HomeRamayanaBala KandaSarga 47Shloka 5
Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

दितेर्गर्भभङ्गो मरुत्प्रतिष्ठा च

Diti’s Severed Embryo and the स्थापना of the Maruts; Viśālā-nagara Lineage

ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथाऽपर:।दिवि वायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशा:।।।।

brahmalokaṃ caratv eka indralokaṃ tathā 'paraḥ | divi vāyur iti khyātas tṛtīyo 'pi mahāyaśāḥ ||

એક બ્રહ્મલોકમાં વિહરે, બીજો ઇન્દ્રલોકમાં તેમ જ; અને ત્રીજો મહાયશસ્વી આકાશમાં વિહરતો ‘વાયુ’ નામે પ્રસિદ્ધ થાઓ.

ब्रह्मलोकम्Brahmā’s world
ब्रह्मलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्म-लोक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चरतुlet (him) roam
चरतु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एकःone (of them)
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (one of them)
इन्द्रलोकम्Indra’s world
इन्द्रलोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र-लोक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानवाचक (so, likewise)
अपरःanother
अपरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (another one)
दिविin heaven
दिवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वायुःVāyu
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिas
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, नामनिर्देशार्थक
ख्यातःis known
ख्यातः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वायुः इति विधेय
तृतीयःthe third
तृतीयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वायुः इत्यस्य विशेषण
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, समुच्चय/अपेक्षार्थक (also/even)
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-यशस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीयः/वायुः इति विशेषण

Among them, one will move about in Brahmaloka, another in Indraloka, and the third, well known as vayu will move around in the sky.

D
Diti
I
Indra
B
Brahmaloka
I
Indraloka
V
Vayu

FAQs

Dharma as rightful placement: beings flourish when assigned fitting duties and spheres, sustaining harmony across worlds.

Diti further allocates specific cosmic abodes and identities to the newly constituted divine beings.

Orderliness and foresight—structuring roles so that power is distributed and purposeful.