Rig Veda 10.49.8: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 8

Sukta 10.49

Rishi: As RV 10.49

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं सप्तहा नहुषो नहुष्टरः प्राश्रावयं शवसा तुर्वशं यदुम् । अहं न्यन्यं सहसा सहस्करं नव व्राधतो नवतिं च वक्षयम् ॥

Recitation with translationRig Veda 10.49.8

Transliteration

ahaṃ saptá-hā́ náhuṣo náhuṣ-taraḥ práśrāvayaṃ śávasā turváśaṃ yáduṃ | ahaṃ ny-à̀nyaṃ sáhasā sáhaḥ-karaṃ náva vrā́dhato navatíṃ ca vakṣayam ||

Translation

Maine saat dushman maare, Nahusha se bhi bada ban gaya. Apni taakat se Turvasha aur Yadu ko bhaga diya. Dusri taraf ki taakat ko maine dabaya jo humpe war kar rahi thi. Ninyanve dushman gir gaye mere haathon.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सप्त-हा: slayer of seven
• सप्त-हा: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सप्तन् + √हन् (हन् ‘to slay’) → -हा (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• नहुषः: Nahusha
• नहुषः: कर्तृ (समनाधिकरण/अप्पोज़िशन to अहम्)
• Type: Noun (proper name)
• Root: नहुष (प्रातिपदिक; नाम)

• नहुष्टरः: Nahushtara (a name/epithet)
• नहुष्टरः: कर्तृ (समनाधिकरण to अहम्)
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: नहुष्टर (प्रातिपदिक; नाम/उपाधि)

• प्र-अश्रावयम्: I caused to be heard / proclaimed
• प्र-अश्रावयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्र + √श्रु/श्रावय् (caus. of √श्रु ‘to hear’) → श्रावयति ‘to make hear, proclaim’

• शवसा: by might, with strength
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• तुर्वशम्: Turvaśa
• तुर्वशम्: कर्म
• Type: Noun (proper name/tribal name)
• Root: तुर्वश (प्रातिपदिक; जन/नाम)

• यदुम्: Yadu
• यदुम्: कर्म
• Type: Noun (proper name/tribal name)
• Root: यदु (प्रातिपदिक; जन/नाम)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नि-अन्यम्: another (one) down/away
• नि-अन्यम्: कर्म
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: नि (उपसर्ग) + अन्य (प्रातिपदिक)

• सहसा: with force, by power
• सहसा: करण
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• सहस्करम्: the force-wielding, mighty
• सहस्करम्: कर्म (विशेषणम् to नि-अन्यम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्कर (प्रातिपदिक; ‘power-doer/strong-doer’)

• नव: nine
• नव: विशेषण (संख्या)
• Type: Numeral
• Root: नव (संख्या)

• व्राधतः: of the hostile/obstructing (one)
• व्राधतः: सम्बन्ध (genitive: ‘of the hostile one’)
• Type: Participle (used as noun/adjective)
• Root: व्राधत् (प्रातिपदिक; pres. act. ptc. from √व्राध्/व्रध् ‘to be hostile/obstruct, act arrogantly’)

• नवतिम्: ninety
• नवतिम्: कर्म
• Type: Numeral (noun)
• Root: नवति (संख्या-प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वक्षयम्: I made (them) dwell / I settled / I led
• वक्षयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वक्ष्/वक्षय् (वक्षयति ‘to cause to dwell/settle; to lead, bring to a place’; Vedic usage)