Rig Veda 2.30.3: Mandala 2, Sukta 30, Mantra 3
Sukta 2.30
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
ऊर्ध्वो ह्यस्थादध्यन्तरिक्षेऽधा वृत्राय प्र वधं जभार । मिहं वसान उप हीमदुद्रोत्तिग्मायुधो अजयच्छत्रुमिन्द्रः ॥
Transliteration
ūrdhvó hy ásthād ádhy antárikṣe ’dhā vṛtrā́ya prá vadháṃ jabhāra | míhaṃ vásāna úpa hīm ádudrot tig्मā́yudho ajáyac chátrum índraḥ ||
Translation
Indra aasmaan mein khada hua. Usne Vritra ko maarne ke liye hamla kiya. Baarish ki shakti uske upar thi, usne jor se daura. Tez hathiyar se usne dushman ko hara diya.
Word by Word
ऊर्ध्वःupright, aloft
ऊर्ध्वः:
कर्तृ (इन्द्रः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अस्थात्stood, took his stand
अस्थात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
अधिupon, over
अधि:
—
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
अन्तरिक्षेin the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
अधthen, thereafter
अध:
—
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
वृत्रायto/against Vṛtra
वृत्राय:
सम्प्रदान (लक्ष्य/प्रति)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वधम्slaying, deadly blow
वधम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
जभारbore, brought
जभार:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
मिहम्mist, cloud, rain(-mass)
मिहम्:
कर्म (वसानः—धारयन्)
TypeNoun
Rootमिह्/मिह (प्रातिपदिक; ‘मिह्’ = वर्षण/सिञ्चन, ‘मिह’ = धूम/कुहक/वृष्टि-सम्बन्ध)
वसानःwearing, clothed (with)
वसानः:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeParticiple (Adjective)
Rootवस् (धातु) → वसान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
उपtowards, up to
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
इम्him
इम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइम् (एन्क्लिटिक सर्वनाम-प्रातिपदिक; RV usage)
अदुद्रोत्ran up, rushed forth
अदुद्रोत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) + उद् (उपसर्ग)
तिग्मायुधःhaving sharp weapons
तिग्मायुधः:
कर्तृ (इन्द्रः-विशेषणम्)
TypeAdjective (Compound)
Rootतिग्म (प्रातिपदिक) + आयुध (प्रातिपदिक)
अजयत्conquered, overcame
अजयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootजि (धातु)
शत्रुम्the enemy
शत्रुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
