Rig Veda 4.2.8: Mandala 4, Sukta 2, Mantra 8

Sukta 4.2

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यस्त्वा दोषा य उषसि प्रशंसात्प्रियं वा त्वा कृणवते हविष्मान् । अश्वो न स्वे दम आ हेम्यावान्तमंहसः पीपरो दाश्वांसम् ॥

Recitation with translationRig Veda 4.2.8

Transliteration

yás tvā doṣā́ yá uṣási praśáṃsāt priyáṃ vā tvā kṛṇávate havíṣmān | áśvo ná své dáma ā́ hemyā́vān tám áṃhasaḥ pī́paro dā́śvāṃsam ||

Translation

Joh insaan raat ko tumhari tarif karta hai, ya subah jab suraj nikalta hai. Woh apni puja se tumhe apna bana leta hai. Agni, tum uske ghar aao jaise ghoda apne stable mein aata hai. Us insaan ko musibat se paar laga do.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दोषा: at night
• दोषा: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दोषा (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उषसि: at dawn
• उषसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• प्रशंसात्: praises
• प्रशंसात्: कर्तृ
• Type: Verb (finite) / Vedic injunctive
• Root: प्र-शंस् (धातु) → प्रशंस्/प्रशंसा (कृदन्त-भाव)

• प्रियम्: a dear (thing); what is pleasing
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• कृणवते: makes; does
• कृणवते: कर्तृ
• Type: Verb (finite)
• Root: कृ (धातु)

• हविष्मान्: the oblation-bearing (worshipper); one possessing offering
• हविष्मान्: कर्तृ
• Type: Adjective/Noun
• Root: हविष्मन्त् (प्रातिपदिक) < हविस्

• अश्वः: a horse
• अश्वः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (उपमा-निपात)

• स्वे: in his own
• स्वे: अधिकरण
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: स्व (प्रातिपदिक)

• दमे: house; home
• दमे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)

• आ: towards; unto
• आ: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• हेमि: I drive/impel; I set in motion
• हेमि: कर्तृ
• Type: Verb (finite)
• Root: हेम्/हिम् (धातु; वेदिक)

• आवान्तम्: helping; favourable
• आवान्तम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: आ-वन्त् (प्रातिपदिक) < अव्/वन् (to help/favour)

• अंहसः: from distress/sin/anguish
• अंहसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)

• पीपरः: you carry across; you rescue
• पीपरः: कर्तृ
• Type: Verb (finite)
• Root: पि/पा (धातु; वेदिक-रूप ‘पीपर्’ = caus./intensive ‘to cause to pass over, save’)

• दाश्वांसम्: the giver; the worshipper who has given (offerings)
• दाश्वांसम्: कर्म
• Type: Participle (perfect active) used as noun
• Root: दाश्वांस् (कृदन्त-प्रातिपदिक) < दा (धातु ‘to give’)