HomeRamayanaBala KandaSarga 8Shloka 4
Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अष्टमः सर्गः

Daśaratha Resolves on the Aśvamedha (Horse-Sacrifice) for Progeny

स निश्चितां मतिं कृत्वा यष्टव्यमिति बुद्धिमान्।मन्त्रिभिस्सह धर्मात्मा सर्वैरेव कृतात्मभि:।।1.8.3।। ततोऽब्रवीदिदं राजा सुमन्त्रं मन्त्रिसत्तमम्।शीघ्रमानय मे सर्वान्गुरूंस्तान् सपुरोहितान्।।1.8.4।।

tato ’bravīd idaṃ rājā sumantraṃ mantrisattamam |

śīghram ānaya me sarvān gurūṃs tān sa-purohitān ||

પછી રાજાએ મંત્રિશ્રેષ્ઠ સુમંત્રને કહ્યું: “શીઘ્રે મારા માટે તે સર્વ ગુરુઓને, પુરોહિતો સહિત, અહીં લાવી દો.”

सःhe (the king)
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग
निश्चिताम्firm, decided
निश्चिताम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिश्चित (प्रातिपदिक; from नि-चि धातु)
Formकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'मतिम्' इति विशेष्येण सह
मतिम्intention, resolve
मतिम्:
कर्म (Karma/Object of 'कृत्वा')
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्ययान्त/Absolutive), अव्ययभाव
यष्टव्यम्should be sacrificed / a sacrifice should be performed
यष्टव्यम्:
विधेय (Predicate; obligation)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formकृदन्त (Potential passive participle/तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
बुद्धिमान्wise
बुद्धिमान्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सः' इत्यस्य विशेषणम्
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
सहकारक/सह (Sahakāraka; accompaniment)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सहtogether with
सह:
सह (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable)
धर्मात्माrighteous
धर्मात्मा:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (virtuous), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'सः' इत्यस्य विशेषणम्
सर्वैःwith all
सर्वैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; 'कृतात्मभिः' इत्यस्य विशेषणम्
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic/limiting particle)
कृतात्मभिःwith the self-controlled (ones)
कृतात्मभिः:
सहकारक/सह (Accompaniment)
TypeAdjective
Rootकृत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (self-controlled), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

Thereafter the king said to his dearest wives: "I intend to perform a sacrifice in order to obtain sons. Therefore, you, too, commence religious discipline."

D
Daśaratha
S
Sumantra
G
gurus
P
purohitas

FAQs

Dharma is upheld by honoring qualified teachers and priests and by placing sacred rites under proper guidance rather than personal whim.

Daśaratha issues a direct instruction to summon the religious authorities needed for the planned rite.

Reverence and humility before spiritual expertise, even for a sovereign.