Adhyaya 36

Verse 1

नारद उवाच । एवं दृष्ट्वा क्षितौ तानि लिंगानि हरसूनुना । हरिब्रह्मेंद्रप्रमुखा देवाः प्रोचुः परस्परम्

નારદે કહ્યું—પૃથ્વી પર હરાના પુત્રે સ્થાપિત કરેલા તે લિંગોને જોઈ હરિ, બ્રહ્મા અને ઇન્દ્ર વગેરે દેવતાઓ પરસ્પર વાત કરવા લાગ્યા।

Verse 2

अहो धन्यः कुमारोऽयं महीसागरसंगमे । येन चत्वारी लिंगानि स्तापितानि सुदुर्लभे

અહો! મહી–સાગર સંગમે આ કુમાર ધન્ય છે; જેના દ્વારા અતિ દુર્લભ ચાર લિંગોની પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી છે।

Verse 3

वयमप्यत्र शुद्ध्यर्थं तोषार्थं स्कन्दरुद्रयोः । साध्वर्थे चात्मलाभाय कुर्मो लिंगपरंपराम्

અમે પણ અહીં શુદ્ધિ માટે, સ્કંદ અને રુદ્રની તૃપ્તિ માટે, સદર્થ માટે અને આત્મલાભ માટે લિંગ-પરંપરા સ્થાપીશું।

Verse 4

अथवा कोटिशो देवा मुनयो नैव संख्यया । सर्वे चेत्स्थापयिष्यंति लिंगान्यत्र महीतटे

અથવા કરોડો દેવો અને ગણતરી બહારના મુનિઓ—જો બધા અહીં આ તટ પર લિંગોની સ્થાપના કરે—(તો આ સ્થાન પરમ પાવન બને)।

Verse 5

पूजा तेषां कतं भावि बहुत्वाच्चात्र पठ्यते । यस्य राष्ट्रे रुद्रलिंगं पूज्यते नैव शक्तितः

તેમની પૂજા કેવી રીતે થશે? કારણ કે તેઓ બહુ છે—અહીં એમ વાંચવામાં આવે છે. જે રાજ્યમાં રુદ્રલિંગની યથાશક્તિ પૂજા થતી નથી,

Verse 6

तस्य सीदति तद्राष्ट्रं दुर्भिक्षव्याधितस्करैः । संभूय स्थापयिष्यामो लिंगमेकं ततः शुभम्

તેનું રાજ્ય દુર્ભિક્ષ, વ્યાધિ અને ચોરોથી પીડાઈને ક્ષીણ થાય છે. તેથી અમે સૌ ભેગા થઈ એક શુભ લિંગની પ્રતિષ્ઠા કરીશું।

Verse 7

इति कृत्वा मतिं सर्वे प्राप्यानुज्ञां महेश्वरात् । प्रहर्षिता सुहश्चैव हरिब्रह्ममुखाः सुराः

આ રીતે નિશ્ચય કરીને અને મહેશ્વર પાસેથી અનુજ્ઞા મેળવી, હરિ તથા બ્રહ્માના નેતૃત્વમાં સર્વ દેવતાઓ અત્યંત હર્ષિત અને પ્રસન્ન થયા।

Verse 8

भूमिभागं शुभं वीक्ष्य विजने लिंगमुत्तमम् । स्थापयामासुरथ ते स्वयं ब्रह्मविनिर्मितम्

પછી તેમણે એકાંત સ્થાને શુભ ભૂમિભાગ નિહાળી, બ્રહ્માએ સ્વયં રચેલું તે ઉત્તમ લિંગ ત્યાં સ્થાપિત કર્યું।

Verse 9

सिद्धार्थैः स्तापितं यस्मा द्देवैर्ब्रह्मादिभिः स्वयम् । सिद्धेश्वरमिति प्राह नाम लिंगस्य वै गुहः

બ્રહ્મા આદિ દેવતાઓએ સ્વયં સિદ્ધિ માટે તેને સ્થાપ્યું હોવાથી, ગુહ (સ્કંદ) એ તે લિંગનું નામ ‘સિદ્ધેશ્વર’ એમ જણાવ્યું।

