Rig Veda 4.38.2: Mandala 4, Sukta 38, Mantra 2

Sukta 4.38

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional)

Devata: Aśvins (dual bestowers); with Dadhikrāvan invoked as gifted power

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उत वाजिनं पुरुनिष्षिध्वानं दधिक्रामु ददथुर्विश्वकृष्टिम् । ऋजिप्यं श्येनं प्रुषितप्सुमाशुं चर्कृत्यमर्यो नृपतिं न शूरम् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.38.2

Transliteration

utá vā́jinaṃ puruniṣṣídhvānaṃ dadhikrā́m u dadathur viśvákṛṣṭim | ṛjipyáṃ śyénam pruṣitápsum āśúṃ carkṛ́tyam aryó nṛpátiṃ na śū́ram ||

Translation

Tumne Dadhikravan naam ka ghoda diya jo bahut tez tha. Woh har jagah jaata hai aur sab log usko jaante hain. Woh baaz ki tarah seedha udta hai, jaldi se pahunchta hai. Thakta nahi, chalta rehta hai. Aisa hai jaise koi bahadur raja ho.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and / also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा

• वाजिनम्: the swift/steed (winner of prizes)
• वाजिनम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक) < वाज

• पुरुनिष्षिध्वानम्: much-resounding / loudly whinnying
• पुरुनिष्षिध्वानम्: Karma
• Type: Adjective (Participle)
• Root: पुरु-निष्-√सिध् (कृदन्त: निष्षिध्वान) / निष्षिध्वान् (प्रातिपदिक)

• दधिक्राम्: Dadhikrāvan (the divine steed)
• दधिक्राम्: Karma
• Type: Proper Noun
• Root: दधिक्रावन् (प्रातिपदिक)

• ददथुः: they two gave
• ददथुः: —
• Type: Verb
• Root: √दा (दाने)

• विश्वकृष्टिम्: to/for all peoples (all mankind)
• विश्वकृष्टिम्: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: विश्व-कृष्टि (प्रातिपदिक)

• ऋजिप्यम्: straight-flying / swift
• ऋजिप्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: ऋजिप्य (प्रातिपदिक)

• श्येनम्: the falcon
• श्येनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• प्रुषितप्सुम्: sprinkled with waters / dewy
• प्रुषितप्सुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्रुषित-अप्सु (बहुव्रीहि प्रातिपदिक)

• आशुम्: swift
• आशुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: आशु (प्रातिपदिक)

• चर्कृत्यम्: well-made / fashioned (fit for action)
• चर्कृत्यम्: Karma
• Type: Adjective (Kṛdanta)
• Root: √कृ (करणे) → चर्कृत्य (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)

• अर्यः: a noble (Arya)
• अर्यः: Kartā (उपमान-कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्य (प्रातिपदिक)

• नृपतिम्: a lord of men, king
• नृपतिम्: Karma (उपमेय/उपमान-संबद्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ-पति (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• शूरम्: a hero, brave one
• शूरम्: Karma (उपमेय/उपमान-संबद्ध)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शूर (प्रातिपदिक)