HomeRamayanaBala KandaSarga 11Shloka 29
Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

ऋष्यशृङ्गानयनम् — Bringing Ṛśyaśṛṅga to Ayodhyā

Bālakāṇḍa, Sarga 11

अन्त:पुरस्त्रियस्सर्वाश्शान्तां दृष्ट्वा तथागताम्।सह भर्त्रा विशालाक्षीं प्रीत्यानन्दमुपागमन्।।1.11.29।।

antaḥpurastriyaḥ sarvāḥ śāntāṁ dṛṣṭvā tathāgatām |

saha bhartrā viśālākṣīṁ prītyānandam upāgaman ||1.11.29||

અંતઃપુરની સર્વ સ્ત્રીઓએ, પતિ સાથે એ રીતે આવી પહોંચેલી વિશાળનેત્રા શાન્તાને જોઈ, પ્રેમભર્યા આનંદથી પરિપૂર્ણ થઈ ગઈ.

antaḥpura-striyaḥpalace women
antaḥpura-striyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootantaḥpura (प्रातिपदिक) + strī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: 'women of the inner palace'
sarvāḥall
sarvāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Plural (बहुवचन); qualifying striyaḥ
śāntāmŚāntā
śāntām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśāntā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); proper name Śāntā
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), 'having seen'
tathāthus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb: 'thus/in that manner'
āgatāmarrived
āgatām:
Sambandha (सम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootāgata (प्रातिपदिक; ā-√gam)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); past participle (क्त) qualifying śāntām
sahawith
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), governs Instrumental (तृतीया)
bhartrāwith (her) husband
bhartrā:
Sahakāraka (सहकारक/तृतीया)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
viśāla-akṣīmwide-eyed
viśāla-akṣīm:
Sambandha (सम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootviśāla (प्रातिपदिक) + akṣi (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); bahuvrīhi: 'she whose eyes are large' qualifying śāntām
prītyāwith affection
prītyā:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन); manner
ānandamjoy
ānandam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootānanda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
upāgamanattained/experienced
upāgaman:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√gam (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष) Plural (बहुवचन), Parasmaipada; 'attained/experienced'

All the royal ladies, experienced immense delight when they saw the large-eyed Shanta arriving along with her husband in that manner.

Ś
Śāntā
R
R̥śyaśṛṅga (as husband, implied)
A
Antaḥpura (inner palace)

FAQs

Dharma in relationships: affectionate welcome and respect toward virtuous guests and family strengthens harmony in the royal household.

Śāntā enters the palace precincts with her husband; the palace women rejoice on seeing her.

Śāntā’s esteem and auspicious presence, and the palace women’s warmth and propriety in welcoming her.