Rig Veda 10.113.9: Mandala 10, Sukta 113, Mantra 9

Sukta 10.113

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

भूरि दक्षेभिर्वचनेभिॠक्वभिः सख्येभिः सख्यानि प्र वोचत । इन्द्रो धुनिं च चुमुरिं च दम्भयञ्छ्रद्धामनस्या शृणुते दभीतये ॥

Recitation with translationRig Veda 10.113.9

Transliteration

bhū́ri dákṣebhir vacanébhiḥ ṛ́kvabhiḥ sakhyébhiḥ sakhyā́ni prá vocata | índro dhúnim ca cúmurim ca dámbhayañ chraddhāmanasyā́ śṛṇute dabhītáye ||

Translation

Apni samajh aur hoshiyari se, geet aur mantra bol ke, dosti ke rishte banao. Indra ne Dhuni aur Cumuri ko hara diya. Woh shraddha ke saath sunta hai taaki dushman ko haraya ja sake.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भूरि: much, abundant
• भूरि: विशेषणम् (प्रमाण/परिमाण)
• Type: Adjective
• Root: भूरि (प्रातिपदिक)

• दक्षेभिः: with skills/abilities
• दक्षेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• वचनेभिः: with utterances/words
• वचनेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक; √वच्)

• ऋक्वभिः: with the ṛk-singers (hymn-singers)
• ऋक्वभिः: करण/सहकारक (सह)
• Type: Noun
• Root: ऋक्वन् (प्रातिपदिक; ‘ऋच्’/ऋग्वेदिक-स्तुतिकर्ता)

• सख्येभिः: with friendships/alliances
• सख्येभिः: करण/सहकारक
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक; सखि-सम्बन्ध)

• सख्यानि: friendships, friendly acts
• सख्यानि: कर्म (वोचत इति वाच्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• वोचत: speak (you all), proclaim
• वोचत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वच् (वदने)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• धुनिम्: Dhunī (a foe/demon)
• धुनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धुनि (प्रातिपदिक; दानव/शत्रुनाम)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• चुमुरिम्: Cumuri (a foe/demon)
• चुमुरिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: चुमुरि (प्रातिपदिक; दानव/शत्रुनाम)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• दम्भयन्: crushing, subduing
• दम्भयन्: कर्तृ-विशेषणम् (सहक्रिया)
• Type: Verb (participle)
• Root: √दम्भ् (दम्भने/वञ्चने; RV प्रयोगे ‘पराजयति/नाशयति’)

• श्रद्धामनस्याः: of the faith-minded (woman), of her whose mind is faith
• श्रद्धामनस्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: श्रद्धामनस्य (प्रातिपदिक; ‘श्रद्धा-मनस्’ समासः, RV विशेषण)

• शृणुते: he hears, listens
• शृणुते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्रु (श्रवणे)

• दभीतये: for (her) fear/for the frightened one (for protection)
• दभीतये: सम्प्रदान (हितार्थे)
• Type: Noun
• Root: दभीति (प्रातिपदिक; √भि ‘भये’ + द-प्रत्यय/वृद्धि; ‘भय/भीति’)