधिकरण (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसनात् (अव्यय; ‘प्राचीनकालात्/सदा’)
असिyou are
असि:
(सम्बन्ध/अस्तित्व-क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
युधेto fight, for battle
युधे:
प्रयोजन (युद्ध-हेतु)
TypeVerbal form / Infinitival (Vedic)
Rootयुध् (धातु) → युध्- (तुमुन्/इन्फिनिटिव्-प्रयोग: ‘युधे’ = योधुम्/युद्धाय) अथवा दत्तिव्-एकवचन ‘युध्’ (युद्ध)
इद्indeed, just
इद्:
(निपात)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात/अव्यय; बलार्थ/निश्चयार्थ)
अपिalso, even
अपि:
(समुच्चय/अपि-भाव)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इच्छसेyou desire, you wish
इच्छसे:
(कर्तृ-क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु ‘इच्छ’ = desire)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
