Sukta 64

Mantra 1

वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुवृक्तिं प्र भरा मरुद्भ्यः । अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः समञ्जे विदथेष्वाभुवः ॥

Nodhas, Marut devtaon ke liye acche shabd bolo. Woh sab milke aate hain, yagya karte hain, aur samajhdar hain. Jaise koi paani ko sahi disha mein le jata hai, main bhi apne mann aur haath se shabd jodta hoon. Logon ki baatein sunne ke liye sab sahi lag jaye.

Mantra 2

ते जज्ञिरे दिव ऋष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः । पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न द्रप्सिनो घोरवर्पसः ॥

Yeh shaktiyaan aasman se paida hui hain. Yeh bahut oonchi hain, bail jaisi taakat rakhti hain. Yeh Rudra ke naujawan veer hain, saans ki shakti ke maalik, bilkul saaf aur daag-mukt. Inki chamak sooraj jaisi hai, yeh chamakte hue boondein jaisi hain. Inka roop dekh ke dar lagta hai.

Mantra 3

युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुरध्रिगावः पर्वता इव । दृळ्हा चिद्विश्वा भुवनानि पार्थिवा प्र च्यावयन्ति दिव्यानि मज्मना ॥

Yeh Rudra ke naujawan roop hain jo kabhi buddhe nahi hote. Inki taakat kabhi kam nahi hoti, pahad jaisi pakki hai. Inki mahatva se zameen bhi hil uthti hai aur aasman ki duniya bhi apni jagah se hil jaati hai.

Mantra 4

चित्रैरञ्जिभिर्वपुषे व्यञ्जते वक्षस्सु रुक्माँ अधि येतिरे शुभे । अंसेष्वेषां नि मिमृक्षुॠष्टयः साकं जज्ञिरे स्वधया दिवो नरः ॥

Yeh chamakdar gehne pehen ke apna roop sajate hain. Inki chhaati par sone jaisi chamak hoti hai jo sundar lagti hai. Inke kandhon par bhaale pakke hain. Apni andar ki shakti se yeh aasman ke log ek saath paida hue hain.

Mantra 5

ईशानकृतो धुनयो रिशादसो वातान्विद्युतस्तविषीभिरक्रत । दुहन्त्यूधर्दिव्यानि धूतयो भूमिं पिन्वन्ति पयसा परिज्रयः ॥

Yeh bahut taakatwar hain, zor se cheekhne wale hain. Apni taakat se hawa aur bijli bana di. Aasman se doodh jaisa amrit nikaalte hain aur zameen ko paani se bharte hain jab yeh ghumte hain.

Mantra 6

पिन्वन्त्यपो मरुतः सुदानवः पयो घृतवद्विदथेष्वाभुवः । अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनमुत्सं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितम् ॥

Marut devta jo acche denewale hain, paani ko bharte hain. Sabha mein yeh ghee jaisa mota doodh laate hain. Jaise tez ghoda dhund mein daudta hai, waise hi yeh taakat aage le jaate hain. Yeh garajte hue chashme se kabhi na khatam hone wala paani nikaalte hain.

Mantra 7

महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः । मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम् ॥

Yeh Marut devta bail jaisi taakat rakhte hain. Unmein ek khaas shakti hai jo cheezein bana sakti hai. Roshni ke alag-alag rang unmein chamakte hain. Khud hi balwan aur tezi se aate hain, jaise pahad daud rahe hon. Jungli jaanwaron ki tarah, haathiyon ki tarah, yeh jungle ko kha jaate hain. Jab laal aakash mein unhone apni taqat jodi thi.

Mantra 8

सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः । क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिॠष्टिभिः समित्सबाधः शवसाहिमन्यवः ॥

Yeh sher ki tarah goonjte hain. Unki samajh bahut chaud hai, sab kuchh jaante hain. Chamakdar rang wale, bilkul sahi banav wale, poora gyaan wale. Apne bhaale leke raat ko aage badhate hain. Sab milkar ek hi taraf se zor lagate hain aur rasta rokne wali cheez ko tod dete hain. Unki ichchha mein bahut zor hai.

