HomeRamayanaBala KandaSarga 36Shloka 19
Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

बालकाण्ड सर्ग ३६

गङ्गा-प्रभवप्रश्नः, शिवतेजोधारणं, कार्त्तिकेय-जन्म, उमाशापः

अथोमां च शिवं चैव देवास्सर्षिगणास्तदा।पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्तत:।।।।

athomāṁ ca śivaṁ caiva devāḥ sarṣigaṇās tadā |

pūjayāmāsur atyarthaṁ suprītamanasas tataḥ ||

ત્યારબાદ દેવો ઋષિગણો સહિત અત્યંત ભક્તિથી ઉમા અને શિવ—બન્નેનું પૂજન કરવા લાગ્યા; થયેલ ઘટનાથી તેમના મન અતિ પ્રસન્ન હતા.

athathen/thereafter
atha:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; discourse particle/adverb (अनन्तरार्थ)
umāmUmā
umām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootumā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
śivamŚiva
śivam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
evaindeed
eva:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
sarṣi-gaṇāḥwith groups of sages
sarṣi-gaṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + ṛṣi (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सह/सहितार्थ: ऋषिगणैः सहिताः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; apposition to devāḥ
tadāat that time
tadā:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; time adverb (कालवाचक)
pūjayāmāsuḥworshipped
pūjayāmāsuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; perfect (they worshipped)
atyarthamexceedingly
atyartham:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatyartha (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (अतिशयार्थ)
suprīta-manasāḥwith very pleased minds
suprīta-manasāḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग) + prīta (कृदन्त-प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘having very pleased minds’ (devāḥ)
tataḥthereupon/then
tataḥ:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; causal/sequential adverb (तस्मात्/अनन्तरम्)

Thereafter highly pleased with the event the devatas along with the saints worshipped Siva and goddess Uma with deep devotion.

U
Umā
Ś
Śiva
D
Devas

FAQs

Dharma includes reverence and gratitude toward divine order: worship acknowledges rightful hierarchy and the restoration of balance.

After the successful handling of Rudra’s tejas and the resulting auspicious outcome, the Devas and seers offer worship to Umā and Śiva.

Kṛtajñatā (gratitude) and bhakti (devotional reverence) as appropriate responses to cosmic beneficence.