Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 15, Shloka 48
अभिषेकसज्जा तथा सुमन्त्रस्य प्रेषणम्
Coronation Preparations and Sumantra’s Commission
स्वलङ्कृतान् साश्वरथान् सकुञ्जरानमात्य मुख्यांश्च ददर्श वल्लभान्।व्यपोह्य सूतस्सहितान् समन्ततःसमृद्धमन्तःपुरमाविवेश ह।।2.15.48।।
svalaṅkṛtān sāśvarathān sakuñjarān amātya-mukhyāṃś ca dadarśa vallabhān |
vyapohya sūtaḥ sahitān samantataḥ samṛddham antaḥpuram āviveśa ha || 2.15.48 ||
તેણે રાજાને પ્રિય એવા મુખ્ય અમાત્યોને પણ જોયા—સુશોભિત વસ્ત્રાભૂષણોથી અલંકૃત, અશ્વ, રથ અને કુઞ્જરો સાથે આવેલા. પછી સૂત, ચારે તરફ ભેગા થયેલાં લોકોને વિખેરી માર્ગ કરી, સમૃદ્ધ અંતઃપુરમાં પ્રવેશ્યો.
Important ministers who were dear to the king and well-adorned arrived there on their horses, chariots and elephants. Sumantra finding his way through the crowd of the people who assembled on all sides, entered the glorious private apartment of Rama.
FAQs
Dharma as orderly governance and protocol: ministers and attendants act within a structured royal system, where rank, duty, and decorum guide movement and access to the inner palace.
As crowds gather, chief ministers arrive in state; Sumantra, the charioteer, threads through the assembly and proceeds into Rāma’s inner quarters.
Sumantra’s diligence and loyalty: he carries out his task efficiently, navigating a dense gathering without disorder.