Sukta 94

Mantra 1

प्रैते वदन्तु प्र वयं वदाम ग्रावभ्यो वाचं वदता वदद्भ्यः । यदद्रयः पर्वताः साकमाशवः श्लोकं घोषं भरथेन्द्राय सोमिनः ॥

Pattar bolne do, hum bhi bolte hain. In pattaron se baat karo, jo khud bolte hain. Jab yeh pattar, pahad jaise, tezi se aate hain, toh Indra ke liye gaana aur awaaz uthate hain. Soma lekar aate hain bhagwan ke paas.

Mantra 2

एते वदन्ति शतवत्सहस्रवदभि क्रन्दन्ति हरितेभिरासभिः । विष्ट्वी ग्रावाणः सुकृतः सुकृत्यया होतुश्चित्पूर्वे हविरद्यमाशत ॥

Yeh pattar sau-sau, hazaar-hazaar awaaz mein bolte hain. Peele muh se chillate hain chaaron taraf. Yeh achhe se banaye gaye pattar hai. Inka kaam sahi hai. Inhone purane samay ki puja tak pahunch li hai, jo bhog lagaaya jaata hai.

Mantra 3

एते वदन्त्यविदन्नना मधु न्यूङ्खयन्ते अधि पक्व आमिषि । वृक्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वा वृषभाः प्रेमराविषुः ॥

Yeh pattar bolte hain. Inhone bina kisi sahare ke meetha ras pa liya. Pakke huye ras ko dabaate hain. Laal ped ki daal jaise maarte hain. Mazboot bail aage se garjte hain.

Mantra 4

बृहद्वदन्ति मदिरेण मन्दिनेन्द्रं क्रोशन्तोऽविदन्नना मधु । संरभ्या धीराः स्वसृभिरनर्तिषुराघोषयन्तः पृथिवीमुपब्दिभिः ॥

Yeh bahut badi awaaz mein bolte hain. Nashe mein doob ke Indra ko pukarte hain. Sidha meetha ras mil gaya hai. Sab milkar pakad ke apni behno ke saath naachne lage. Dharti goonjne lagi inki awaaz se.

Mantra 5

सुपर्णा वाचमक्रतोप द्यव्याखरे कृष्णा इषिरा अनर्तिषुः । न्यङ्नि यन्त्युपरस्य निष्कृतं पुरू रेतो दधिरे सूर्यश्वितः ॥

Sundar pankh wali cheezein bani, woh shabd banaya. Aasman mein upar, kaale tez pakshi naache. Woh neeche jaate hain, upar ki jagah banane ke liye. Unhone bohot beej bikhra diye, jo suraj ki taakat se chamak rahe hain.

Mantra 6

उग्रा इव प्रवहन्तः समायमुः साकं युक्ता वृषणो बिभ्रतो धुरः । यच्छ्वसन्तो जग्रसाना अराविषुः शृण्व एषां प्रोथथो अर्वतामिव ॥

Jaise koi tez jaanwar aage bhage, woh sab mil ke aage badhte hain. Saath mein jude huye, bail jaise, bojh utha ke chalte hain. Jab woh tez saans lete hain aur khate hain, unki awaaz sunai deti hai, jaise ghode daud rahe hon.

Mantra 7

दशावनिभ्यो दशकक्ष्येभ्यो दशयोक्त्रेभ्यो दशयोजनेभ्यः । दशाभीशुभ्यो अर्चताजरेभ्यो दश धुरो दश युक्ता वहद्भ्यः ॥

Gaao un das pattiyo ke liye, das bandhan ke liye, das jode ke liye. Gaao das raash ke liye, jo kabhi purana nahi hote. Das lathiyan hain, das jude huye jaanwar hain jo bojh utha ke chalte hain.

