Rig Veda 4.5.6: Mandala 4, Sukta 5, Mantra 6

Sukta 4.5

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

इदं मे अग्ने कियते पावकामिनते गुरुं भारं न मन्म । बृहद्दधाथ धृषता गभीरं यह्वं पृष्ठं प्रयसा सप्तधातु ॥

Recitation with translationRig Veda 4.5.6

Transliteration

idáṃ me agne kíyate pāvakā́minate gurúṃ bhāráṃ na mánma | bṛhád dadhātha dhṛṣatā́ gabhīráṃ yahváṃ pṛṣṭháṃ práyasā saptá-dhātu ||

Translation

Agni, main jo soch raha hoon woh bahut bada bojh hai. Meri aag isse utha nahi paati. Tu isse faila de, gehra kar de, himmat se sthir kar de. Apni poori shakti se ise saat hisson mein bana de.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मे: of me / my
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• कियते: how much / to what extent
• कियते: Karma
• Type: Adjective
• Root: कियत् (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)

• पावकाम्: the purifying (one)
• पावकाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पावक (प्रातिपदिक; ‘शुद्धिकारक/दीप्तिमान्’)

• इनते: moves / presses on
• इनते: Kartā
• Type: Verb
• Root: इन्/इन (धातु; ‘चलने/प्रेरणे’—वेदिक रूप)

• गुरुम्: heavy
• गुरुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)

• भारम्: burden
• भारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भार (प्रातिपदिक)

• न: like / as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मन्यम्: wrath / proud spirit
• मन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मन्य (प्रातिपदिक; ‘मन/भाव/क्रोध’)

• बृहद्: great
• बृहद्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• दधाथ: you have placed / you have set
• दधाथ: Kartā
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)

• धृषता: boldly / with daring
• धृषता: Karaṇa
• Type: Adjective (instrumental used adverbially)
• Root: धृषत् (प्रातिपदिक; ‘धृष्ट/साहसी’)

• गभीरम्: deep
• गभीरम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गभीर (प्रातिपदिक)

• यह्वम्: mighty / impetuous
• यह्वम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: यह्व (प्रातिपदिक; ‘प्रवहमान/वेगवान्/महान्’)

• पृष्ठम्: back / ridge
• पृष्ठम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• प्रयसा: with strength / with effort
• प्रयसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: प्रयस् (प्रातिपदिक; ‘बल/उत्साह/परिश्रम’)

• सप्तधातु: having seven layers/constituents
• सप्तधातु: Karma
• Type: Adjective (compound)
• Root: सप्त-धातु (समास; ‘सप्त’ + ‘धातु’)