Rig Veda 1.91.2: Mandala 1, Sukta 91, Mantra 2

Sukta 1.91

Devata: Soma

Samhita Patha (Devanagari)

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

Recitation with translationRig Veda 1.91.2

Transliteration

tváṃ sóma krátubhiḥ sukrátur bhūs tváṃ dákṣaiḥ sudákṣo viśvávedāḥ | tváṃ vṛ́ṣā vṛṣatvébhir mahitvā́ dyumnébhiḥ dyumnī́ abhavo nṛcákṣāḥ ||

Translation

Soma, tum bade takatwar ho aur sab kuch jaante ho. Tum jaise bail ho jo taqat se bhara hai. Tum bade ho aur chamakte ho. Log tumhe dekh ke samajhte ho.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वम्: thou, you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सोम: O Soma
• सोम: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• क्रतुभिः: with (thy) powers/insights (kratus)
• क्रतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• सुक्रतुः: of good resolve, very wise
• सुक्रतुः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-क्रतु (प्रातिपदिक; उपसर्ग/उपपद-समास)

• भूः: thou wast / became
• भूः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• दक्षैः: with skills/abilities (dakṣas)
• दक्षैः: करण
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक)

• सुदक्षः: very skillful
• सुदक्षः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु-दक्ष (प्रातिपदिक)

• विश्ववेदाः: knower of all
• विश्ववेदाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व-विद्/वेद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: ‘all-knowing’)

• त्वम्: thou
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वृषा: the bull; the mighty one
• वृषा: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृषन्/वृष (प्रातिपदिक)

• वृषत्वेभिः: with acts/qualities of bullhood, with virilities
• वृषत्वेभिः: करण
• Type: Noun (abstract)
• Root: वृषत्व (प्रातिपदिक; -त्व भाव-प्रत्यय)

• महित्वा: with greatness
• महित्वा: करण
• Type: Noun (abstract)
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; -त्व)

• द्यु्म्नेभिः: with splendors, with glories
• द्यु्म्नेभिः: करण
• Type: Noun
• Root: द्यु्म्न (प्रातिपदिक)

• द्यु्म्न्यः: splendid, glorious
• द्यु्म्न्यः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्यु्म्न्य (प्रातिपदिक; द्यु्म्न + यत्/य)

• अभवः: thou becamest
• अभवः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• नृचक्षाः: whose gaze is on men; man-observing
• नृचक्षाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: नृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि: ‘having men as (thy) gaze/seen’)