Mantra 8

ते अद्रयो दशयन्त्रास आशवस्तेषामाधानं पर्येति हर्यतम् । त ऊ सुतस्य सोम्यस्यान्धसोंऽशोः पीयूषं प्रथमस्य भेजिरे ॥

Woh patthar jo som pees te hain, tezi se chalte hain, das hisson mein bane hain. Woh sona jaisi jagah par ghoomte hain. Woh som ka pehla ras lete hain, jaise shahad milta hai, jaise doodh meetha ho.

Mantra 9

ते सोमादो हरी इन्द्रस्य निंसतेंऽशुं दुहन्तो अध्यासते गवि । तेभिर्दुग्धं पपिवान्त्सोम्यं मध्विन्द्रो वर्धते प्रथते वृषायते ॥

Woh som peene wale Indra ke ghode paas aate hain. Som ka ras nikaal ke, woh gaay jaisi jagah par baithe hain. Indra us meethe ras ko peeta hai. Phir Indra bada hota hai, failta hai, aur bail jaisi taakat paata hai.

Mantra 10

वृषा वो अंशुर्न किला रिषाथनेळावन्तः सदमित्स्थनाशिताः । रैवत्येव महसा चारवः स्थन यस्य ग्रावाणो अजुषध्वमध्वरम् ॥

Yeh Som ka paudha ek bail ki taqat hai. Tum patthar ho, tum maarte waqt kabhi haarte nahi. Tum hamesha jaag ke kaam karte ho, jaise koi balak doodh peeta rehta hai. Tum itne chamakdar ho jaise Raivati naam ki chamakdar cheez. Tum acche aur ujale ho. Tumhe yeh yagya pasand hai, isliye tum usme shamil ho.

Mantra 11

तृदिला अतृदिलासो अद्रयोऽश्रमणा अशृथिता अमृत्यवः । अनातुरा अजराः स्थामविष्णवः सुपीवसो अतृषिता अतृष्णजः ॥

He patthar, tum pakke ho aur toote nahi ho. Tum thakte nahi, tum hilte nahi, tum marte bhi nahi. Tumhe koi bimari nahi hoti, tum buddhi nahi ho. Tumhari taqat kabhi kam nahi hoti. Tum ras se bhare ho, tumhe pyaas nahi lagti. Tum us khushi se bane ho jisme pyaas hi nahi hai.

Mantra 12

ध्रुवा एव वः पितरो युगेयुगे क्षेमकामासः सदसो न युञ्जते । अजुर्यासो हरिषाचो हरिद्रव आ द्यां रवेण पृथिवीमशुश्रवुः ॥

Tumhare purvaj yug se yug tak pakke rehte hain. Woh shanti chahte hain, isliye tumhe kaam mein lagate hain. Jaise koi ustaad log baith ke kaam batate hain, waise hi woh tumhe yoke hain. Woh buddhi nahi hote, woh hare-pile rang mein hilte hain. Unki chamak se aasman aur dharti goonj uthi hai.

Mantra 13

तदिद्वदन्त्यद्रयो विमोचने यामन्नञ्जस्पा इव घेदुपब्दिभिः । वपन्तो बीजमिव धान्याकृतः पृञ्चन्ति सोमं न मिनन्ति बप्सतः ॥

Patthar jab chhut te hain toh ek awaaz karte hain. Woh jaldi-jaldi maarte hain, ek ke baad ek. Jaise kisan beej bote hain, jaise log anaaj banate hain, waise hi woh Som ka ras girate hain. Woh itna karte hain phir bhi ras kam nahi karte.

Mantra 14

सुते अध्वरे अधि वाचमक्रता क्रीळयो न मातरं तुदन्तः । वि षू मुञ्चा सुषुवुषो मनीषां वि वर्तन्तामद्रयश्चायमानाः ॥

Jab Som ka ras nikalta hai, yagya mein tum awaaz dalte ho. Jaise bacche khelte-kheli apni maa ko thap thap karte hain, waise tum kaam karte ho. Jo soch se yeh ras nikla hai, use poora chhod do. Patthar jama ho ke kaam karte hain, woh apni jagah ghoomte rehte hain.