Rig Veda 2.1.9: Mandala 2, Sukta 1, Mantra 9

Sukta 2.1

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.1.9

Transliteration

tvām agne pitáraṃ iṣṭíbhir náras tvā́ṃ bhrā́trāya śámyā tanūrúcam | tvaṃ putró bhavasi yás te ávidhat tvaṃ sákhā suśévaḥ pāsi ādhṛ́ṣaḥ ||

Translation

Agni, log hawan karke tumhe baap jaisa maante hain. Bhai ke liye tum acche dost ban jaate ho. Jo tumhe jalata hai, tum uska beta ban jaate ho. Tum acche dost ho aur koi tumhe haath nahi laga sakta.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• पितरम्: father
• पितरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• इष्टिभिः: with offerings / with sacrifices
• इष्टिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: इष्टि (प्रातिपदिक)

• नरः: men
• नरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भ्रात्राय: for (as) a brother
• भ्रात्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)

• शम्या: beneficently; for welfare
• शम्या: —
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय/निपात; ‘कल्याणम्/शान्तिः’ अर्थे)

• तनूः: (your) body/person
• तनूः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• उचम्: shining; radiant
• उचम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उच्/उच (प्रातिपदिक; ‘दीप्त/प्रकाशमान’ अर्थे)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुत्रः: a son
• पुत्रः: कर्तृ (भवसि इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धे) / विधेय-नाम
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• भवसि: you become/are
• भवसि: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ (अविदत् इत्यस्य) / सम्बन्धक
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अविधत्: has served/has arranged (for you); has done service
• अविधत्: —
• Type: Verb
• Root: वि-धा (धातु; ‘विधान/व्यवस्था/सेवा’ अर्थे), उपसर्गः अव/आ? (वैदिके ‘अविधत्’ = ‘अविधत्/अविधत्’ ‘सेवते/विधत्ते’)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सखा: a friend
• सखा: कर्तृ (विधेय-नाम)
• Type: Noun
• Root: सखि/सखा (प्रातिपदिक)

• सुशेवः: very gracious; kindly
• सुशेवः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-शेव (प्रातिपदिक; सु + शेव ‘हित/अनुकूल/कल्याणकारी’)

• पासि: you protect
• पासि: —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘पालन/रक्षण’)

• अधृषः: unassailable; unconquerable
• अधृषः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अ-धृष (प्रातिपदिक; ‘अधृष्य/अपराजेय’)