Verse 10

सर्वैर्देवैस्तत्र लिंगे खानितं सर उत्तमम् । सर्वतीर्थोदकैः शुभ्रैः पूरितं च महात्मभिः

ત્યાં તે લિંગની પાસે સર્વ દેવતાઓએ એક ઉત્તમ સરોવર ખોદાવ્યું અને મહાત્માઓએ તેને સર્વ તીર્થોના નિર્મળ જળથી ભર્યું।

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे पार्थ पातालाच्छेषनंदनः । कुमुदोनाम आगत्य प्राह शेषाहिपन्नगान्

આ સમયે, હે પાર્થ, પાતાળમાંથી શેષનો પુત્ર ‘કુમુદ’ નામનો નાગ ઉપર આવી, શેષવંશીય નાગોને સંબોધીને બોલ્યો।

Verse 12

अस्मिंस्तारकयुद्धे तु प्रलंबोनाम दानवः । पलायित्वा स्कंदभीत्या पापः पातालमाविशत्

આ તારક-યુદ્ધમાં પ્રલંબ નામનો પાપી દાનવ સ્કંદના ભયથી ભાગીને પાતાળમાં પ્રવેશ્યો।

Verse 13

स वो वसूनि पुत्रांश्च भार्याः कन्या गृहाणि च । विध्वंसयति नागेंद्राः शीघ्रं धावतधावत

તે તમારું ધન, પુત્રો, પત્નીઓ, કન્યાઓ અને ઘરોનો વિનાશ કરી રહ્યો છે. હે નાગેન્દ્રો, ત્વરાએ દોડો, દોડો!

Verse 14

शेषात्मजस्य तद्वाक्यं कुमदस्य निशम्यते । औत्सुक्यमापुर्नागेंद्रा यामयामेति वादिनः

શેષપુત્ર કુમુદના તે વચનો સાંભળી નાગેન્દ્રો ઉત્કંઠિત થયા અને ‘ચાલો, ચાલો’ કહેતા તત્પર બન્યા।

Verse 15

तान्निवार्य ततः स्कंदः क्रुद्धः शक्तिमथाददे । पातालाय मुमोचाथ प्रोच्य दैत्यो निहन्यताम्

તેમને અટકાવી સ્કંદ ક્રોધિત થઈ શક્તિ (ભાલો) ધારણ કરી. ‘દૈત્યનો વધ થાઓ’ કહી પાતાળ તરફ ફેંકી દીધી।

Verse 16

ततः स्कंदभुजोत्सृष्टा भुवं निर्भिद्य वेगतः । प्रविष्टा सहसा शक्तिर्यथा दैवं नरं प्रति

ત્યારે સ્કંદના ભુજાથી છૂટેલી શક્તિ વેગથી ધરતીને ભેદીને સહસા અંદર પ્રવેશી ગઈ—જેમ દૈવ મનુષ્ય પર ધસી આવે।

Verse 17

सा तं हत्वा प्रलंबं च कोटिभिर्दशभिर्वृतम् । नंदयित्वा गता नागाञ्जलकल्लोपूर्विका

તે શક્તિએ તેને તથા દસ કરોડ સેવકોથી ઘેરાયેલા પ્રલંબને પણ સંહાર્યો. નાગોને આનંદિત કરીને તે જલકલ્લોપૂર્વિકા તરફ ગઈ.

Verse 18

यांत्या शक्त्या तया पार्थ यत्कृतं विवरं भुवि । पातालगंगातोयेन पूरितं पापहारिणा

હે પાર્થ! જતી રહેલી તે શક્તિએ ભૂમિમાં જે વિવર કર્યું, તે પાતાળગંગાના પાપહારક જળથી ભરાઈ ગયું.

