Rig Veda 10.39.14: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 14

Sukta 10.39

Devata: Aśvinau

Chandas: Jagati (probable for many Aśvin hymns; exact metrical confirmation needed)

Samhita Patha (Devanagari)

एतं वां स्तोममश्विनावकर्मातक्षाम भृगवो न रथम् । न्यमृक्षाम योषणां न मर्ये नित्यं न सूनुं तनयं दधानाः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.39.14

Transliteration

etáṃ vāṃ stómam aśvināv akarmā́takṣāma bhṛ́gavo ná rátham | ny àmṛkṣāma yóṣaṇāṃ ná már ye nítyaṃ ná sūnúṃ tánayaṃ dádhānāḥ ||

Translation

Ashvino, yeh strot humne tumhare liye banaya hai, jaise Bhrigu log rath banate hain. Humne isko theek se sajaya hai, jaise koi ladki apne pyare ke liye sajti hai. Jaise koi apne bete ko hamesha paas rakhta hai, waise humne yeh strot banaya hai.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एतम्: this (acc.)
• एतम्: कर्म
• Type: Pronoun/Determiner
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: for you two / of you two
• वाम्: सम्प्रदान (intended recipients) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्तोमम्: hymn of praise
• स्तोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्तोम (प्रातिपदिक)

• अश्विनौ: O Aśvins (you two)
• अश्विनौ: सम्बोधन/कर्तृ (addressed agents)
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• अकर्मा: active, skillful
• अकर्मा: कर्तृ (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अकर्मन् (प्रातिपदिक; ‘not idle, active/skillful’)

• अतक्षाम: we fashioned / we fashioned forth
• अतक्षाम: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: तक्ष् (धातु)

• भृगवः: the Bhṛgus
• भृगवः: कर्तृ
• Type: Noun (clan/ṛṣi name)
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• रथम्: a chariot
• रथम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• नि: down, thoroughly
• नि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• अमृक्षाम: we polished / we cleansed
• अमृक्षाम: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: मृक्ष्/मृज् (धातु; ‘to wipe/clean/polish’)

• योषणाम्: a young woman / bride
• योषणाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: योषणा (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• मर्ये: for a young man / in a suitor
• मर्ये: अधिकरण (locative sphere) / सम्प्रदान (for) (contextual)
• Type: Noun
• Root: मर्य (प्रातिपदिक)

• नित्यम्: always, continually
• नित्यम्: —
• Type: Adjective (used adverbially)
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सूनुम्: a son
• सूनुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• तनयम्: offspring
• तनयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)

• दधानाः: placing, bestowing, holding
• दधानाः: कर्तृ
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)