Sukta 31

Mantra 1

त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरा ऋषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा । तव व्रते कवयो विद्मनापसोऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥

Agni, tum sabse pehle rishi ho, Angiras kaha jaata hai. Tum devtaon mein bhi devta ho, bhagwan ka dost ho jo khushi deta hai. Tumhare kaam karne ke tareeke se, jo log gyaan rakhte hain aur samajhdar hain, woh paida hote hain. Marut naam ki shaktiyaan bhi uthti hain jo chamakte hain aur raasta saaf karti hain.

Mantra 2

त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरस्तमः कविर्देवानां परि भूषसि व्रतम् । विभुर्विश्वस्मै भुवनाय मेधिरो द्विमाता शयुः कतिधा चिदायवे ॥

Agni, tum sabse bade Angiras ho, sabse pehle rishi. Tum devtaon ke niyam ko banaate ho aur theek karte ho. Tum har jagah ho, sabke liye. Tum samajhdar ho aur gyaan rakhte ho. Tum do baar paida hue ho, aur kai roop mein rehte ho logon ke bare mein sochne ke liye.

Mantra 3

त्वमग्ने प्रथमो मातरिश्वन आविर्भव सुक्रतूया विवस्वते । अरेजेतां रोदसी होतृवूर्येऽसघ्नोर्भारमयजो महो वसो ॥

Agni, tum pehle the aur Matarishvan aur Vivasvat ke saamne prakat hue. Tumhara kaam itna shaktishali tha ki duniya aur aasmaan dono kaanp gaye. Tumne bada bojh uthaya bina thake hue, aur bada yagya kiya. Tum wahi ho jo logon ko deta ho.

Mantra 4

त्वमग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः । श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ॥

Agni, tumne Manu ke liye aasmaan ko ghar bana diya. Pururavas ke liye, jo accha kaam karta tha, tum usse bhi bade kaam karne wale ban gaye. Jab tum apni shakti se apne mata-pita se azaad hue, woh tumhe pehle le gaye aur phir aage bhi le gaye. Isse tum aur bada kaam kar sako.

Mantra 5

त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि श्रवाय्यः । य आहुतिं परि वेदा वषट्कृतिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ॥

Agni, tum bade ho, jo logon ko deta ho aur badhaate ho. Jab havan ki chamach uthai jaati hai, tum wahi ho jiska naam suna jaata hai. Tum jaante ho ki havan kaise karna hai aur uska shabd kaise bolna hai. Tum aage rehte ho aur logon ko bhagwan ki taraf le jaate ho.

Mantra 6

त्वमग्ने वृजिनवर्तनिं नरं सक्मन्पिपर्षि विदथे विचर्षणे । यः शूरसाता परितक्म्ये धने दभ्रेभिश्चित्समृता हंसि भूयसः ॥

Agni, tum us insaan ko saaf raaste pe le chalte ho jo khatarnaak raaste pe chal raha hai. Tum logon ki sabha mein sabko pehchante ho. Jab koi yoddha ladai mein paisa jeetne ke liye ladata hai, aur uske paas kam saaman bhi ho, phir bhi tum uski madad karte ho. Tum bade dushman ko bhi maar daalte ho.

Mantra 7

त्वं तमग्ने अमृतत्व उत्तमे मर्तं दधासि श्रवसे दिवेदिवे । यस्तातृषाण उभयाय जन्मने मयः कृणोषि प्रय आ च सूरये ॥

Agni, tum us insaan ko amar bana dete ho, sabse upar. Uski badai roz badhti hai. Jo insaan dono janmon ke liye mehnat karta hai, tum usko khush rakhte ho. Tum usko khana dete ho aur aage badhate ho jo sach mein kaam karta hai.

Mantra 8

त्वं नो अग्ने सनये धनानां यशसं कारुं कृणुहि स्तवानः । ऋध्याम कर्मापसा नवेन देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥

Agni, hum tumhari stuti karte hain. Tum humein aisa banao ki hum dhan jeetein aur log humare kaam ki tareef karein. Humari mehnat rang laye nayi taakat se. Bhagwan aur dharti aasmaan humare saath khade rahein aur humein bada dein.

Mantra 9

त्वं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जागृविः । तनूकृद्बोधि प्रमतिश्च कारवे त्वं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ॥

Agni, tum hamare paas aao, jaise baccha maa baap ki god mein aata hai. Tum bhagwanon mein sabse acche ho, kabhi soote nahi, koi kami nahi. Tum hamare jeevan ko sahi banao aur hamare kaam mein samajh do. Tum acche ho, tum hamare paas saari daulat laa dete ho.