Verse 19

तस्य नाम ददौ स्कंदः सिद्धकूप इति स्मृतः । कृष्माष्टम्यां चतुर्दश्यामुपवासी नरः स्वयम्

સ્કંદે તેનું નામ આપ્યું; તે ‘સિદ્ધકૂપ’ તરીકે સ્મરાય છે. કૃષ્ણાષ્ટમી અને ચતુર્દશીએ મનુષ્યે પોતે ઉપવાસ કરવો.

Verse 20

स्नात्वा कूपेऽर्चयेदीशं सिद्धेश्वरमनन्यधीः । प्रभूतभवसंभूतपापं तस्य विलीयते

કૂપમાં સ્નાન કરીને અનન્ય મનથી સિદ્ધેશ્વર ઈશ્વરની પૂજા કરવી. તેના ભવસંસારથી ઉત્પન્ન થયેલા બહુ પાપો વિલીન થાય છે.

Verse 21

सिद्धकुंडे च यः स्नात्वा श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । सर्वकल्मषनिर्मुक्तो भक्तियोग्यो भवेभवे

જે વિવેકી સિદ્ધકુંડમાં સ્નાન કરીને શ્રાદ્ધ કરે છે, તે સર્વ કલ્મષથી મુક્ત થઈ જન્મે જન્મે ભક્તિયોગને યોગ્ય બને છે.

Verse 22

वृश्चाप्यक्षयस्तस्य तुष्टो रुद्रो वरं ददौ । प्रयाग वटतुल्योऽयमेतत्सत्यं न संशयः

તેનું શ્રાદ્ધાદિ પિતૃકર્મ પણ અક્ષય બને છે; પ્રસન્ન રુદ્રે વર આપ્યો—“આ સ્થાન પ્રયાગના અક્ષયવટ સમાન છે; આ સત્ય છે, શંકા નથી।”

Verse 23

अत्रागत्य महाभागः क्षाद्धं कुर्यात्सुभक्तितः । पितॄणामक्षयं तच्च सर्वेषां पिंडपातनम्

હે મહાભાગ, અહીં આવી શુભ ભક્તિથી શ્રાદ્ધ કર. તે પિતૃઓ માટે અક્ષય ફળ બને છે અને સર્વ પિતૃઓ માટે પિંડદાન સમાન ગણાય છે.

Verse 24

ततो ब्रह्मादयो देवाः स्कंदेन सहितास्तदा । सिद्धांबिकां महाशक्तिं प्रार्थयामासुरीश्वरीम्

ત્યાર પછી સ્કંદ સાથે બ્રહ્મા આદિ દેવોએ મહાશક્તિ, અધિેશ્વરી સિદ્ધાંબિકાને પ્રાર્થના કરી.

Verse 25

त्वयाविष्टो हि भगवान्मत्स्यरूपी जनार्दनः । जगदुद्धारणार्थाय चक्रे कर्माम्यनेकशः

હે દેવી, તારી પ્રેરણાથી ભગવાન જનાર્દને મత్స્યરૂપ ધારણ કર્યું; જગતના ઉદ્ધાર માટે તેણે અનેક મહાકર્મો કર્યા.

Verse 26

इति तां प्रार्थयामासुरत्र त्याज्यं न ते शुभे । अत्र स्थिताः सर्व इमे क्षेत्रपाला महाबलाः

આ રીતે તેમણે પ્રાર્થના કરી—“હે શુભે, તું આ સ્થાન ત્યજી ન દે. અહીં આ બધા મહાબળવાન ક્ષેત્રપાલો સ્થિત છે.”

