Rig Veda 4.51.2: Mandala 4, Sukta 51, Mantra 2

Sukta 4.51

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अस्थुरु चित्रा उषसः पुरस्तान्मिता इव स्वरवोऽध्वरेषु । व्यू व्रजस्य तमसो द्वारोच्छन्तीरव्रञ्छुचयः पावकाः ॥

Recitation with translationRig Veda 4.51.2

Transliteration

ásthur u citrā́ uṣásaḥ purástān mitā́ iva sváravo 'dhvaréṣu | vy ū́ vrajásya támaso dvā́ro ucchántīr avran śúcayaḥ pāvakā́ḥ ||

Translation

Chamakdar subah ki roshni aage khadi hai. Jaise koi gaana mein sur hote hain, waise hi yeh sahi jagah par hai. Andhere ke darwaze khol diye hain. Rasta saaf kar diya hai, ab jaaneka time hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्थुः: they have stood / have appeared
• अस्थुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)

• उ: indeed, and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• चित्राः: bright, variegated, splendid
• चित्राः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• उषसः: the Dawns
• उषसः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• पुरस्तात्: in front, from the east / beforehand
• पुरस्तात्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् + तात् (अव्ययीभाव)

• मिताः: measured, meted out
• मिताः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मा (धातु) → मित (कृदन्त)

• इव: as if, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• स्वरवः: singers/chanters; (lit.) those with voice
• स्वरवः: Kartā (उपमानम्)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)

• अध्वरेषु: in the sacrifices
• अध्वरेषु: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• व्यू: apart, wide open
• व्यू: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) + अव्/ऊ (धातु, ‘to weave/spread’ as in व्योति/व्यू)

• व्रजस्य: of the enclosure/pen; of the fold
• व्रजस्य: सम्बन्ध (द्वाराणाम्)
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)

• तमसः: of darkness
• तमसः: सम्बन्ध (द्वाराणाम्)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)

• द्वारः: the doors
• द्वारः: Karma (उच्छन्तीः—यत् उद्घाट्यते)
• Type: Noun
• Root: द्वार (प्रातिपदिक)

• उच्छन्तीः: opening up, uncovering
• उच्छन्तीः: Kartā (उषसः)
• Type: Participle (Adjective/Verbal)
• Root: उद् + छद्/छि (धातु) → उच्छन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• अव्रञ्: the unclosed/obstructing (one); the unbarred (cover)
• अव्रञ्: Karma (उच्छन्तीः—कं? अव्रञ्)
• Type: Adjective
• Root: अव्र (प्रातिपदिक) / अव्रत (निषेध-पूर्वक)

• शुचयः: pure, bright
• शुचयः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• पावकाः: purifying, radiant
• पावकाः: Kartā (उषसः विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक)