HomeRamayanaBala KandaSarga 36Shloka 17
Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

बालकाण्ड सर्ग ३६

गङ्गा-प्रभवप्रश्नः, शिवतेजोधारणं, कार्त्तिकेय-जन्म, उमाशापः

ततो देवा: पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम्।प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वित:।।।।

tato devāḥ punar idam ūcuś cātha hutāśanam |

praviśa tvaṁ mahātejo raudraṁ vāyusamanvitaḥ ||

ત્યારે દેવોએ ફરી હુતાશન અગ્નિને કહ્યું: “હે મહાતેજસ્વી, રુદ્રજન્ય તે રૌદ્ર તેજમાં વાયુ સાથે પ્રવેશ કર.”

tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formततः-शब्दः, अपादान/अनन्तरार्थक अव्यय (then/thereupon)
devāḥthe gods
devāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
punaḥagain
punaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय
idamthis (speech)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वाक्यवस्तुनिर्देश
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (thereafter)
hutāśanamto Agni (fire)
hutāśanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothutāśana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (hutaṃ aśnāti iti)
praviśaenter
praviśa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-viś (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
mahātejaḥO great-radiant one
mahātejaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā + tejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारयः (mahat tejaḥ yasya / mahat tejaḥ)
raudramRudra-like, fierce
raudram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootraudra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to implied 'tejaḥ' or to what is to be entered)
vāyusamanvitaḥaccompanied by Vayu
vāyusamanvitaḥ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootvāyu + samanvita (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, एकवचन; क्त (PPP) from सम्-अन्-वि (sam-anv-i) 'to be accompanied'; तत्पुरुषः (vāyunā samanvitaḥ)

Then, the devatas said to the fire-god, "Enter this energy (creative power) related to Rudra followed by the wind-god".

D
Devas
A
Agni
V
Vāyu
R
Rudra (Śiva)

FAQs

Dharma is cooperative role-fulfillment: cosmic forces (Agni and Vāyu) are assigned rightful functions to manage what exceeds ordinary capacity.

The Devas direct Agni (with Vāyu) to enter and carry Rudra’s tejas after it has been placed upon Earth.

Service and competence—Agni is chosen as a fit mediator to handle and transform divine energy.