Verse 27

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां बलिपुष्पैश्च त्वां शुभे । ये पूजयंति ते पाल्याः सर्वापत्सु च या सदा

હે શુભે! અષ્ટમી કે ચતુર્દશીએ બલિ અને પુષ્પ અર્પણ કરીને જે તારી પૂજા કરે છે, તેમને તું સદા સર્વ આપત્તિઓમાં રક્ષા કર।

Verse 28

एवमुक्ता सिद्धमाता तथेति प्रत्यपद्यत । स्थापयामासुरथ तां लिंगादुत्तरभागतः

આ રીતે કહ્યે પછી સિદ્ધમાતાએ ‘તથાસ્તુ’ કહી સંમતિ આપી. ત્યારબાદ તેમણે તેણીને લિંગના ઉત્તર ભાગે સ્થાપિત કરી।

Verse 29

ततः क्षेत्रपतीन्देवाश्चतुःषष्टिं महेश्वरम् । सिद्धेयं नाम क्षेत्रस्य रक्षार्थं निदधुः स्वयम्

ત્યારબાદ દેવોએ સ્વયં ‘સિદ્ધેયા’ નામના ક્ષેત્રની રક્ષા માટે ચોસઠ મહેશ્વરોને ક્ષેત્રપતિ (રક્ષક) તરીકે નિયુક્ત કર્યા।

Verse 30

त्वां च ये पूजयिष्यंति कार्यारभेषु सर्वदा । वर्षे वर्षे राजमाषबलिना च विशेषतः

અને જે લોકો સર્વદા કાર્યારંભે તારી પૂજા કરશે—વિશેષ કરીને વર્ષેથી વર્ષ રાજમાષ (ઉડદ) બલિ અર્પણ કરીને—

Verse 31

तानसौ पालयेत्तुष्टः पिता लोकानिव स्वकान् । सिद्धिकृतो देवास्तत्र सिद्धिविनायकम्

તેમને તે પ્રસન્ન થઈ, પિતા જેમ પોતાના સંતાનોનું પાલન કરે તેમ રક્ષા કરશે. ત્યાં સિદ્ધિ આપનારા દેવોએ સિદ્ધિવિનાયકની પણ સ્થાપના કરી।

Verse 32

कपर्दितनयं प्रार्थ्य स्थापयाचक्रिरे मुदा । तं च ये पूजयंत्यत्र कार्यारंभेषु सर्वदा

કપર્દિતના પુત્રને પ્રાર્થના કરીને તેમણે આનંદપૂર્વક તેની પ્રતિષ્ઠા કરી. અને જે અહીં સદા કાર્યારંભે તેની પૂજા કરે છે—

Verse 33

तेषां सिद्धिं ददात्येष प्रबलो विघ्नराड्भवः । यद्यत्र पूजयेद्यस्तु सततं सिद्धसप्तकम्

તેમને આ પ્રબળ વિઘ્નરાજ (ગણપતિ) સિદ્ધિ આપે છે. અને જે અહીં સતત ‘સિદ્ધ-સપ્તક’નું પૂજન કરે છે—

Verse 34

पश्येद्वा स्मरते वापि सर्वदोषैर्विमुच्यते । सिद्धेश्वरः सिद्धवटश्च साक्षात्सिद्धांबिका सिद्धविनायकश्च । सिद्धेयक्षेत्राधिपतिश्च सिद्धसरस्तथा सिद्धकूपश्च सप्त

જે તેમને જુએ અથવા સ્મરે પણ, તે સર્વ દોષોથી મુક્ત થાય છે. તે સાત—સિદ્ધેશ્વર, સિદ્ધવટ, સాక్షાત્ સિદ્ધાંબિકા, સિદ્ધવિનાયક, સિદ્ધેય-ક્ષેત્રાધિપતિ, સિદ્ધસર (પવિત્ર સરોવર) તથા સિદ્ધકૂપ (પુણ્ય કૂવો)।

Verse 35

अत्र तुष्टो ददौ रुद्रः सुराणां दुर्लभान्वरान् । वैशाखमासस्याष्टम्यां कृष्णायां सिद्धकूपके

અહીં પ્રસન્ન થઈ રુદ્રે દેવોને પણ દુર્લભ એવા વરદાન આપ્યા—વૈશાખ માસના કૃષ્ણપક્ષની અષ્ટમીએ, સિદ્ધકૂપે।

Verse 36

स्नात्वा पिंडान्वटे कृत्वा पूजयन्मां च सिद्धभाक् । सदा योऽभ्यर्चयेन्मां च ब्रह्मचारी जितेंद्रियः

