Sukta 163

Mantra 1

यदक्रन्दः प्रथमं जायमान उद्यन्त्समुद्रादुत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू उपस्तुत्यं महि जातं ते अर्वन् ॥

Jab yeh ghoda pehli baar paida hua, usne zor se awaaz nikali. Woh samundar se ya zameen se nikla tha. Uske pankh baaz jaise the aur baazu hiran jaisi. Yeh ek badi cheez thi, ghode ki paidaish mein.

Mantra 2

यमेन दत्तं त्रित एनमायुनगिन्द्र एणं प्रथमो अध्यतिष्ठत् । गन्धर्वो अस्य रशनामगृभ्णात्सूरादश्वं वसवो निरतष्ट ॥

Yama ne yeh ghoda diya, aur Trita ne use joda. Indra sabse pehle uspar sawar hua. Gandharva ne uski lagam pakdi, aur Surya ke paas se Vasu logon ne isko banaya. Yeh sab shaktiyan hain jo sahi kaam karti hain.

Mantra 3

असि यमो अस्यादित्यो अर्वन्नसि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्त आहुस्ते त्रीणि दिवि बन्धनानि ॥

Hey ghoda, tum Yama ho, jo sahi kaam sikhata hai. Tum Aditya ho, jo roshni failata hai. Tum Trita ho, jo gupt riwaz follow karta hai. Tum Soma ke saath juda hua hai. Log kehte hain aasman mein tumhare teen bandhan hain.

Mantra 4

त्रीणि त आहुर्दिवि बन्धनानि त्रीण्यप्सु त्रीण्यन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश्छन्त्स्यर्वन्यत्रा त आहुः परमं जनित्रम् ॥

Log kehte hain aasman mein tumhare teen bandhan hain, paani mein teen, aur samundar ke andar bhi teen. Varun mujhe woh nazar de jisse main tumhe dhundh sakun. Woh jagah dikhao jahan tumhara asli janam hua.

Mantra 5

इमा ते वाजिन्नवमार्जनानीमा शफानां सनितुर्निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना अपश्यमृतस्य या अभिरक्षन्ति गोपाः ॥

Yeh tumhare saaf karne wale paani hain, ghoda. Yeh woh nishaniyan hain jahan tumne kadam rakha. Maine yahan tumhari acchi lagam dekhi. Yeh woh log sambhalte hain jo sachai ki raah pe chalte hain.

Mantra 6

आत्मानं ते मनसारादजानामवो दिवा पतयन्तं पतंगम् । शिरो अपश्यं पथिभिः सुगेभिररेणुभिर्जेहमानं पतत्रि ॥

Maine apne mann se tumhe door se jaana. Tum aasman se udne wala pakshi ho. Maine tumhara sir dekha jo acchi raah par ja raha hai. Tum dhool ke bina ud rahe ho, pakshi ki tarah.

Mantra 7

अत्रा ते रूपमुत्तममपश्यं जिगीषमाणमिष आ पदे गोः । यदा ते मर्तो अनु भोगमानळादिद्ग्रसिष्ठ ओषधीरजीगः ॥

Maine tumhara sabse bada roop dekha. Tum jeet ke liye taiyaar the, roshni ki taraf badh rahe the. Jab koi insaan sirf apni khushi ke peeche bhaagta hai, sachche raaste ko chhod ke, to woh neeche gir jaata hai. Phir woh sirf ghaas-patthar khaata hai, roshni ki jagah.

Mantra 8

अनु त्वा रथो अनु मर्यो अर्वन्ननु गावोऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस्तव सख्यमीयुरनु देवा ममिरे वीर्यं ते ॥

Tumhare peeche rath chalta hai, tumhare peeche yoddha aate hain. Tumhare peeche roshni ki kiranen hain, aur khushi ka hissa sabko milta hai. Tumhare peeche sab group aate hain, tumhara dost ban jaate hain. Devta bhi tumhare peeche aate hain, tumhari taakat ko napte hain.

Mantra 9

हिरण्यशृङ्गोऽयो अस्य पादा मनोजवा अवर इन्द्र आसीत् । देवा इदस्य हविरद्यमायन्यो अर्वन्तं प्रथमो अध्यतिष्ठत् ॥

Is ghode ke seeng sona hain, paay lohe ke hain. Woh itna tez hai jaise mann chalta hai. Indra usmein hain, use sambhalte hain. Devta uski bhent lene aaye, kyunki woh pehle ghode pe sawar hua, woh pehla insaan bana jo yagya kare.

Mantra 10

ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सं शूरणासो दिव्यासो अत्याः । हंसा इव श्रेणिशो यतन्ते यदाक्षिषुर्दिव्यमज्ममश्वाः ॥

Yeh devta ke ghode bahut taakatwar hain, tez daudne wale hain. Woh ek saath daudte hain, jaise hans udte hain line mein. Jab yeh ghode aasmaan ki raah pakad lete hain, tab woh upar pahunch jaate hain.

Mantra 11

तव शरीरं पतयिष्ण्वर्वन्तव चित्तं वात इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ॥

Tumhara badan udne ke liye betaab hai, tumhara mann hawa ki tarah tez chalta hai. Tumhare seeng bahut jagah khade hain, jungle mein ghoomte hain. Yeh iski nishani hai ki agar taakat ko sambhala nahi, to woh bikhar jaati hai.

Mantra 12

उप प्रागाच्छसनं वाज्यर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिरस्यानु पश्चात्कवयो यन्ति रेभाः ॥

Yeh ashwa aage badh raha hai. Woh ja raha hai jahan shabd ki baat chalti hai. Bhagwan ki taraf uska dhyan hai, uska mann chamak raha hai. Jo paida nahi hua, woh aage chal raha hai. Uske peeche rishi aur jo mantra bolte hain, sab chal rahe hain.

Mantra 13

उप प्रागात्परमं यत्सधस्थमर्वाँ अच्छा पितरं मातरं च । अद्या देवाञ्जुष्टतमो हि गम्या अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि ॥

Yeh ashwa sabse oopar pahunch raha hai. Woh us jagah ja raha hai jahan sab kuch poora hota hai. Pita aur mata ki taraf uska rasta hai. Aaj woh devtaon ko sabse zyada pasand hai. Jo kuch dete hain, unko woh acchi cheezein baant raha hai.