Mantra 10

त्वमग्ने प्रमतिस्त्वं पितासि नस्त्वं वयस्कृत्तव जामयो वयम् । सं त्वा रायः शतिनः सं सहस्रिणः सुवीरं यन्ति व्रतपामदाभ्य ॥

Agni, tum hamare dimaag mein rahte ho, tum hamare baap jaise ho. Tum hamare jeevan ko bade banate ho, hum tumhare apne hain. Tumhare paas sau-sau ke, hazaar-hazaar ke hisaab se paisa aata hai. Tum veeron ko laate ho. Tum dharam ke rakhwale ho, koi tumhe hara nahi sakta.

Mantra 11

त्वामग्ने प्रथममायुमायवे देवा अकृण्वन्नहुषस्य विश्पतिम् । इळामकृण्वन्मनुषस्य शासनीं पितुर्यत्पुत्रो ममकस्य जायते ॥

Agni, devtaon ne tumhe pehle hi zindagi ki taakat banaya tha. Jo log zindagi ki poornata chahte hain, unke liye. Unhone tumhe Nahusha ke parivar ka mukhiya banaya. Tum Ila ban gaye, woh gyan ki dhaara jo insaan ko sahi raasta dikhaye. Tum baap ka beta ho, uska jo sab kuch apna maanta hai.

Mantra 12

त्वं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य । त्राता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते ॥

Agni, tumhare raksha kavach se humein bachaao. Hum jo bhagwan ko samarpit karte hain, hamari hifazat karo. Tum hamari vansh ke rakhwale ho, hamare bacchon ki bhi. Tum hamare gyaan ki kiran ke bhi. Tum sote nahi ho, hamesha jaagte ho. Tumhare niyam mein humein rakho.

Mantra 13

त्वमग्ने यज्यवे पायुरन्तरोऽनिषङ्गाय चतुरक्ष इध्यसे । यो रातहव्योऽवृकाय धायसे कीरेश्चिन्मन्त्रं मनसा वनोषि तम् ॥

Agni, jo log tumhe samarpit karte hain, tum unke andar ki raksha karte ho. Tum char nigaah ke jaisi nazar rakhte ho dushman pe. Jo log bura nahi karte, unke liye tum hamesha taiyaar rehte ho. Tum apne mann ki shakti se mantra ko bhi apne paas kheench lete ho.

Mantra 14

त्वमग्न उरुशंसाय वाघते स्पार्हं यद्रेक्णः परमं वनोषि तत् । आध्रस्य चित्प्रमतिरुच्यसे पिता प्र पाकं शास्सि प्र दिशो विदुष्टरः ॥

Agni, jo log tumhari badi tarif karte hain, tum unko woh sabse bada phal dilate ho. Jo log zaroorat mein hain, unke liye bhi tum ek aisa gyaan ho jo aage le jaata hai. Tum ek baap jaise ho jo bacche ko seekhaate ho. Tum raaste itna acche se jaante ho ki gyaani log bhi tumse seekhte hain.

Mantra 15

त्वमग्ने प्रयतदक्षिणं नरं वर्मेव स्यूतं परि पासि विश्वतः । स्वादुक्षद्मा यो वसतौ स्योनकृज्जीवयाजं यजते सोपमा दिवः ॥

Agni, jo insaan acche se samarpit karta hai, tum uski har taraf se raksha karte ho. Jaise koi armor pehen ke surakshit rehta hai. Jo apne ghar mein khush rehta hai, jo jeevan dene wali yagya karta hai, woh upar swarg ki taraf badhta hai.

Mantra 16

इमामग्ने शरणिं मीमृषो न इममध्वानं यमगाम दूरात् । आपिः पिता प्रमतिः सोम्यानां भृमिरस्यृषिकृन्मर्त्यानाम् ॥

Agni, hume safe jagah pahuncha de. Hum bahut door se aa rahe hain, is raaste ki hifazat kar. Tu paas hai madad karne ke liye, baap jaisa. Jo log Soma dhundhte hain, unka dimaag tu chalata hai. Tu aisi taqat hai jo insaan ko rishi bana deti hai.

Mantra 17

मनुष्वदग्ने अङ्गिरस्वदङ्गिरो ययातिवत्सदने पूर्ववच्छुचे । अच्छ याह्या वहा दैव्यं जनमा सादय बर्हिषि यक्षि च प्रियम् ॥

Agni, aisa aaja jaise Manu ke liye aaya tha, jaise Angiras ke liye aaya tha. Yayati ke ghar jaise aaya tha, pehle bhi aaya hai, tu chamakdaar hai. Paas aaja. Devi logon ko le aa, unhe baitha dekusha ghaas par, aur jo pyaara hai woh samarpit kar de.

Mantra 18

एतेनाग्ने ब्रह्मणा वावृधस्व शक्ती वा यत्ते चकृमा विदा वा । उत प्र णेष्यभि वस्यो अस्मान्त्सं नः सृज सुमत्या वाजवत्या ॥

Agni, is shakti se tu aur bada ho ja. Humne tere liye jo taqat banayi hai usse, ya phir gyaan se. Hume aage le chal, behtar taraf. Hume saath rakh, khushi aur taqat bhari mann ke saath.