સ્નાન કરીને, વડવૃક્ષ પાસે પિંડદાન કરીને, અને મારી પૂજા કરવાથી તે સિદ્ધિનો ભાગી બને છે. જે સદા બ્રહ્મચારી અને જિતેન્દ્રિય રહી મારી અર્ચના કરે છે, તે તે ફળ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 37

अष्टाविष्टकरा नित्यं भवेयुस्तस्य सिद्धयः । मंत्रजाप्यं बलिं होममत्र यः कुरुते नरः

તેનાં સિદ્ધિઓ નિત્ય અઠ્ઠાવીસગણી ફળદાયી બને છે. જે મનુષ્ય આ સ્થાને મંત્રજપ, બલિ-નૈવેદ્ય અને હોમ કરે છે, તે તેવી સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 38

एकचित्तः शुचिर्भूत्वा सोऽभूष्टां सिद्धिमाप्नुयात् । समाहितमनाश्चाथ सिद्धेशं यस्तु पश्यति

એકચિત્ત અને શુચિ બની તે અભીષ્ટ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે. પછી સમાહિત મનથી જે સિદ્ધેશ (સિદ્ધિના સ્વામી)નું દર્શન કરે છે, તે ફળ પામે છે.

Verse 39

तस्य सिद्धिर्भवत्येव विघ्नैर्यदि न हन्यते । सिद्धांबिका महादेवी ह्यत्र संनिहितास्ति या

તેને સિદ્ધિ નિશ્ચિત થાય છે, જો તે વિઘ્નોથી ન હણાય. કારણ કે અહીં સિદ્ધાંબિકા મહાદેવી સ્વયં સન્નિહિત છે.

Verse 40

सिद्धिदा साधकेंद्राणां महाविद्यां जपंति ये । धीरेभ्यो ब्रह्मचारिभ्यः सत्यचित्तेभ्य एव च

તે સાધકોમાં શ્રેષ્ઠોને સિદ્ધિ આપનારી છે—જે મહાવિદ્યાનો જપ કરે છે. તે ધીરજવંતોને, બ્રહ્મચારીઓને અને સત્યમાં સ્થિર ચિત્તવાળાઓને પણ વર આપે છે.

Verse 41

मंत्रजाप्याद्ददात्येषा सर्वसिद्धीर्यथोप्सिताः । पातालस्य बिलं चैतद्गुहशक्त्या कृतं महत्

મંત્રજપ દ્વારા આ દેવી ઇચ્છાનુસાર સર્વ સિદ્ધિઓ આપે છે. અને આ પાતાળનું મહાન બિલ ગુહ (સ્કંદ)ની શક્તિથી રચાયેલું છે.

Verse 42

सिद्धां बिकाप्रसादेन विघ्नक्षेत्रपयोर्मम । प्रत्यक्षं भविता यत्र नानाश्चर्याणि भूरिशः

સિદ્ધાંબિકાની કૃપાથી આ વિઘ્નક્ષેત્રમાં અને આ પવિત્ર તીર્થજળમાં અનેક પ્રકારનાં બહુ આશ્ચર્યો પ્રત્યક્ષ પ્રગટ થશે।

Verse 43

अत्र सिद्धिं प्रयास्यंति कोटिशः पुरुषाः सुराः । विद्याधरत्वं देवत्वं गंधर्वत्वं च नागता

અહીં કરોડો મનુષ્યો અને દેવતાઓ પણ સિદ્ધિ માટે પ્રયત્ન કરીને તેને પ્રાપ્ત કરે છે. અહીં વિદ્યાધરત્વ, દેવત્વ, ગંધર્વત્વ અને નાગભાવ પણ મળે છે।

Verse 44

यक्षत्वं चामरत्वं च प्राप्स्यंत्यत्र च साधकाः । अत्र वै विजयोनाम स्थंडिलस्य प्रभावतः

