Rig Veda 2.23.2: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 2

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Bṛhaspati / Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥

Recitation with translationRig Veda 2.23.2

Transliteration

devā́ś cit te asurya prá-cetaso bṛ́haspate yajñíyaṃ bhāgám ānaśuḥ | usrā́ iva sū́ryo jyótiṣā mahó víśveṣām íj janitā́ bráhmaṇām asi ||

Translation

Bhagwan, devata bhi aapki wajah se apna hissa paate hain. Aap sabse tej ho, sab kuch dekh sakte ho. Jaise suraj chamak ke nikalta hai, waise hi aap sab mantra aur shabdon ke janewale ho. Aap hi sab shakti ka source hain.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• चित्: even, indeed
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय/निपात)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• असुर्य: O lordly/Asura-like (mighty) one
• असुर्य: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: असुर्य (प्रातिपदिक; असुर + य)

• प्रचेतसः: the foreknowing/wise ones
• प्रचेतसः: कर्तृ (देवाः का विशेषण)
• Type: Adjective/Noun
• Root: प्रचेतस् (प्रातिपदिक)

• बृहस्पते: O Bṛhaspati
• बृहस्पते: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• यज्ञियम्: worthy of sacrifice, sacrificial
• यज्ञियम्: कर्म (भागम् का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)

• भागम्: share, portion
• भागम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)

• आनशुः: have attained/obtained
• आनशुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु; ‘to attain, obtain’)

• उस्राः: dawns (ruddy lights)
• उस्राः: उपमान (इव के साथ)
• Type: Noun
• Root: उस्र (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• ज्योतिषा: with light, by radiance
• ज्योतिषा: करण
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• महो: great, mighty
• महो: विशेषण (ज्योतिषा/प्रभाव का)
• Type: Adjective (indeclinable/accusative-like Vedic form)
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• विश्वेषाम्: of all
• विश्वेषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Adjective/Pronoun-like
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed, just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत्/इद् (अव्यय निपात)

• जनिता: begetter, producer
• जनिता: कर्तृ (असि का)
• Type: Noun (agent)
• Root: जन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणाम्: of prayers/sacred formulations
• ब्रह्मणाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु; ‘to be’)