Mantra 9

रोदसी आ वदता गणश्रियो नृषाचः शूराः शवसाहिमन्यवः । आ वन्धुरेष्वमतिर्न दर्शता विद्युन्न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ॥

Aakash aur dharti, yeh shabd unke muh se nikalte hain. Yeh ek chamakdari toli hai, insaan ke saathi, bahadur, saanp jaisi taakat wale. Unki gaadiyon par ek anant shakti khadi dikhti hai, bijli ki tarah chamakti hui. Marut devta, woh shakti tumhari gaadiyon mein baithi hai.

Mantra 10

विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः । अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ॥

Yeh sab kuchh jaanne wale hain. Ek hi ghar mein rehte hain, dhan aur sampatti ke saath. Sab milkar ek ho ke kaam karte hain, apni shakti se bahut kucchh karte hain. Apne haathon mein teer pakad liya hai. Unki gati mein koi ant nahi, jo bhi unke raste mein aata hai use kha jaate hain, aur kaam karte rehte hain.

Mantra 11

हिरण्ययेभिः पविभिः पयोवृध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान् । मखा अयासः स्वसृतो ध्रुवच्युतो दुध्रकृतो मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥

Sone jaisi chamak wali shakti leke aate hain, jo mann aur praan ko badhate hain. Marut devta upar ki taraf maarte hain aur bade pahad jaise raste tod dete hain. Khush rehne wale, kabhi na thakne wale, khud hi chalne wale, apne aane mein hilne wale nahi. Mazboot irade banate hain. Marut devta chamakte hue bhaale leke aate hain, jo nazar ko chamka dete hain.

Mantra 12

घृषुं पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गृणीमसि । रजस्तुरं तवसं मारुतं गणमृजीषिणं वृषणं सश्चत श्रिये ॥

Hum apni aatma ki pukar se Rudra ke bete ko bulate hain. Woh agni jaisa saaf hai, khushi deta hai, aur sab kuch dekh sakta hai. He Marut sena, tum log tez ho, balwan ho, aur seedha chale jaate ho. Humare saath aao aur hamare andar chamak badha do.

Mantra 13

प्र नू स मर्तः शवसा जनाँ अति तस्थौ व ऊती मरुतो यमावत । अर्वद्भिर्वाजं भरते धना नृभिरापृच्छ्यं क्रतुमा क्षेति पुष्यति ॥

Ab woh insaan jo tumhari madad paa leta hai, woh dusron se aage nikal jaata hai. Marut log usko apni shakti se uthate hain. Woh tez ghodon ke saath dhan aur taakat le kar aata hai. Uska irada itna mazboot hota hai ki log usse poochne lagte hain. Woh phailta hai aur badhta hai.

Mantra 14

चर्कृत्यं मरुतः पृत्सु दुष्टरं द्युमन्तं शुष्मं मघवत्सु धत्तन । धनस्पृतमुक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकं पुष्येम तनयं शतं हिमाः ॥

He Marut log, dene wale logon mein ek chamak daal do jo ladai mein jeetna mushkil ho. Ek aisi taakat jo chamakti ho aur dhan laati ho. Hum apni vansha ko palna chahte hain, apne bacchon ko. Sau saal tak humari line chale.

Mantra 15

नू ष्ठिरं मरुतो वीरवन्तमृतीषाहं रयिमस्मासु धत्त । सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥

He Marut log, ab hamare andar aisa dhan rakh do jo hilne na wala ho. Usme bahut taakat ho aur woh sahi raaste ka bojh utha sake. Woh hazaar guna ho, sau guna ho, aur abhyas se badhta rahe. Subah hone se pehle hi woh soch ka dhan hamare paas aa jaye.