અહીં સાધકો યક્ષત્વ અને અમરત્વ પણ પ્રાપ્ત કરે છે. નિશ્ચયે અહીં ‘વિજય’ નામના સ્થંડિલ (વેદી-ભૂમિ)ના પ્રભાવથી આ બધું થાય છે।

Verse 45

सिद्धांबिकां समाराध्य सिद्धिमाप्स्यति दुर्लभाम् । यो मां द्रक्ष्यति चात्रस्थं यश्च मां पूजयिष्यति । वादप्रचारतो वापि पुण्यावाप्तिर्भविष्यति

સિદ્ધાંબિકાની વિધિવત્ આરાધના કરીને દુર્લભ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. જે અહીં સ્થિત મને દર્શન કરશે અને જે મારી પૂજા કરશે—અને આ વાત કહી પ્રચાર કરશે—તેને પણ પુણ્યપ્રાપ્તિ થશે।

Verse 46

नारद उवाच । त्र्यंबकेण वरेष्वेवं दत्तेष्वपि सुरोत्तमाः

નારદે કહ્યું—ત્ર્યંબકે આ રીતે વરદાન આપ્યા છતાં, હે દેવોત્તમો…

Verse 47

प्रहृष्टाः समपद्यंत गाथां चेमां जगुस्तदा । तेन यज्ञैर्जपैःस्तोत्रैस्तपो भिस्तोषिता वयम्

હર્ષિત થઈ તેઓ બધા એકત્ર થયા અને ત્યારે આ ગાથા ગાઈ—“તે યજ્ઞો, જપો, સ્તોત્રો અને તપશ્ચર્યાથી અમે સંતોષ પામ્યા છીએ।”

Verse 48

सर्वे देवाः सिद्धिलिंगं यो नरः पूजयिष्यति । सर्वकामफलावाप्तिरित्येवं शंकरोऽब्रवीत्

જે મનુષ્ય સિદ્ધિલિંગની પૂજા કરશે, તેને સર્વ કામનાઓના ફળની પ્રાપ્તિ થશે—એવું શંકરે કહ્યું।

Verse 49

इत्युक्त्वा ते जयं प्राप्ताः स्कंदेन सहिताः सुराः । काराय्यं रम्यप्रासादान्रम्यैस्तारकसंभवैः

આવું કહી સ્કંદસહિત તે દેવો વિજય પામ્યા. તારકવંશના પરાજયથી પ્રાપ્ત સુંદર નિધિઓથી શોભિત રમ્ય પ્રાસાદો તેમણે બનાવડાવ્યા।

Verse 50

चतुर्वर्गफलावाप्तिं दत्त्वा क्षेत्रस्य संययुः । केचित्स्कंदं प्रशंसंतस्तीर्थमन्ये हरिं परे

તે ક્ષેત્રને ધર્મ-અર્થ-કામ-મોક્ષ એવા ચતુર્વર્ગના ફળની પ્રાપ્તિ દાન કરીને તેઓ પ્રસ્થાન કર્યા. કેટલાએ સ્કંદની, કેટલાએ તીર્થની અને કેટલાએ હરિની સ્તુતિ કરી।

Verse 51

केचिल्लिंगानि पंचापि युद्धं केचिद्दिवं ययुः । ततोंऽतरिक्षे चालिंग्य महासेनं हरोऽब्रवीत्

કેટલાએ પાંચેય લિંગો ગ્રહણ કર્યા, કેટલાએ યુદ્ધમાં ગયા અને કેટલાએ સ્વર્ગે ગમન કર્યું. ત્યારબાદ આકાશમાં મહાસેનને આલિંગન કરીને હરે કહ્યું।

Verse 52

सप्तमे मारुतस्कंधे व स नित्यं प्रियात्मज । कार्येष्वहं त्वया पुत्र संप्रष्टव्यः सदैव हि

સાતમા વિભાગ—મારુત-સ્કંધમાં—આ ઉપદેશ નિત્ય કહેવામાં આવશે, હે પ્રિય પુત્ર. સર્વ કાર્યોમાં, વત્સ, તું હંમેશાં મારી સલાહ પૂછવી જોઈએ.

Verse 53

दर्शनान्मम भक्त्या च श्रेयः परमवाप्स्यसि । स्तंभतीर्थे च वत्स्येऽहं न विमोक्ष्यामि कर्हिचित्

મારા દર્શનથી અને મારી ભક્તિથી તું પરમ શ્રેય પ્રાપ્ત કરશ. તેમજ સ્તંભ-તીર્થમાં હું નિવાસ કરીશ; ક્યારેય તેને છોડિશ નહિ.

Verse 54

इत्युक्त्वा विससर्जैनं परिष्वज्य महेश्वरः । ब्रह्मविष्णुमुखांश्चैव भक्त्या तैरभिनंदितः

આમ કહી મહેશ્વરે તેને આલિંગન કરીને વિદાય આપ્યો. બ્રહ્મા, વિષ્ણુ વગેરે પણ ભક્તિપૂર્વક તેને અભિનંદન કરવા લાગ્યા.

Verse 55

विसर्जिताः सुराजग्मुः स्वानिस्वान्यालयानि च । शर्वो जगाम कैलासं स्कंधं वै सप्तमं गुहः

વિદાય પામેલા દેવો પોતાના પોતાના ધામોમાં ગયા. શર્વ (શિવ) કૈલાસે ગયા અને ગુહ (સ્કંદ) સાતમા સ્કંધ તરફ પ્રસ્થાન કર્યો.

Verse 56

इत्येतत्कथितं पार्थ लिंगपंचकसंभवम् । यः पठेत्स्कंदसंबद्धां कथां मर्त्यो महामतिः

હે પાર્થ, આ રીતે પંચલિંગોના સંભવનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું. જે મહામતિ મનુષ્ય સ્કંદ-સંબંધિત આ કથા વાંચે છે—

Verse 57

श्रृणुयाच्छ्रावयेद्वापि स भवेत्कीर्तिमान्नरः । बह्वायुः सुभगः श्रीमान्कांतिमाञ्छुभदर्शनः

જે આ કથા સાંભળે અથવા બીજાને સાંભળાવે, તે મનુષ્ય કીર્તિમાન બને છે. તેને દીર્ઘ આયુષ્ય, સૌભાગ્ય, શ્રીસમૃદ્ધિ, કાંતિ અને શુભ દર્શન પ્રાપ્ત થાય છે.

Verse 58

भूतेभ्यो निर्भयश्चापि सर्वदुःखविवर्जितः । शुचिर्भूत्वा पुमान्यश्च कुमारेश्वरसन्निधौ

તે ભૂતપ્રેતોથી પણ નિર્ભય બને છે અને સર્વ દુઃખોથી રહિત થાય છે. અને જે પુરુષ કુમારેશ્વરના સાન્નિધ્યમાં શુચિ બને છે—

Verse 59

श्रृणुयात्स्कंदचरितं महाधनपतिर्भवेत् । बालानां व्याधिदुष्टानां राजद्वारोपसेविनाम्

સ્કંદચરિત સાંભળવાથી મનુષ્ય મહાધનપતિ બની શકે છે. આ કથન ખાસ કરીને બાળકો, રોગગ્રસ્તો અને રાજદ્વારની સેવામાં રહેનારાઓ માટે કલ્યાણકારી છે.

Verse 60

इदं तत्परमं धन्यं सर्वदोषहरं सदा । तनुक्षये च सायुज्यं षण्मुखस्य व्रजेन्नरः

આ પરમ ધન્ય છે અને સદા સર્વ દોષોનું હરણ કરે છે. દેહક્ષય પછી મનુષ્ય ષણ્મુખ (સ્કંદ) સાથે સાયુજ્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 61

वरमेनं ददुर्देवाः स्कंदस्याथ गता दिवम्

પછી દેવતાઓએ સ્કંદના હિતાર્થે તેને આ વર આપ્યો, અને ત્યારબાદ તેઓ સ્વર્ગલોકમાં ગયા.